Huy hiệu nhỏ dành cho những người làm nên chiến thắng
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, trong thư gửi cán bộ và chiến sĩ mặt trận, Chủ tịch Hồ Chí Minh cho biết Bác và Chính phủ dự định tặng mọi người Huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên Phủ. Phần thưởng được dành cho những người đã cùng làm nên chiến thắng, ghi nhận một chặng đường chiến đấu gian khổ bằng một kỷ vật có thể giữ bên mình.
Công việc thiết kế thực ra đã bắt đầu khi chiến dịch còn tiếp diễn. Hai họa sĩ Mai Văn Hiến và Nguyễn Bích nhận nhiệm vụ thể hiện hình ảnh người chiến sĩ cùng dấu ấn của mặt trận. Họ suy nghĩ, phác thảo nhiều mẫu rồi chỉnh sửa để chọn một phương án. Theo bài viết của Báo Quân đội nhân dân năm 2024, công việc được tiến hành từ khoảng đầu tháng 4; bản vẽ sau khi hoàn chỉnh được chuyển đi sản xuất.
Trên chiếc huy hiệu là lá cờ, người lính cầm súng và núi rừng. Dòng chữ ghi chiến dịch giúp một hình ảnh nhỏ lưu lại cả một địa danh lịch sử. Không cần kể hết từng trận đánh, chiếc huy hiệu vẫn nhắc đến những con người đã có mặt ở đó, những đồng đội cùng chịu đựng gian khổ và những người không còn trở về.
Bảy mươi năm sau chiến thắng, ông Trần Quang Hữu ở Thanh Xương, Điện Biên vẫn gìn giữ huy hiệu năm xưa. Bài báo ghi lại sự trân trọng của ông đối với phần thưởng của Bác và Chính phủ. Từ những nét vẽ khi chiến dịch chưa kết thúc đến kỷ vật trên tay người cựu chiến binh, có một mạch ký ức bền bỉ. Giá trị của chiếc huy hiệu không nằm ở kích thước hay vật liệu, mà ở việc nó giúp một người nhớ đồng đội và giúp người đi sau nhận ra công lao của cả một thế hệ.
