HƯNG YÊN – TỪ VÙNG ĐỊCH HẬU ĐẾN HẬU PHƯƠNG VỮNG CHẮC

Không phải là căn cứ địa rộng lớn,
không có địa hình rừng núi che chở,
Hưng Yên phải tiến hành kháng chiến
trong điều kiện vô cùng khó khăn:
địch kiểm soát giao thông, đóng bốt dày đặc,
thường xuyên càn quét, khủng bố, đánh phá cơ sở cách mạng.

Thế nhưng,
chính từ vùng đất tưởng như bất lợi ấy,
Hưng Yên đã vươn lên trở thành hậu phương vững chắc,
góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến toàn dân tộc.

Vùng địch hậu – nơi thử thách bản lĩnh cách mạng

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945,
Hưng Yên nhanh chóng xây dựng chính quyền cách mạng.
Tuy nhiên, khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược,
tỉnh rơi vào tình thế đặc biệt:
nằm sát Hà Nội, trên trục giao thông huyết mạch Hà Nội – Hải Phòng,
Hưng Yên trở thành địa bàn trọng yếu mà địch quyết tâm chiếm giữ.

Trong nhiều năm,
địch lập hệ thống đồn bốt, tháp canh dày đặc;
ra sức phá hoại phong trào cách mạng;
tìm mọi cách chia rẽ quân – dân, triệt phá cơ sở của ta.

Kháng chiến ở Hưng Yên vì thế không phải là những trận đánh lớn kéo dài,
mà là cuộc đấu tranh dai dẳng, âm thầm nhưng vô cùng quyết liệt
giữa ý chí xâm lược và ý chí giành độc lập.

Giữ làng, giữ dân – giữ được cách mạng

Trước tình hình đó,
Đảng bộ tỉnh Hưng Yên xác định rõ:
giữ được dân là giữ được cách mạng.

Các cấp ủy, chính quyền, đoàn thể
chủ trương bám dân, bám làng;
xây dựng cơ sở cách mạng ngay trong vùng địch kiểm soát.

Những căn hầm bí mật được đào dưới nền nhà, bờ ao, gốc cây.
Những gia đình cách mạng
vừa sản xuất, vừa nuôi giấu cán bộ, bộ đội.
Những bà mẹ, người chị
lặng lẽ gánh gạo, chuyển thư, làm liên lạc.

Chính từ sự bền bỉ ấy,
phong trào kháng chiến ở Hưng Yên
không bị dập tắt,
mà ngày càng lan rộng, ăn sâu vào lòng dân.

Ba thứ quân làm nên thế trận vững chắc

Trong vùng địch hậu Hưng Yên,
ba thứ quân – bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân du kích –
đã phối hợp chặt chẽ, tạo thành thế trận liên hoàn.

• Bộ đội chủ lực đánh những trận then chốt, phối hợp chiến trường lớn

Đặc biệt,
chiến tranh du kích phát triển mạnh ở các làng quê, ven sông, ven đường giao thông.
Địch chiếm ban ngày,
ta hoạt động ban đêm.
Địch rút,
ta làm chủ.

Hưng Yên dần hình thành
những vùng du kích liên hoàn,
làm nền tảng để mở rộng hậu phương.

Hậu phương từ trong lòng địch

Điểm đặc sắc của Hưng Yên trong kháng chiến chống Pháp
là xây dựng hậu phương ngay trong vùng địch hậu.

Từ những làng xã tưởng như bị kiểm soát chặt chẽ,
Nhân dân vẫn:

• Nuôi dưỡng bộ đội

Hậu phương ấy
không chỉ là nơi cung cấp vật chất,
mà còn là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho lực lượng kháng chiến.

Chính nhờ hậu phương trong lòng dân,
quân và dân Hưng Yên có thể trụ vững, chiến đấu lâu dài,
không bị cô lập hay tan rã.

Từ trụ bám đến phản công, giành thế chủ động

Càng về cuối cuộc kháng chiến,
đặc biệt trong giai đoạn Đông Xuân 1953–1954,
Hưng Yên không chỉ giữ thế trụ bám,
mà từng bước chuyển sang thế tiến công.

Các trận đánh trên tuyến Đường 5,
việc phá hoại giao thông, tiêu hao sinh lực địch,
đã biến Hưng Yên từ vùng bị uy hiếp
thành mặt trận phối hợp chiến lược quan trọng
với Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Từ vùng địch hậu,
Hưng Yên vươn lên đảm nhiệm vai trò hậu phương trực tiếp cho chiến trường lớn,
góp phần giam chân, phân tán và làm suy yếu lực lượng địch.

Giải phóng quê hương – khẳng định vai trò hậu phương

Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ,
các lực lượng cách mạng tiến vào tiếp quản địa bàn.

Những làng quê từng bị giày xéo,
những con đường từng nhuốm khói lửa,
nay rợp cờ hoa đón ngày giải phóng.

Hưng Yên từ một vùng địch hậu kéo dài nhiều năm
đã hoàn toàn trở thành hậu phương vững chắc của miền Bắc,
bước vào thời kỳ khôi phục, xây dựng và phát triển.

Giá trị lịch sử còn mãi

Nhìn lại chặng đường ấy,
có thể khẳng định:

Sự chuyển hóa của Hưng Yên
từ vùng địch hậu thành hậu phương vững chắc
là kết quả của:

• Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng

Những bài học ấy
không chỉ có giá trị trong lịch sử,
mà còn là nguồn lực tinh thần to lớn
cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ quê hương Hưng Yên hôm nay.