HUYỀN THOẠI 81 NGÀY ĐÊM TRÊN "DÒNG SÔNG MÁU" THẠCH HÃN

Giữa những trang sử oanh liệt của dân tộc, cuộc chiến 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 đã trở thành một biểu tượng bất tử về lòng quả cảm và sự hy sinh. Trong khói lửa mịt mù của "mùa hè đỏ lửa" ấy, có một người anh hùng thầm lặng: bà Nguyễn Thị Thu, nữ du kích 17 tuổi, người đã cùng cha chồng chèo lái con đò nhỏ băng qua "dòng sông máu" Thạch Hãn để tiếp sức cho chiến trường.

1. Tuổi thanh xuân giữa làn tên mũi đạn

Năm 1972, khi quê hương đang quằn quại dưới bom đạn, bà Thu tham gia lực lượng du kích tại xã Triệu Phong. Bà cùng cha chồng là cụ Nguyễn Con – một ngư dân nghèo – đảm nhận sứ mệnh thiêng liêng: dùng chiếc đò gia đình để đưa bộ đội vượt sông vào Thành cổ.

Trong bối cảnh bấy giờ, sông Thạch Hãn trở thành "tọa độ chết". Địch trút bom đạn không ngừng nghỉ nhằm cắt đứt con đường tiếp tế. Thế nhưng, bất chấp hiểm nguy, con đò của bố con bà Thu vẫn lặng lẽ hoạt động suốt 81 ngày đêm lịch sử.

2. Con đò chở nặng tình quê và khát vọng hòa bình

Đối tượng bà đưa sang sông phần lớn là những chiến sĩ còn rất trẻ, là sinh viên các trường đại học tại Hà Nội vừa rời ghế nhà trường để cầm súng. Họ vào trận với tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".

Bà Thu nhớ lại, mọi hoạt động hầu hết phải diễn ra vào ban đêm để tránh máy bay địch. Trong bóng tối đặc quánh, bà và cha chồng phải dựa vào ánh chớp từ bom đạn để định hướng. Mỗi chuyến đò chỉ chở được khoảng 10 người, số còn lại phải bơi dọc theo mạn thuyền.

Nỗi ám ảnh lớn nhất đối với bà không phải là cái chết, mà là những tiếng gọi "mẹ ơi" xé lòng của các chiến sĩ bị thương nặng. Bà nghẹn ngào chia sẻ: "Đưa đi hàng ngàn người, nhưng số người trở về trên chính con đò ấy chỉ đếm trên đầu ngón tay". Dòng sông Thạch Hãn năm ấy thực sự đã thấm đẫm máu của một thế hệ thanh niên ưu tú.

3. Bức ảnh lịch sử và cuộc hội ngộ sau nửa thế kỷ

Nhiếp ảnh gia Đoàn Công Tính đã ghi lại được khoảnh khắc vô giá: cụ Nguyễn Con cười rạng rỡ trên con đò, bên cạnh là bà Thu tay ôm súng. Bức ảnh mang tên "Cha con lão ngư dân Triệu Phong chở bộ đội và vũ khí tiếp sức Thành cổ" hiện được trưng bày tại Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị.

Sau 46 năm, nhờ bức ảnh này, ông Phạm Hùng – một cựu chiến sĩ Thành cổ từ Thái Nguyên – đã lặn lội về Quảng Trị tìm lại "ân nhân" đưa đò năm xưa. Cuộc gặp gỡ giữa người lính già và nữ du kích năm ấy là minh chứng cho tình đồng chí bền chặt qua thời gian. Tấm hình cũng là kỷ vật duy nhất ghi lại gương mặt của cụ Nguyễn Con mà gia đình còn giữ được.

4. Giá trị của hòa bình nhìn từ dòng sông cũ

Hòa bình lập lại, bà Thu và chồng (ông Nguyễn Câu) xây dựng tổ ấm ngay bên bờ sông Thạch Hãn. Dù mang di chứng bom đạn khiến trí nhớ đôi khi lúc nhớ lúc quên, nhưng ký ức về 81 ngày đêm ấy vẫn vẹn nguyên trong tâm khảm bà.

Câu chuyện của người nữ du kích đưa đò năm xưa mãi là một "mẩu chuyện thời hoa lửa" sáng ngời. Bà Thu, với nụ cười hiền hậu tuổi già bên dòng sông xưa, chính là một nhân chứng sống, nhắc nhở thế hệ trẻ về giá trị của hòa bình được đánh đổi bằng máu và hoa.