Hũ Mắm Cá Linh Sặc Mùi Quê Hương

Hũ Mắm Cá Linh Sặc Mùi Quê Hương

Nhân chứng kể: Nguyễn Văn Đáng (Cựu chiến binh Trung đoàn 101, Mặt trận miền Tây)

"Đi chiến đấu ở chiến trường đồng bằng sông Cửu Long những năm 1969 - 1970, lính miền Bắc tụi tôi sợ nhất không phải là muỗi mòng hay sình lầy chua phèn, mà là nỗi nhớ nhà và cái bụng cồn cào vì thèm một vị đậm đà của quê hương. Quanh năm suốt tháng ăn cơm nắm với muối trắng rang, nhiều đứa nhìn thấy hạt cơm là buồn nôn vì thiếu chất. Trong cái hoàn cảnh ngặt nghèo ấy, hình ảnh bà má Nam Bộ ở chợ nổi Cái Răng cùng hũ mắm cá linh nghĩa tình đã trở thành một kỷ niệm không bao giờ phai nhạt.

Má tên là má Sáu, có đứa con trai độc nhất cũng đi bộ đội giải phóng và đã hy sinh ở chiến khu U Minh. Thấy tụi tôi đóng quân bên bờ rạch, người ngợm gầy gò, da dẻ vàng vọt vì thiếu chất muối, má đã lén giấu một hũ mắm cá linh do tự tay má ủ dưới sàn chiếc ghe ba lá, vượt qua ba đồn bốt lính ngụy để mang vào căn cứ cho bộ đội. Hũ mắm bằng sành chín, khi mở nắp ra, một mùi thơm nồng nàn, đậm đà đặc trưng của cá đồng miền Tây lan tỏa khắp căn hầm chữ A.

Má lấy từng con cá linh chín mềm mằn mặn, trộn thêm chút đường thốt nốt và tỏi ớt giã nhỏ, chia đều cho từng bát cơm của lính trẻ. Thằng lính Hà Nội tụi tôi lúc đầu chưa quen mùi mắm, còn e dè, nhưng khi đưa vào miệng nếm thử cái vị béo ngậy, ngọt đậm đà của mắm cá, đứa nào đứa nấy lùa cơm thun thút, mắt sáng rực lên vì ngon. Má Sáu ngồi bên cạnh nhìn tụi tôi ăn, nụ cười hiền hậu làm nhăn nheo cả gò má đượm sương gió: 'Ăn đi các con, ăn cho khỏe mà đánh đuổi tụi Mỹ, cho đất nước mau hòa bình'. Hũ mắm cá linh của má không đơn thuần là món ăn cứu đói, nó là tình mẫu tử bao la của người dân miền Nam gửi gắm vào những đứa con ra trận."