HƯNG ĐẠO ĐẠI VƯƠNG TRẦN QUỐC TUẤN – VỊ QUỐC CÔNG TIẾT CHẾ HUYỀN THOẠI

Vị thiên tài quân sự ba lần đánh tan quân Nguyên - Mông và bài học "khoan thư sức dân"

Trong chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn đứng hàng đầu trong số những thiên tài quân sự kiệt xuất nhất. Ông là biểu tượng sáng ngời cho tinh thần tự cường, lòng yêu nước tha thiết và nghệ thuật quân sự độc đáo của dân tộc thời Đại Việt.

Trần Quốc Tuấn sinh ra trong gia tộc nhà Trần – một triều đại hiển hách bậc nhất thời phong kiến Việt Nam. Ngay từ nhỏ, ông đã tỏ ra là người thông minh xuất chúng, văn võ toàn tài, am hiểu sâu sắc binh thư và có hoài hoài lớn đối với sự nghiệp bảo vệ giang sơn. Dù sinh ra trong hoàn cảnh gia tộc có những mâu thuẫn phức tạp, Trần Quốc Tuấn đã thể hiện bản lĩnh của một bậc đại trí, đại nhân khi chủ động dẹp bỏ thù riêng, đặt lợi ích quốc gia dân tộc lên trên hết để toàn tâm toàn ý phụng sự đất nước.

Bối cảnh thế kỷ XIII, đế chế Nguyên - Mông là một thế lực quân sự vô cùng đáng sợ, sở hữu quân đội kỵ binh hùng mạnh bậc nhất thế giới, từng chinh phục hàng loạt quốc gia từ Á sang Âu. Tuy nhiên, khi ba lần mang quân xâm lược Đại Việt (vào các năm 1258, 1285 và 1287 - 1288), quân Nguyên - Mông đều phải gánh chịu thất bại thảm hại trước tinh thần chiến đấu kiên cường và tài thao lược của quân dân nhà Trần, dưới sự chỉ huy trực tiếp của Quốc công Tiết chế Trần Quốc Tuấn.

Một trong những đóng góp lớn nhất của Trần Quốc Tuấn là khả năng khơi dậy và kết nối sức mạnh toàn dân. Trước nguy cơ xâm lược của kẻ thù năm 1284, ông đã soạn thảo tác phẩm bất hủ "Hịch tướng sĩ" nhằm khơi dậy lòng tự tôn dân tộc, tinh thần trách nhiệm và ý chí quyết chiến của toàn thể quân sĩ. Những câu văn hừng hực khí thế như "Thượng sĩ vì nước quên thân, hạ sĩ vì chủ quên mình" đã trở thành mệnh lệnh từ trái tim, tiếp thêm sức mạnh cho hàng vạn chiến sĩ khắc lên tay hai chữ "Sát Thát".

Trong tác chiến quân sự, Trần Quốc Tuấn nổi tiếng với nghệ thuật "lấy đoản binh thắng trường quy", "lấy ít địch nhiều", chủ động né tránh thế mạnh ban đầu của địch để thực hiện triệt hạ nguồn lương thảo, tiêu hao sinh lực đối phương rồi bất ngờ phản công quy mô lớn. Đỉnh cao của nghệ thuật quân sự ấy chính là trận chiến vĩ đại trên sông Bạch Đằng năm 1288. Bằng việc nghiên cứu kỹ quy luật thủy triều, cắm cọc gỗ bịt sắt xuống lòng sông và bố trí trận địa phục kích hiểm hóc, ông đã nhấn chìm toàn bộ hạm đội thuyền chiến của quân Nguyên, bắt sống tướng địch, chấm dứt hoàn toàn mộng xâm lược của đế chế Mông - Cổ đối với Đại Việt.

Không chỉ là một nhà quân sự thiên tài, Trần Quốc Tuấn còn là một nhà tư tưởng trị quốc sâu sắc. Khi Vua Trần Anh Tông đến thăm ông trước lúc qua đời và hỏi về kế sách giữ nước, ông đã đúc kết bài học lịch sử vô giá: "Thượng hạ đồng lòng, huynh đệ hòa mục, cả nước góp sức... Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc, đó là thượng sách giữ nước". Tư tưởng "khoan thư sức dân" đến nay vẫn giữ nguyên giá trị cốt lõi trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Tấm lòng vì dân vì nước và những chiến công hiển hách của Hưng Đạo Đại Vương đã giúp ông trở thành vị tướng duy nhất được nhân dân tôn kính phong làm "Đức Thánh Trần". Các ngôi đền thờ ông như Đền Kiếp Bạc (Hải Dương), Đền Trần (Nam Định) cùng hàng ngàn đền thờ trên khắp cả nước luôn là nơi thế hệ sau tìm về để tưởng nhớ và tri ân một bậc vĩ nhân của dân tộc.

Đối với đoàn viên thanh niên và thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện về Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn mang đến những bài học sâu sắc về tinh thần đặt lợi ích chung lên trên thù riêng, tư duy chiến lược cẩn trọng nhưng quyết đoán, cùng bài học trọng dân, dựa vào sức mạnh quần chúng. Tinh thần ấy là ngọn đèn soi đường cho tuổi trẻ Việt Nam không ngừng nỗ lực học tập, cống hiến và chịu trách nhiệm với tương lai của đất nước trong thời đại mới.