HÙM XÁM ĐƯỜNG SỐ 4
Bản lĩnh một huyền thoại
Đặng Văn Việt (1920 - 25 tháng 9 năm 2021) là một trung tá Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông nguyên là trung đoàn trưởng đầu tiên của Trung đoàn 174[1] - một trong 3 trung đoàn chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông từng được người Pháp mệnh danh là "Hùm xám đường 4" do thành tích chỉ huy Trung đoàn 174 giành được nhiều chiến tích trong Chiến dịch Biên giới thu đông 1950.
NGƯỜI ANH HÙNG VÀ CON CON ĐƯỜNG MÁU: HÙM XÁM ĐƯỜNG SỐ 4
Phần 1: Bóng đen trên "Con đường chết"
Những năm cuối thập niên 1940, Đường số 4 – dải đai thép chạy dọc biên giới Việt - Trung từ Cao Bằng qua Lạng Sơn đến Mống Cái – trở thành nỗi kinh hoàng của quân đội Pháp. Đó là con đường độc đạo len lỏi giữa một bên là núi cao vực sâu, một bên là rừng rậm trùng điệp. Nơi đây, từng đoàn xe quân sự kiêu hãnh của Pháp tiến vào nhưng chỉ nhận lại tàn xác và tro bụi.
Kẻ gieo rắc nỗi khiếp đảm ấy cho các đoàn binh viễn chinh Pháp chính là Trung đoàn trưởng Trung đoàn 174 – Đặng Văn Việt.
Mỗi lần xuất hiện trên chiếc Jeep chiến lợi phẩm, đầu đội mũ nồi, vai mang cấp hiệu, ông giống như một mãnh tướng bước ra từ huyền thoại. Giới quân sự Pháp vừa khiếp sợ, vừa kiêng nể gọi ông bằng cái tên đi cùng năm tháng: "Hùm xám Đường số 4" (Le Loup de la RC4).
"Ở đâu có Đặng Văn Việt, ở đó Đường số 4 trở thành địa ngục." – Đó là lời truyền tai nhau của những người lính Pháp mỗi khi nhận lệnh hành quân qua cung đường sinh bắc này.
Phần 2: Trí tuệ của vị tướng trẻ và Trận đánh Bông Lau
Không chỉ sở hữu lòng dũng cảm phi thường, Đặng Văn Việt còn là một tài năng quân sự bẩm sinh với tư duy tác chiến linh hoạt. Xuất thân từ gia đình đại tri thức, giỏi tiếng Pháp và am hiểu tường tận tư duy quân sự Tây phương, ông luôn biết cách "bắt bài" kẻ thù.
Trận đánh đèo Bông Lau năm 1949 là một kiệt tác tác chiến phục kích của ông và Trung đoàn 174:
Sự chuẩn bị âm thầm: Giữa cơn mưa rừng xối xả, ông chỉ huy các chiến sĩ ém quân kiên nhẫn suốt nhiều ngày đêm trên các vách đá dựng đứng, bất chấp muỗi rừng, sên độc và cái đói rét.
Cú đánh sấm sét: Khi đoàn xe convoy gồm hàng chục chiếc của Pháp lọt trọn vào trận địa, ông ra lệnh nổ đạn. Tiếng súng thần công và bộc phá vang động cả thung lũng.
Sự áp đảo hoàn toàn: Trong phút chớp mắt, đoàn xe bị chia cắt hoàn toàn. "Hùm xám" trực tiếp dẫn đầu mũi xung phong, lao xuống mặt đường đập tan sự kháng cự của địch, thu giữ hàng tấn vũ khí và quân trang.
Trận Bông Lau cùng hàng loạt trận phục kích sấm sét khác đã biến Đường số 4 thành con đường "nghiền nát" sinh lực địch, làm tiền đề trực tiếp cho Chiến dịch Biên giới Thu - Đông 1950 thắng lợi rực rỡ, khai thông cánh cửa nối liền Việt Nam với bè bạn quốc tế.
Phần 3: Bản lĩnh một huyền thoại
Trải qua hàng trăm trận đánh lớn nhỏ, người chỉ huy Trung đoàn 174 luôn là ngọn cờ đầu truyền lửa cho đồng đội. Ông đánh trận bằng sự lãng mạn của một trí thức kiên trung và cái đầu lạnh của một nhà quân sự tài ba. Bất kỳ nơi đâu kẻ thù sơ hở, "Hùm xám" lại xuất hiện, giáng những đòn đau rồi ẩn mình vào lòng núi rừng Tây Bắc.
Tên tuổi của Đặng Văn Việt không chỉ là niềm tự hào của Quân đội Nhân dân Việt Nam mà còn đi vào hồi ký của nhiều sĩ quan Pháp như một biểu tượng về lòng dũng cảm và nghệ thuật quân sự tài tình.
Lời kết: Dấu ấn bất tử
Sông Kỳ Cùng vẫn êm đềm chảy qua đại ngàn Lạng Sơn, những vách đá Bông Lau năm xưa nay đã phủ xanh màu lá mới. Nhưng tên tuổi của Đặng Văn Việt – "Hùm xám Đường số 4" – cùng những chiến công lừng lẫy của Trung đoàn 174 sẽ mãi mãi là một thiên hùng ca bất tử trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc.
