Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn – Ngọn Đuốc Sáng Ngời Của Lòng Yêu Nước Và Tài Thao Lược

Trong dòng chảy lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, thế kỷ XIII hào hùng với hào khí Đông A luôn là một mốc son chói lọi. Giữa hào khí ngút ngàn ấy, hình tượng Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn hiện lên như một đỉnh cao chói lọi, là biểu tượng toàn vẹn cho tài năng quân sự kiệt xuất, tấm lòng trung hiếu vẹn toàn và tinh thần đặt lợi ích quốc gia lên trên hết thảy. Ông không chỉ là một vị tướng tài ba ba lần đánh bại đế quốc Mông - Nguyên hùng mạnh, mà còn là một "vị Thánh" bất tử trong tâm thức muôn đời của người dân Việt.

Trần Quốc Tuấn sinh ra trong một giai đoạn đầy biến động của triều đại nhà Trần. Là con trai của An Sinh Vương Trần Liễu và là cháu ruột của vua Trần Thái Tông, ông vô tình đứng giữa vòng xoáy mâu thuẫn quyền lực của dòng tộc. Trước khi nhắm mắt, người cha Trần Liễu vì ôm hận sâu sắc đã trăng trối, ép ông phải cướp ngôi vua để trả thù riêng. Đứng trước sự lựa chọn nghiệt ngã giữa chữ "Hiếu" với cha và chữ "Trung" với nước, Trần Quốc Tuấn đã có một quyết định vô cùng vĩ đại: gạt bỏ hoàn toàn thù nhà để phụng sự cho đại cuộc. Ông thẳng thắn bác bỏ ý định cướp ngôi của người con trai Trần Quốc Tảng, thậm chí kiên quyết từ mặt con để giữ vẹn lòng trung thành với triều đình. Sự bao dung, lòng vị tha và tinh thần đặt lợi ích của trăm họ lên trên tư hiềm cá nhân của ông chính là chất keo gắn kết, tạo nên khối đại đoàn kết vô địch của hoàng tộc nhà Trần trước họa xâm lăng.

Tài năng quân sự kiệt xuất của Trần Quốc Tuấn được minh chứng rõ nét nhất qua ba lần lãnh đạo quân dân Đại Việt kháng chiến chống quân Mông - Nguyên – đội quân hung bạo đã từng chà đạp lên biết bao quốc gia từ Á sang Âu. Ở cuộc kháng chiến lần thứ hai (1285), khi vận nước lung lay trước sức mạnh vũ bão của 50 vạn quân do Thoát Hoan chỉ huy, trước lời ướm hỏi của vua Trần, ông đã khảng khái trả lời bằng một câu nói bất hủ: "Bệ hạ chém đầu tôi trước rồi hãy hàng!". Lời tuyên bố đanh thép ấy đã củng cố ý chí sắt đá cho toàn thể vương triều. Trên cương vị Quốc công tiết chế, ông đã khéo léo vận dụng chiến thuật "vườn không nhà trống", chủ động rút lui để bảo toàn lực lượng, làm suy yếu sinh lực địch trước khi tung ra những đòn phản công chiến lược tại Hàm Tử, Chương Dương, Tây Kết, quét sạch bóng thù.

Đỉnh cao trong sự nghiệp binh nghiệp của ông là trận Bạch Đằng năm 1288 trong cuộc kháng chiến lần thứ ba. Hiểu rõ quy luật thủy triều và địa hình sông nước, Trần Quốc Tuấn đã cho cắm hàng ngàn cọc nhọn bịt sắt xuống lòng sông, tái hiện lại trận đánh oanh liệt của tiền nhân Ngô Quyền năm 938. Bằng chiến thuật lừa địch thông minh, ông đã dụ toàn bộ đoàn thuyền chiến tinh nhuệ của Ô Mã Nhi lọt vào trận địa cọc khi thủy triều đang rút xuống. Thuyền địch tan tành, tướng giặc bị bắt sống, mộng xâm lăng phương Nam của đế chế Mông cổ vĩnh viễn bị chôn vùi dưới dòng sông lịch sử.

Không chỉ là một nhà quân sự thiên tài trên chiến trường, Trần Quốc Tuấn còn là một nhà lý luận, một nhà văn hóa lớn. Bài Hịch tướng sĩ do ông soạn thảo vang vọng núi sông, thấm đẫm lòng tự tôn dân tộc và là lời hiệu triệu thiêng liêng kích thích tinh thần quyết chiến của binh sĩ. Những bộ binh thư như Binh thư yếu lượcvà Vạn Kiếp tông bí truyền thư của ông là những di sản quân sự vô giá, đúc kết nghệ thuật lấy yếu đánh mạnh, lấy đoản binh thắng trường trận của nghệ thuật quân sự Việt Nam.

Đặc biệt, tư tưởng trị quốc của ông vẫn còn nguyên giá trị cho đến tận ngày nay. Khi nằm trên giường bệnh vào năm 1300, khi được vua Trần Anh Tông hỏi về kế sách giữ nước, ông đã để lại lời di huấn lịch sử: "Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc, đó là thượng sách giữ nước vậy". Ông hiểu rằng, sức mạnh lớn nhất của một quốc gia không nằm ở thành cao hào sâu, mà nằm ở lòng dân. Nuôi dưỡng sức dân, được lòng dân thì nước mới bền, nước mới mạnh.

Mùa thu năm 1300, ngôi sao lớn của bầu trời Đại Việt băng hà. Sống làm tướng tài, thác hóa thành Thánh, Trần Quốc Tuấn đã đi vào cõi bất tử với danh xưng tôn kính: Đức Thánh Trần. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, đền thờ ông tại Vạn Kiếp (Chí Linh, Hải Dương) và khắp nơi trên mọi miền tổ quốc vẫn luôn nghi ngút khói hương. Cuộc đời và sự nghiệp của Hưng Đạo Đại Vương là một bài ca bất tận về lòng yêu nước, tinh thần đại nghĩa và tài năng chói lọi, mãi mãi là tấm gương sáng ngời cho các thế hệ con cháu Việt Nam soi rọi và tự hào.