Hũ tro cốt vượt dãy Trường Sơn

Hũ tro cốt vượt dãy Trường Sơn

Năm 1970, chị Nguyễn Thị Hồng (quê ở Nam Định) là chiến sĩ giao liên thuộc Đoàn 559, có nhiệm vụ dẫn đường cho các đoàn quân Nam tiến và chuyển thương binh, tử sĩ từ mặt trận ra Bắc. Tại một trạm giao liên dừng chân bên bờ suối thuộc miền Tây Quảng Bình, chị gặp anh Vũ Hải, một chiến sĩ pháo binh quê Hà Tây, đang trên đường hành quân vào chiến trường miền Đông Nam Bộ.

Họ quen nhau vỏn vẹn đúng hai ngày đêm tại trạm dừng chân. Giữa những giờ phút nghỉ ngơi hiếm hoi dưới tán rừng già bị bom phát quang, anh Hải đã dùng chiếc dao găm khéo léo gọt đẽo một chiếc lược bằng gỗ cây kơ-nia đổ gãy vì bom để tặng chị Hồng.

Trước giờ nổ máy hành quân, anh Hải nửa đùa nửa thật nói với chị:

"Chiến trường khốc liệt lắm, nếu chẳng may anh có nằm lại, em có đi qua thì gom nhặt nắm xương tàn của anh mang về cho mẹ ở quê nhé. Mẹ anh chỉ có mình anh là con trai duy nhất..."

Chị Hồng nhìn thẳng vào mắt anh, nghẹn ngào gật đầu: "Em hứa! Nhưng anh phải sống để tự mình về với mẹ".

Lời hứa giữa rừng già và chiếc hũ sành tự chế

Một năm sau, vào mùa khô năm 1971, trạm giao liên của chị Hồng nhận được danh sách một tiểu đội pháo binh vừa hy sinh tại cao điểm 400 do trúng bom rải thảm của máy bay B-52. Khi lật mở danh sách tử sĩ để làm thủ tục quy tập, tim chị Hồng như ngừng đập khi nhìn thấy cái tên: Vũ Hải, quê Hà Tây.

Giữa chiến trường ác liệt, bom đạn cày xới liên tục, việc giữ vẹn toàn thi thể để đưa về quê hương là điều không thể. Không muốn nuốt lời hứa năm xưa, đêm đó, mặc cho máy bay địch vẫn gầm rú trên đầu, chị Hồng cùng hai đồng đội đã lội bộ ngược lên cao điểm đầy khói khét. Chị tìm thấy nơi anh nằm dưới một gốc cây đổ.

Để có thể mang anh theo suốt chặng đường chiến dịch dài dằng dặc, chị Hồng đã đưa ra một quyết định táo bạo: Chị cùng đồng đội làm lễ hỏa táng cho anh ngay giữa rừng bằng củi khô. Sau đó, chị dùng một chiếc hũ sành nhỏ vốn dùng đựng muối của đơn vị, cẩn thận gom tro cốt của anh vào trong, bọc nhiều lớp vải dù bên ngoài rồi cho vào ba lô của mình.

Chiếc ba lô nặng tình đồng chí

Suốt gần hai năm sau đó, trên khắp các nẻo đường Trường Sơn gian khổ, qua bao nhiêu trận càn quét, đói rét và sốt rét rừng, chiếc ba lô chứa hũ tro cốt của anh Hải luôn ở trên vai chị Hồng. Mỗi lần vượt sông ngầm hay trèo đèo dốc đứng, chị lại thì thầm vào ba lô: "Anh Hải ơi, cố lên, em đang đưa anh về với mẹ đây". Chiếc lược gỗ kơ-nia anh tặng năm nào được chị cài chặt bên cạnh hũ tro cốt của anh.

Năm 1973, sau khi Hiệp định Paris được ký kết, chị Hồng được lệnh ra Bắc điều trị thương tật. Việc đầu tiên chị làm khi đặt chân đến miền Bắc là bắt xe về thẳng một làng quê nghèo ở huyện ứng Hòa, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội).

Chị bước vào ngôi nhà cấp bốn xêu vẹo, nơi có người mẹ già tóc bạc trắng, đôi mắt đã mờ đục vì khóc chờ con suốt bao năm. Chị Hồng quỳ sụp xuống, ôm chiếc ba lô đặt vào lòng mẹ:

"Mẹ ơi! Con là Hồng, con là đồng đội của anh Hải. Con đã thực hiện lời hứa với anh ấy, con đưa anh về với mẹ đây rồi..."

Lời kết

Người mẹ già ôm hũ tro cốt của con trai vào lòng, khóc không thành tiếng. Bà không ngờ rằng, giữa muôn trùng bom đạn của Trường Sơn, lại có một người con gái giao liên kiên cường và chung thủy với một lời hứa đến thế, chấp nhận mang hũ tro cốt của một người bạn mới quen vượt qua hàng ngàn cây số máu lửa để đưa con bà về đất mẹ.