HƯNG ĐẠO ĐẠI VƯƠNG TRẦN QUỐC TUẤN - BIỂU TƯỢNG ANH HÙNG VÀ KIỆT XUẤT CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM
Trong lịch sử dựng nước và giữ nước ngàn năm của dân tộc, Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn (1228 – 1300) đứng ở vị trí hàng đầu như một vị tướng kiệt xuất, nhà chính trị tài ba và là biểu tượng vĩnh hằng của tinh thần yêu nước. Danh tiếng của ông không chỉ gắn liền với những chiến công hiển hách đánh tan đại quân Nguyên - Mông hung hãn nhất thế giới thời bấy giờ, mà còn đi vào lòng dân như một vị thần hộ quốc an dân – Đức Thánh Trần.
Bản lĩnh và tài năng quân sự thiên tài
Trần Quốc Tuấn sinh ra trong dòng dõi hoàng tộc nhà Trần, từ nhỏ đã bộc lộ trí tuệ vượt trội và chí khí phi thường. Khi đế quốc Nguyên - Mông tràn sang xâm lược Đại Việt lần thứ hai (1285) và thứ ba (1287 - 1288), ông được triều đình tin tưởng giao trọng trách Quốc công Tiết chế – Quốc trưởng chỉ huy toàn bộ lực lượng quân đội Đại Cồ Việt.
Trước một thế lực quân sự vô cùng tàn bạo và hùng mạnh, Trần Quốc Tuấn đã thể hiện nghệ thuật quân sự độc đáo và sáng tạo. Ông không đối đầu trực diện khi giặc đang mạnh, mà chủ động rút lui, dùng chiến thuật "vườn không nhà trống", tiêu hao lực lượng địch, chờ thời cơ phản công. Những chiến thắng lẫy lừng trên sông Bạch Đằng, Tây Kết, Hàm Tử, Chương Dương đã đập tan hoàn toàn tham vọng mở rộng lãnh thổ của đế quốc Mông Cổ, bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc.
Tấm lòng trung trinh và tinh thần đại đoàn kết
Không chỉ giỏi cầm quân, Trần Quốc Tuấn còn là một tấm gương sáng về lòng yêu nước và sự dâng hiến. Mặc dù gia đình có những mối hận thù dòng tộc từ đời trước, ông đã chủ động gác lại việc riêng để toàn tâm toàn ý vì việc nước. Hành động lấy nước suối tắm cho Trần Quang Khải để xóa bỏ hiềm nghi giữa hai người là minh chứng kinh điển cho tinh thần đặt lợi ích quốc gia lên trên hết.
Ông hiểu rằng sức mạnh đánh giặc không chỉ nằm ở binh khí hay thành cao hào sâu, mà nằm ở lòng dân. Chính ông đã khuyên vua Trần: "Khoan thư sức dân để làm kế sâu gốc bền gốc, đó là thượng sách giữ nước". Tinh thần đoàn kết "vua tôi đồng lòng, anh em hòa thuận, cả nước góp sức" chính là bí quyết giúp Đại Việt chiến thắng mọi kẻ thù.
Di sản văn hóa và tư tưởng quân sự bất hủ
Để động viên tinh thần quân sĩ trước giờ nghìn cân treo sợi tóc, Trần Quốc Tuấn đã viết Hịch tướng sĩ – một áng văn chính luận hùng hình, chan chứa nhiệt huyết yêu nước và căm thù giặc, có sức lay động mạnh mẽ hàng triệu trái tim.
Bên cạnh đó, ông còn biên soạn các tác phẩm lý luận quân sự giá trị như Binh thư yếu lược và Vạn Kiếp tông bí truyền thư, đặt nền móng cho lý luận quân sự Việt Nam. Những tư tưởng về chiến tranh nhân dân, dựa vào dân và phát huy sức mạnh tổng hợp của ông vẫn giữ nguyên giá trị cho tới ngày nay.
Vị Thánh trong lòng dân tộc
Trần Quốc Tuấn qua đời vào năm 1300 tại Vạn Kiếp (nay thuộc Chí Linh, Hải Dương). Trước khi mất, ông vẫn để lại những lời dặn dò minh triết về kế sách giữ nước cho vua Trần Anh Tông.
Nhớ ơn công lao trời biển của ông, vua Trần đã phong tặng ông danh hiệu Hưng Đạo Đại vương. Nhân dân tôn kính gọi ông là Đức Thánh Trần, lập đền thờ ở khắp nơi trên mọi miền đất nước. Cuộc đời và nghiệp lớn của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn mãi là tấm gương sáng ngời về trí tuệ, nhân cách và bản lĩnh Việt Nam qua muôn thế hệ.
