HỘP PHẤN TRẮNG CUỐI CÙNG

Năm 1972, nhiều trường học ở Hà Nội phải sơ tán về các vùng quê để tránh bom. Cô giáo trẻ Đào Thị Kim Oanh theo học sinh chuyển tới một làng nhỏ giữa vùng trung du. Lớp học dựng bằng tre nứa cạnh cánh đồng, bàn ghế được ghép từ những tấm gỗ cũ xin của hợp tác xã. Khó khăn đủ thứ. Sách thiếu, tập thiếu, đến cả phấn viết bảng cũng gần cạn. Một buổi sáng, cô Oanh mở chiếc hộp sắt nhỏ rồi lặng người. Chỉ còn đúng một viên phấn trắng cuối cùng. Cô cầm viên phấn lên thật nhẹ, như sợ nó gãy mất. Hôm ấy, học sinh vẫn ngồi kín lớp. Ngoài xa lâu lâu lại vọng về tiếng máy bay. Cô giáo quay lưng lên bảng, cố viết thật chậm để tiết kiệm từng chút phấn nhỏ. Đám học trò cũng hiểu chuyện nên chăm chú lạ thường. Một cậu bé giơ tay hỏi: — “Cô ơi, hết phấn rồi mai mình học sao?” Cô Oanh im lặng vài giây rồi mỉm cười: — “Còn các em muốn học thì mình sẽ còn cách.” Chiều hôm đó, sau giờ học, cả lớp chia nhau đi nhặt gạch non ngoài bờ sông đem về mài nhỏ. Có em xin thêm than củi ở bếp nhà dân. Tối đến, cô trò ngồi dưới ngọn đèn dầu, thử làm phấn từ bột gạch trộn nước. Những “viên phấn” đầu tiên viết lên bảng còn đỏ au, nét chữ không rõ. Cả lớp nhìn nhau rồi bật cười. Nhưng từ ngày hôm sau, tiếng học bài lại vang lên đều đặn dưới mái lớp tranh. Nhiều năm sau hòa bình, cô Đào Thị Kim Oanh trở lại ngôi trường cũ. Trong ngăn tủ đã cũ màu thời gian, cô vẫn giữ một mẩu phấn trắng ngắn ngủn năm ấy. Cô nói với học trò của mình: — “Chiến tranh có thể làm thiếu nhiều thứ… nhưng đừng bao giờ để thiếu ước mơ học tập.” Giữa thời hoa lửa, đôi khi điều giữ cho người ta mạnh mẽ bước tiếp… chỉ là một lớp học nhỏ và niềm tin vào ngày mai.