Hương lúa Đại Phong và vị tướng của nhân dân

Một trong những câu chuyện nổi tiếng và cảm động nhất về Đại tướng Nguyễn Chí Thanh chính là câu chuyện "Vị Đại tướng đi cấy" gắn liền với phong trào thi đua "Gió Đại Phong" ở miền Bắc những năm 1960.

Vào cuối năm 1960, miền Bắc bước vào kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, phát triển kinh tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Đại tướng Nguyễn Chí Thanh khi đó đang là Ủy viên Bộ Chính trị, được Bác Hồ và Trung ương tin tưởng phân công rời quân đội sang làm Trưởng ban Nông nghiệp Trung ương. Từ một vị tướng quen cầm quân ra trận, ông bước vào một mặt trận hoàn toàn mới: Mặt trận sản xuất nông nghiệp.

Thay vì ngồi ở văn phòng lộng lẫy tại Hà Nội, Đại tướng chọn cách "ba cùng" (cùng ăn, cùng ở, cùng làm) với người nông dân. Điểm đến được ông chọn là Hợp tác xã Đại Phong (xã Phong Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình) – một nơi vốn nghèo khó, đất đai cằn cỗi nhưng đang có những chuyển biến tích cực nhờ sự sáng tạo của người dân.

Một buổi sáng đầu vụ chiêm, bến sông và những cánh đồng ở Đại Phong rộn rã tiếng cười nói của bà con đi cấy. Giữa bùn lầy thụt đến quá đầu gối, bỗng nhiên mọi người thấy một người đàn ông dáng người cao lớn, mặc quần soóc, áo bà ba nâu, đầu đội mũ nan, xắn quần quá bẹn bước xuống ruộng. Bà con nhìn kỹ rồi ngỡ ngàng reo lên:
– "Trời ơi, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh! Đại tướng cũng đi cấy sao?"

Đại tướng cười xòa, giơ bàn tay còn dính bùn lên chào bà con:
– "Tôi vốn là con nhà nông, gốc gác từ Huế ra, có gì mà không biết cấy! Hôm nay tôi xuống đây để học hỏi kinh nghiệm của bà con và cùng làm cho vui."

Nói là làm, Đại tướng thoăn thoắt nhận mạ, lội xuống ruộng bùn, cúi lưng cấy từng cây mạ thẳng tắp không thua gì những thợ cấy lành nghề nhất của làng. Vừa cấy, ông vừa trò chuyện rôm rả bằng chất giọng Huế ấm áp, hỏi han bà con về tình hình nước nôi, phân bón, về việc ăn học của lũ trẻ trong làng, và hỏi xem ban quản lý hợp tác xã có chia công bằng, minh bạch hay không.

Sự xuất hiện bình dị, không chút khoảng cách của một vị Đại tướng lừng lẫy đã truyền một luồng cảm hứng mạnh mẽ chưa từng có. Người dân Đại Phong bảo nhau: "Đến Đại tướng còn xuống ruộng cấy lúa với dân, thì chúng ta có quản ngại gì gian khổ". Tinh thần lao động từ đó dâng cao ngùn ngụt. Khắp nơi dấy lên phong trào thi đua cải tiến kỹ thuật, tăng năng suất, biến Đại Phong từ một hợp tác xã yếu kém trở thành lá cờ đầu của nông nghiệp miền Bắc.

Bác Hồ sau đó đã viết bài biểu dương trên báo Nhân Dân, chính thức phát động phong trào thi đua "Học tập, tiến kịp và vượt hợp tác xã Đại Phong" (gọi tắt là phong trào Gió Đại Phong). Nhân dân yêu mến, kính trọng gọi Đại tướng Nguyễn Chí Thanh bằng cái tên vô cùng gần gũi: "Đại tướng của nhân dân" hay "Vị tướng Đại Phong".

Câu chuyện nhỏ trên cánh đồng Quảng Bình năm ấy là minh chứng rõ nét nhất cho phong cách làm việc sâu sát thực tế, lo nỗi lo của dân, vui niềm vui của dân của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh – một nhân cách lớn, một người cộng sản chân chính trọn đời vì nước vì dân.