Huân chương Sao vàng của Quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam tại Lào

Quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam tại LàoTrong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam đã hợp tác chặt chẽ với các lực lượng vũ trang yêu nước Lào. Họ tham gia bảo vệ và xây dựng các khu vực đã giải phóng, giúp cách mạng Lào vượt qua giai đoạn khó khăn để phát triển phong trào kháng chiến. Các đoàn quân tình nguyện Việt Nam (80, 81, 82, 83 và 280) đã phối hợp với Quân đội Lào tổ chức nhiều trận tấn công và phục kích từ năm 1951 đến 1953. Những chiến thắng này đã mở ra khả năng tiến hành nhiều trận đánh liên tiếp và phối hợp với bộ đội chủ lực Việt Nam để thực hiện các chiến dịch lớn, tiêu diệt sinh lực địch và củng cố các vùng giải phóng ở Lào.Trong giai đoạn chống đế quốc Mỹ, với sự hỗ trợ từ quân và dân Lào, liên quân Lào - Việt đã đạt được nhiều chiến thắng quan trọng trong các chiến dịch khác nhau như Nậm Thà (1962), 128, 74A (1964), Nậm Bạc (1968), Mười Sủi (năm1969), cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng (10/1969 - 4/1970), Đường 9 - Nam Lào (1971), cánh Đồng Chum - Loong Chẹng (12/1971 - 4/1972) và chiến dịch phòng ngự cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng (1972). Những thắng lợi này đã góp phần dẫn đến việc ký kết Hiệp định Pa-ri và Hiệp định Viêng Chăn về Lào vào năm 1973. Đặc biệt, thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam của quân và dân Việt Nam đã cổ vũ và tạo thời cơ lịch sử cho cách mạng Lào. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, ngày 05/5/1975, Quân giải phóng nhân dân Lào phối hợp với Quân tình nguyện Việt Nam cùng nhân dân Lào đồng loạt nổi dậy và tiến công toàn diện, đập tan chính quyền phản cách mạng, thiết lập chính quyền cách mạng. Ngày 02/12/1975, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào ra đời, mở ra thời kỳ mới cho lịch sử cách mạng Lào - thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Ghi nhận sự cống hiến, hy sinh và giúp đỡ to lớn của Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam đối với cách mạng Lào, đồng chí Cay-xỏn Phôm-vi-hản, cố Tổng Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, đánh giá: “Các đồng chí chiến sĩ quốc tế, đặc biệt là Việt Nam đã nêu cao tinh thần quốc tế vô sản trong sáng, đồng cam, cộng khổ, hạt gạo cắn đôi, cọng rau bẻ nửa, nhận khó khăn về mình, dành thuận lợi cho Bạn. Kề vai sát cánh chiến đấu, sống chết bên nhau trên khắp chiến trường trong cả nước, với tinh thần anh dũng tuyệt vời. Trên mọi chiến trường của Tổ quốc thân yêu của chúng tôi đều có xương máu của các chiến sĩ quốc tế Việt Nam hòa lẫn với xương máu của cán bộ và chiến sĩ, nhân dân Lào chúng tôi”[1].Thành công của Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam tại Lào là thành quả của sự giúp đỡ giữa hai Đảng, hai Quân đội Việt - Lào. Đây là một điển hình mẫu mực về quan hệ đoàn kết, liên minh chiến đấu và hợp tác giữa Quân đội hai nước độc lập có chủ quyền, tôn trọng, tin cậy lẫn nhau trong hai cuộc kháng chiến chống kẻ thù chung. Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam chiến đấu tại Lào đã góp phần quan trọng tạo nên mối quan hệ truyền thống giữa hai dân tộc và thực sự là biểu tượng sinh động nhất cho tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào.Sự kiện đón nhận Huân chương Sao vàng năm 2000 Sự kiện Quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam tại Lào được trao Huân chương Sao vàng là một dấu mốc quan trọng và vô cùng tự hào của cán bộ, chiến sỹ của Quân đội nhân dân Việt Nam làm nhiệm vụ quốc tế vẻ vang. Đây là Huân chương cao quý nhất của Nhà nước ta, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ghi trong Sắc lệnh 58/SL, tháng 6/1947:“Huân chương “Sao vàng” là thứ huân chương quý nhất của nước Việt Nam dân chủ Cộng hoà. Huân chương này chỉ có một hạng và để tặng cho tập thể và những người có công đức vĩ đại với dân tộc”. Ngày 30/6/2000, tại Hà Nội, Đảng ủy Quân sự Trung ương, Bộ Quốc phòng đã tổ chức trọng thể Lễ đón nhận Huân chương Sao Vàng, phần thưởng cao quý nhất của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trao tặng Quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam tại Lào.Thay mặt Đảng, Nhà nước, Chủ tịch nước Trần Đức Lương trân trọng gắn Huân chương Sao vàng lên lá Quân kỳ Quyết thắng của Quân đội nhân dân Việt Nam và nhiệt liệt khen ngợi, biểu dương, đánh giá cao những cống hiến của Quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam tại Lào. Đồng chí nhấn mạnh việc Đảng và Nhà nước ta trao tặng Huân chương Sao vàng cho các quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam từng tham gia chiến đấu tại Lào là một sự ghi nhận thiêng liêng đối với những cống hiến vô cùng xuất sắc của họ trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Phần thưởng này không chỉ thể hiện lòng tri ân sâu sắc tới những người đã dũng cảm vượt qua khó khăn vì lý tưởng độc lập, tự do mà còn là biểu tượng cho mối quan hệ gắn bó chặt chẽ giữa hai dân tộc Việt - Lào. Điều này cũng khẳng định tầm quan trọng của tình đoàn kết chiến đấu đặc biệt giữa hai nước, được rèn luyện và thử thách qua những năm tháng chiến tranh và tiếp tục được củng cố trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.Huân chương Sao vàng – Ghi dấu những cống hiến vẻ vangSau lễ đón nhận Huân chương Sao vàng, nhằm lưu giữ và tuyên truyền về thành tích lực lượng Quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam tại Lào, Viện Bảo tàng Quân đội (nay là Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam) đã đề nghị sưu tầm làm hiện vật bảo tàng. Chiều ngày 30/6/2000, Trung úy QNCN Nguyễn Văn Đông, Trợ lý Phòng Khen thưởng Cục Chính sách/Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam đã chuyển Bằng chứng nhận Huân chương và Huân chương Sao vàng của Quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam tại Lào. Đồng thời, đưa kèm bài viết trên báo Quân đội Nhân dân số 14062, thứ Bảy ngày 1 tháng 7 năm 2000.Huân chương Sao vàng của Quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam tại Lào.Bài báo trích dẫn lời của đồng chí Thượng tướng Phạm Văn Trà nêu rõ: “Những chiến công vang dội, những thành tích kỳ diệu mà cách mạng hai nước đạt được đều gắn với những bước phát triển của mối quan hệ đặc biệt Việt – Lào. Xây dựng và vun đắp cho mối quan hệ tốt đẹp đó có phần đóng góp xứng đáng của lớp lớp thế hệ Quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam – những người con ưu tú của dân tộc Việt Nam, những cán bộ, chiến sĩ kiên trung của Quân đội nhân dân Việt Nam làm nhiệm vụ quốc tế vẻ vang tại nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.”Huân chương Sao vàng là phần thưởng cao quý minh chứng cho thành tích đặc biệt tiêu biểu của Quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam tại Lào. Các chiến sĩ đồng cam cộng khổ với nhân dân các bộ tộc Lào, cùng ăn, cùng ở, cùng chiến đấu và hiến dâng tuổi trẻ, trí tuệ, mồ hôi, xương máu trên mảnh đất bạn. Tình nghĩa keo sơn ấy không chỉ được viết nên bằng những chiến thắng quân sự vang dội mà còn bằng cả tấm lòng thủy chung, tình đồng chí, đồng đội, sự gắn bó máu thịt giữa hai dân tộc.Huân chương được trao tặng trong thời bình nhưng là sự tiếp nối xứng đáng cho những chiến công trong thời kỳ kháng chiến. Nó gợi nhắc lại những địa danh như Xiêng Khoảng, Cánh đồng Chum, Sầm Nưa, nơi những người lính tình nguyện Việt Nam đã in dấu chân, để lại bao kỳ tích và cả máu cho sự nghiệp cách mạng Lào. Những chiến thắng ấy không chỉ góp phần giải phóng đất nước Lào, mà còn mở rộng không gian chiến lược cho cách mạng Việt Nam, thắt chặt thêm khối đại đoàn kết ba nước Đông Dương. Hiện vật Huân chương Sao vàng đang được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, trở thành một phần quan trọng trong việc giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần quốc tế cao cả cho thế hệ trẻ.[1] Cayxỏn Phômvihản, Xây dựng một nước Lào hòa bình, độc lập và xã hội chủ nghĩa, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1978, tr.183-184.Minh Nguyệt/ Bảo tàng LSQS Việt Nam