Hư hồ

Mỗi khi đứng trước đài tưởng niệm hình nén nhang khổng lồ giữa trung tâm Thành cổ Quảng Trị, chúng tôi – những người lính may mắn trở về từ cõi chết – lại thấy tim mình thắt lại trong một nỗi xúc động khôn nguôi. Trong làn khói hương mờ ảo, dường như thời gian đang lùi lại, đưa chúng tôi về với mùa hè năm 1972 khốc liệt, nơi mà mỗi mét vuông đất đều thấm đẫm máu và mồ hôi của một thế hệ thanh xuân. Chúng tôi kể cho nhau nghe, kể cho con cháu nghe không phải để khoe khoang chiến tích, mà để nhắc nhớ về một thời "hoa lửa", nơi những chàng trai vừa rời ghế giảng đường đại học đã học cách cầm súng chắc hơn cầm bút, đối mặt với cái chết bằng một sự bình thản đến lạ lùng.

Ký ức của chúng tôi thường bắt đầu từ những đêm dài không ngủ bên bến sông Thạch Hãn. Ngày đó, dòng sông này là ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết, là con đường tiếp tế duy nhất cho "chảo lửa" Thành cổ. Những người lính trẻ chúng tôi khi ấy, với ba lô nặng trĩu trên vai, đã lặng lẽ bơi qua sông dưới những trận mưa pháo hạm sáng rực cả bầu trời đêm. Có những đồng đội của chúng tôi đã vĩnh viễn tan hòa vào sóng nước khi chưa kịp đặt chân lên bờ, để lại những ước mơ dang dở về một ngày được trở lại giảng đường. Dòng sông Thạch Hãn trong lời kể của những người lính già bao giờ cũng đẫm nước mắt, bởi dưới đáy sông lạnh lẽo kia là cả một thế hệ anh hùng vẫn đang nằm lại, trẻ mãi ở tuổi đôi mươi, hóa thành phù sa bồi đắp cho dải đất miền Trung nắng cháy.

Khi đã bám trụ vào lòng Thành cổ, chúng tôi mới thực sự hiểu thế nào là sự tận cùng của thử thách. Suốt 81 ngày đêm, không gian nơi đây đặc quánh mùi thuốc súng, gạch đá bị xay nát thành tro bụi, không một bóng cây nào có thể tồn tại. Chúng tôi sống và chiến đấu trong những căn hầm chữ A ẩm thấp, nơi mà mỗi bữa cơm nắm chỉ toàn cát bụi và mùi khói bom. Trong cái nắng cháy da người của gió Lào, chúng tôi đã nhường nhau từng ngụm nước cuối cùng trong bình tông, chia nhau từng hơi thuốc lào truyền tay để tìm chút hơi ấm đồng đội. Giữa tiếng gầm rú điên cuồng của máy bay B-52, những người lính sinh viên vẫn tranh thủ đọc cho nhau nghe những bài thơ mới viết, những lá thư nhà nhòe chữ vì nước mưa. Chính cái chất lãng mạn, yêu đời ấy đã giúp chúng tôi đứng vững trước sức mạnh quân sự khủng khiếp, biến những con người bằng xương bằng thịt thành những "bức tường thép" không thể xuyên phá.

Có những khoảnh khắc mà chúng tôi chẳng bao giờ quên được, đó là nụ cười của đồng đội trước lúc hy sinh. Họ ra đi nhẹ nhàng, thanh thản như vừa hoàn thành một nhiệm vụ cao cả, để lại trong lòng người ở lại một khoảng trống không gì bù đắp nổi. Chúng tôi kể về những trận đánh giáp lá cà kịch liệt, về những lúc hết đạn phải dùng gạch đá, dùng sức mạnh của ý chí để giữ vững công sự. Đối với chúng tôi khi ấy, Thành cổ không chỉ là một địa danh quân sự, mà là danh dự, là trái tim của cả dân tộc. Sự hy sinh của hàng ngàn chiến sĩ vô danh trong 81 ngày đêm ấy đã biến mảnh đất này thành một đài tưởng niệm khổng lồ, nơi mà mỗi nhành cỏ xanh mướt hôm nay đều mang trong mình linh hồn của những người anh hùng đã ngã xuống.

Giờ đây, khi trở lại thăm chiến trường xưa, đứng giữa không gian bình yên của Thành cổ, chúng tôi không thấy mình cô đơn. Chúng tôi biết rằng đồng đội mình vẫn ở đây, trong từng hạt đất, trong từng làn gió thoảng qua. Lời kể của những người chiến sĩ năm xưa chính là nhịp cầu nối liền quá khứ và hiện tại, nhắc nhở thế hệ trẻ rằng hòa bình hôm nay được đổi bằng cái giá vô cùng đắt. Khép lại những trang hồi ức rực lửa, chúng tôi chỉ mong sao những người con của thời bình hãy sống sao cho xứng đáng với sự hy sinh của những "đóa hoa lửa" năm xưa, để mảnh đất Quảng Trị mãi mãi xanh tươi và lịch sử dân tộc luôn được ghi nhớ với tất cả niềm tự hào và lòng biết ơn sâu sắc.