"Hũ gạo kháng chiến" của đồng bào Thổ

Theo lời kể của cụ Thực, trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp, Giai Xuân là địa bàn chiến lược, trạm trung chuyển huyết mạch hướng sang mặt trận Thượng Lào. Đời sống của đồng bào dân tộc Thổ ở Giai Xuân những năm ấy vô cùng gian khổ, khoai sắn không đủ ăn, nhiều mùa vụ bị mất trắng do thiên tai và giặc dã tàn phá. Thế nhưng, hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, phong trào "Hũ gạo nuôi quân" đã được phát động và lan tỏa đến từng nếp nhà sàn. Mỗi gia đình người Thổ đều treo một hũ đất hoặc ống tre ngay cạnh bếp lửa, gọi là "Hũ gạo kháng chiến". Cứ mỗi lần chuẩn bị nấu cơm, dù trong nhà chỉ còn vài nắm gạo ít ỏi, người mẹ, người vợ lại cẩn thận bớt lại một bò gạo để bỏ vào hũ nuôi bộ dội. Bà con quan niệm rằng: "Mình nhịn một bữa không chết, nhưng bộ đội đói thì không có sức bắn giặc". Cứ thế, những hũ gạo đầy dần theo lòng dân, được gom lại thành từng bao lớn, từng tạ, từng tấn gạo nghĩa tình. Không chỉ góp gạo, thế hệ thanh niên xã nhà còn tình nguyện gia nhập đội dân công hỏa tuyến, vai vác nặng, chân trần vượt qua những con đường rừng hiểm trở, dốc cao vực sâu để gùi số lương thực này sang tận Xiêng Khoảng (Lào) tiếp tế cho tiền tuyến. Giọt mồ hôi của đồng bào hòa cùng những hạt gạo nghĩa tình đã trở thành nguồn sức mạnh vô giá, góp phần làm nên những chiến thắng oanh liệt trên chiến trường phối hợp với nước bạn Lào, khẳng định tình đoàn kết quốc tế thủy chung.