HÙM XÁM CỦA QUẢNG TRỊ – BẢN HÙNG CA CỦA NGƯỜI CHIẾN SĨ KIÊN TRUNG

Viết về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Dương Bá Quy

Mỗi vùng đất cách mạng đều có những con người đã dành trọn tuổi xuân, máu xương và cả cuộc đời mình để bảo vệ độc lập, tự do của Tổ quốc. Trên mảnh đất Quảng Trị – nơi được mệnh danh là "tọa độ lửa" trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, có một người chiến sĩ đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm, trí thông minh và tinh thần chiến đấu bất khuất. Đó là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Dương Bá Quy, người được đồng chí, đồng đội và Nhân dân trìu mến gọi bằng cái tên đầy tự hào: "Hùm xám của Quảng Trị".

Đồng chí Dương Bá Quy sinh ra và lớn lên tại thôn An Mỹ, xã Gio Mỹ, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Tuổi thơ của đồng chí gắn liền với những năm tháng quê hương chìm trong bom đạn chiến tranh. Chính cảnh tượng làng mạc bị tàn phá, đồng bào bị áp bức và khát vọng giải phóng quê hương đã sớm hun đúc trong cậu bé vùng đất lửa lòng yêu nước nồng nàn.

Mới 13 tuổi, đồng chí đã giác ngộ cách mạng và tham gia lực lượng du kích mật hoạt động trong khu phi quân sự thuộc địa bàn huyện Gio Linh. Khi nhiều bạn bè cùng trang lứa còn đang cắp sách đến trường, Dương Bá Quy đã trở thành người liên lạc, trinh sát, bám dân, bám đất, thực hiện những nhiệm vụ đầy hiểm nguy giữa vòng vây của kẻ thù.

Lớn lên trong khói lửa chiến tranh, đồng chí ngày càng trưởng thành cả về bản lĩnh chính trị lẫn năng lực chỉ huy. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đồng chí trực tiếp chỉ huy đơn vị phối hợp chiến đấu 67 trận, góp phần lập nên nhiều chiến công xuất sắc trên chiến trường Quảng Trị.

Dưới sự chỉ huy của đồng chí, lực lượng cách mạng đã tiêu diệt 145 tên địch, bắt sống 2 lính Mỹ, thu 145 khẩu súng các loại, phá hủy 22 xe tăng, bắn rơi 1 máy bay, phá hủy 4 xe GMC và 2 xe Jeep. Đồng thời, đơn vị còn bắt sống 12 tên ngụy, giáo dục, cảm hóa nhiều binh lính quay về với chính nghĩa.

Những con số ấy không chỉ phản ánh hiệu quả chiến đấu mà còn cho thấy tài thao lược, sự mưu trí và tinh thần quả cảm của người chỉ huy trẻ. Mỗi trận đánh đều được chuẩn bị chu đáo, tận dụng địa hình, phát huy sức mạnh của chiến tranh nhân dân, hạn chế thấp nhất tổn thất cho lực lượng ta.

Không chỉ trực tiếp cầm súng chiến đấu, đồng chí Dương Bá Quy còn đặc biệt quan tâm xây dựng lực lượng cách mạng tại cơ sở. Đồng chí đã trực tiếp tổ chức 5 tổ du kích, xây dựng mạng lưới cơ sở cách mạng rộng khắp, cùng Nhân dân đào và xây dựng hàng trăm hầm bí mật để che giấu cán bộ, cất giữ vũ khí và bảo vệ lực lượng trước sự càn quét của quân địch.

Nhờ sự gắn bó mật thiết với Nhân dân, nhiều cơ sở cách mạng vẫn được giữ vững ngay giữa vùng địch kiểm soát. Đồng chí luôn quan niệm rằng sức mạnh của cách mạng không chỉ đến từ khẩu súng mà còn từ lòng dân. Chính vì vậy, ở bất cứ nơi đâu, đồng chí cũng được đồng bào tin yêu, che chở và hết lòng giúp đỡ.

Trong suốt những năm tháng chiến đấu, đồng chí Dương Bá Quy đã lập nhiều chiến công đặc biệt xuất sắc, được phong tặng các danh hiệu "Dũng sĩ diệt Mỹ", "Dũng sĩ Quyết thắng" nhiều lần. Nhưng có lẽ điều khiến đồng chí, đồng đội và Nhân dân xúc động, khâm phục hơn cả không phải là những chiến thắng trên chiến trường, mà chính là tình đồng chí, đồng đội sâu nặng của người chiến sĩ Quảng Trị.

Một trong những câu chuyện cảm động nhất về cuộc đời đồng chí là việc một mình đưa thi thể 31 chiến sĩ hy sinh vượt qua sông Cánh Hòm.

Trong một trận chiến ác liệt, nhiều đồng đội đã anh dũng ngã xuống giữa mưa bom, bão đạn. Trước hoàn cảnh vô cùng nguy hiểm, khi quân địch vẫn liên tục tuần tra và hỏa lực chưa ngừng bắn phá, đồng chí Dương Bá Quy đã quyết định ở lại.

Giữa màn đêm dày đặc, một mình đồng chí lặng lẽ đưa từng thi thể đồng đội vượt qua dòng sông Cánh Hòm để đưa về nơi chôn cất an toàn.

Đó không chỉ là công việc vô cùng gian khổ về thể lực mà còn là thử thách khắc nghiệt về tinh thần. Mỗi chuyến vượt sông đều phải đối mặt với nguy cơ bị phát hiện, bị phục kích hoặc hy sinh bất cứ lúc nào. Thế nhưng, với tấm lòng của người đồng chí, đồng đội, đồng chí Dương Bá Quy vẫn kiên trì thực hiện đến khi đưa được 31 người đồng đội về nơi an nghỉ.

Hành động ấy đã trở thành biểu tượng đẹp về nghĩa tình đồng đội của Quân đội nhân dân Việt Nam. Nó thể hiện phẩm chất cao quý của người lính Cụ Hồ: không bỏ lại đồng đội phía sau, dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Với những chiến công và cống hiến to lớn trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đồng chí Dương Bá Quy đã được Đảng, Nhà nước và Quân đội trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, gồm:

• Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất;

Đó là sự ghi nhận xứng đáng đối với một người chiến sĩ đã dành trọn tuổi trẻ cho độc lập dân tộc và hạnh phúc của Nhân dân.

Sau nhiều năm, những chiến công và cống hiến của đồng chí tiếp tục được Đảng, Nhà nước ghi nhận bằng phần thưởng cao quý nhất dành cho người chiến sĩ.

Ngày 17 tháng 10 năm 2024, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Quảng Trị đã long trọng tổ chức Lễ trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho đồng chí Dương Bá Quy, nguyên Xã đội trưởng xã Gio Mỹ, huyện Gio Linh.

Danh hiệu cao quý ấy không chỉ là niềm tự hào của cá nhân đồng chí và gia đình mà còn là sự tri ân của Đảng, Nhà nước và Nhân dân đối với những người đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Ngày nay, khi chiến tranh đã lùi xa, câu chuyện về "Hùm xám của Quảng Trị" vẫn được nhiều thế hệ nhắc lại bằng tất cả sự kính trọng. Đó không chỉ là câu chuyện về một người chỉ huy dũng cảm, một dũng sĩ diệt Mỹ hay một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, mà còn là câu chuyện về lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, về nghĩa tình đồng đội và tinh thần cống hiến không điều kiện.

Cuộc đời của đồng chí Dương Bá Quy đã để lại bài học sâu sắc cho thế hệ hôm nay: lòng yêu nước không chỉ thể hiện trên chiến trường mà còn được bồi đắp bằng trách nhiệm, sự hy sinh và tinh thần sống vì cộng đồng. Tấm gương của đồng chí sẽ mãi là nguồn động lực để thế hệ trẻ tiếp tục gìn giữ truyền thống cách mạng, phát huy tinh thần yêu nước và góp sức xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh.