HƯƠNG TRẠCH: 60 NĂM NHÌN LẠI NHỮNG CHIẾN CÔNG OANH LIỆT

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

HƯƠNG TRẠCH: 60 NĂM NHÌN LẠI NHỮNG CHIẾN CÔNG OANH LIỆT

Sáu mươi năm trước, Hương Trạch, huyện Hương Khê, Hà Tĩnh là một vùng đất nằm ở vị trí đặc biệt trên tuyến đường Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh. Con đường huyết mạch đưa người, lương thực, vũ khí từ hậu phương miền Bắc vào chiến trường miền Nam đi qua nơi đây, khiến Hương Trạch trở thành một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt của không quân Mỹ.

Từ cầu La Khê, cầu Cháy, cầu Khe Mơ đến lèn Phú Lễ, mỗi địa danh đều gắn với những năm tháng bom đạn dữ dội. Hàng nghìn tấn bom được trút xuống nhằm cắt đứt tuyến giao thông chiến lược, nhưng con đường vẫn được giữ vững.

Trong những năm tháng ấy, Hương Trạch không chỉ là nơi bộ đội hành quân qua, mà còn là địa bàn chiến đấu của quân và dân địa phương.

Dân quân tự vệ, bộ đội phòng không và Nhân dân cùng bám trụ trận địa. Khi máy bay địch xuất hiện, các trận địa đồng loạt nổ súng; khi đường bị đánh phá, người dân lại san lấp hố bom, sửa đường, bảo đảm giao thông.

Ở nơi đây, chiến đấu và phục vụ chiến đấu đã trở thành công việc thường ngày.

Một trong những chiến công được nhắc đến nhiều nhất là trận đánh ngày 18/10/1965.

Sáng hôm ấy, máy bay Mỹ ồ ạt đánh phá khu vực Hương Trạch. Các trận địa pháo cao xạ, súng 12,7mm của bộ đội cùng lực lượng dân quân đồng loạt chống trả.

Trong trận hỏa lực dữ dội ấy, một chiếc F-4 của Mỹ bị bắn trúng, bốc cháy và rơi xuống khu vực Cồn Ngựa, ven sông Ngàn Sâu.

Phi công nhảy dù.

Ngay lập tức, lực lượng dân quân và người dân tổ chức truy tìm.

Theo lời kể của nhân chứng Nguyễn Thị Bình, khi phát hiện phi công, lực lượng địa phương đã bắt sống và bảo vệ người này để bàn giao cho cấp trên.

Đó là một chi tiết cho thấy chiến công của Hương Trạch không chỉ nằm ở việc bắn rơi máy bay, mà còn ở khả năng tổ chức lực lượng, bảo vệ mục tiêu và xử lý tình huống ngay giữa một vùng đất đang bị đánh phá ác liệt.

Từ năm 1965 đến 1972, quân và dân Hương Trạch đã phối hợp với các đơn vị bộ đội phòng không và dân quân các địa phương lân cận 4 lần bắn rơi máy bay Mỹ, bắt 7 phi công.

Trong đó có những trận đánh diễn ra tại các khu vực gắn với tuyến đường chiến lược qua địa bàn.

Mỗi chiếc máy bay bị bắn rơi là kết quả của sự phối hợp giữa nhiều lực lượng: bộ đội phòng không, dân quân tự vệ và Nhân dân địa phương.

Nhưng phía sau mỗi chiến công là những mất mát không thể đo đếm.

Hương Trạch cũng là nơi ghi dấu một trong những thảm họa đau thương của chiến tranh đối với trẻ em.

Chiều 9/2/1966, máy bay Mỹ ném bom xuống khu vực xã Hương Phúc, khi ấy thuộc địa bàn Hương Trạch ngày nay.

Sáu quả bom rơi trúng Trường cấp II Hương Phúc đúng lúc học sinh đang học.

33 học sinh đã thiệt mạng, 24 học sinh khác cùng thầy giáo Thái Văn Nhậm bị thương. Ngôi trường bị phá hủy, lớp học biến thành hố bom.

Nỗi đau ấy trở thành một phần ký ức không thể phai mờ của vùng đất.

Nhưng trước bom đạn, người dân Hương Trạch không khuất phục.

Trường học được dựng lại.

Đường giao thông tiếp tục được sửa chữa.

Sản xuất vẫn được duy trì.

Các lực lượng vũ trang vẫn bám trận địa.

Và những đoàn xe trên tuyến đường Trường Sơn vẫn tiếp tục hướng về phía Nam.

Đó chính là sức mạnh của một vùng quê vừa chiến đấu, vừa sản xuất, vừa bảo đảm giao thông trong điều kiện chiến tranh khốc liệt.

Tháng 6/1969, với những thành tích đặc biệt trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, xã Hương Trạch được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hương Trạch trở thành một trong những địa phương đầu tiên của Hà Tĩnh được trao danh hiệu cao quý này.

Danh hiệu ấy không chỉ dành cho những người trực tiếp cầm súng.

Đó còn là sự ghi nhận đối với những người dân đào hầm, tải đạn, cứu thương, phá bom, sửa đường; những người mẹ tiễn con ra trận; những thanh niên ngày đêm giữ đường; những chiến sĩ dân quân không rời trận địa.

Đó là danh hiệu của cả một cộng đồng đã biến lòng yêu nước thành hành động cụ thể.

Sáu mươi năm nhìn lại, những địa danh từng vang tiếng bom đạn giờ đã mang một diện mạo khác.

Những tuyến đường năm xưa nay được nối dài và mở rộng.

Những vùng đất từng là “túi bom” nay là nơi người dân sinh sống, sản xuất và xây dựng quê hương.

Con đường Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh qua Hương Trạch hôm nay không còn là con đường của những đoàn xe dưới bom đạn, mà đã trở thành tuyến giao thông phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.

Nhưng dưới những con đường bình yên ấy vẫn là lớp đất lưu giữ ký ức của một thời.

Đó là ký ức về những trận đánh.

Là ký ức về những người đã ngã xuống.

Là ký ức về những lớp học không còn nguyên vẹn sau một trận bom.

Và là ký ức về những con người bình dị đã làm nên những chiến công lớn lao.

Hương Trạch hôm nay được xây dựng trên nền đất của một thời gian khó.

Những thành quả trong thời bình càng làm cho chúng ta hiểu sâu sắc hơn giá trị của hòa bình.

Bởi hòa bình không tự nhiên mà có.

Đằng sau mỗi con đường hôm nay là những con đường từng được mở dưới bom đạn.

Đằng sau mỗi lớp học bình yên là những lớp học từng phải học dưới hầm.

Đằng sau cuộc sống thanh bình hôm nay là biết bao người đã chiến đấu, hy sinh và dành trọn tuổi trẻ cho đất nước.

Sáu mươi năm là một khoảng thời gian đủ dài để nhiều thế hệ trưởng thành.

Nhưng ký ức về Hương Trạch trong những năm tháng chiến tranh vẫn cần được gìn giữ.

Không phải để sống mãi với chiến tranh, mà để hiểu hơn giá trị của hòa bình.

Không phải để khơi lại hận thù, mà để biết trân trọng những gì các thế hệ đi trước đã đánh đổi.

Với thế hệ trẻ hôm nay, bài học lớn nhất từ Hương Trạch không chỉ là những con số về số máy bay bị bắn rơi hay những chiến công trên trận địa.

Đó còn là tinh thần không khuất phục trước khó khăn, biết đoàn kết, biết đặt lợi ích của quê hương và đất nước lên trên lợi ích riêng, và luôn sẵn sàng góp sức khi Tổ quốc cần.

Từ những người dân Hương Trạch năm xưa giữ đường, giữ làng, giữ trận địa, thế hệ hôm nay có thể tiếp nối bằng việc học tập, lao động, sáng tạo, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Sáu mươi năm đã trôi qua.

Tiếng bom đã im.

Những trận địa xưa nay trở thành những miền quê bình yên.

Nhưng những chiến công của Hương Trạch vẫn còn đó – như những dấu son trên bản đồ lịch sử của tuyến đường Trường Sơn huyền thoại.

Và mỗi khi nhìn lại chặng đường ấy, chúng ta càng thêm trân trọng những người đã sống, chiến đấu và hy sinh để hôm nay các thế hệ được lớn lên dưới một bầu trời hòa bình.

Hương Trạch – sáu mươi năm nhìn lại.

Một vùng đất từng hứng chịu bom đạn, nhưng không khuất phục.

Một vùng đất từng là tọa độ lửa, nhưng đã vươn lên từ những mất mát để viết tiếp câu chuyện của hòa bình và phát triển.

Câu chuyện ấy sẽ còn được kể lại cho những thế hệ mai sau.