Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn

Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn (1231–1300) là vị kiệt xuất quân sự, nhà chính trị tài ba và là biểu tượng vĩ đại cho tinh thần đoàn kết, chí khí quật cường của dân tộc Việt Nam. Ông là người lãnh đạo quân dân nhà Trần hai lần đánh tan quân xâm lược Nguyên - Mông hung hãn vào các năm 1285 và 1287–1288, bảo vệ vẹn toàn độc lập cho Đại Việt.

Sinh ra trong gia tộc hoàng thất nhà Trần, Trần Quốc Tuấn là con trai của An Sinh vương Trần Liễu. Dù gánh trên vai hiềm thù gia tộc từ thế hệ trước, ông đã chủ động gác lại mâu thuẫn cá nhân, đặt lợi ích của quốc gia và dân tộc lên trên hết để toàn tâm toàn ý cống hiến cho đất nước. Tấm lòng đại lượng, trung trinh của ông thể hiện rõ nhất qua mối quan hệ khăng khít với vua Trần Nhân Tông và Trần Quang Khải, tạo nên sự đoàn kết nội bộ vững chắc – chìa khóa then chốt giúp Đại Việt vượt qua những thử thách lịch sử nghiệt ngã.

Tài năng quân sự xuất chúng của Trần Hưng Đạo gắn liền với chiến lược "vườn không nhà trống" và nghệ thuật chiến tranh nhân dân linh hoạt. Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ hai (1285), khi đối mặt với sức mạnh càn quét tàn bạo của giặc, ông đã kiên trì thực hiện chiến thuật lui binh chiến lược, tiêu hao lực lượng địch rồi mở cuộc phản công oanh liệt đánh tan quân xâm lược ở Tây Kết, Hàm Tử, Chương Dương và giải phóng Thăng Long. Sang cuộc kháng chiến lần thứ ba (1287–1288), ông tiếp tục vận dụng tài tình địa hình sông nước để dàn trận cọc ngầm trên sông Bạch Đằng, tiêu diệt hoàn toàn đoàn thuyền chiến và bắt sống tướng giặc Ô Mã Nhi, tạo nên chiến công lịch sử vang dội muôn đời.

Không chỉ là một danh tướng kiệt xuất trên chiến trường, Trần Hưng Đạo còn là nhà tư tưởng và văn hóa lớn. Tác phẩm Binh thư yếu lược cùng bài Hịch tướng sĩ điễn hình do ông soạn thảo không chỉ truyền dạy nghệ thuật quân sự cho binh lính mà còn khơi dậy lòng tự tôn dân tộc, tiếp thêm quyết tâm đánh giặc cho toàn quân. Cuối đời, khi tư vấn cho vua Trần Anh Tông về kế sách giữ nước lâu dài, ông đã đúc kết triết lý sống còn: "Khoan thư sức dân để làm kế sâu gốc bền gốc, đó là thượng sách giữ nước." Lời dặn ấy đến nay vẫn giữ nguyên giá trị cốt lõi trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước.

Sau khi qua đời năm 1300, ông được triều đình phong tặng danh hiệu Thái师 Thượng phụ Quốc công Tiết chế Nhân Vũ Hưng Đạo Đại vương và được nhân dân tôn kính phụng thờ như một vị thánh – Đức Thánh Trần. Cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng của Trần Hưng Đạo đã trở thành di sản vô giá, sống mãi trong lòng dân tộc Việt Nam.