HUYỀN THOẠI BẮC CẠN VÀ TẤM GƯƠNG DỰNG CỜ QUYẾT THẮNG: ANH HÙNG LA VĂN CẦU

Trong trang sử vàng của Chiến dịch Biên giới Thu - Đông 1950, hành động tự chặt đứt cánh tay bị thương để tiếp tục ôm quả mìn xông lên phá đồn địch của chiến sĩ La Văn Cầu đã trở thành một biểu tượng bất tử về chí khí anh hùng và tinh thần quyết chiến, quyết thắng của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Anh hùng La Văn Cầu (tên thật là Sầm La Văn) sinh năm 1932, là người dân tộc Tày, quê ở xã Quang Trọng, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, từng chứng kiến cảnh quê hương bị giặc Pháp tàn phá, gian lao và áp bức đã đúc kết nên ở ông sự gan dạ và lòng yêu nước sâu sắc.

Năm 1948, khi mới 16 tuổi, ông khai tăng thêm 3 tuổi để đủ điều kiện nhập ngũ vào Trung đoàn 174 (Đoàn Cao - Bắc - Lạng). Từ những ngày đầu bước vào quân ngũ, ông luôn thể hiện tinh thần mưu trí, dũng cảm, chấp hành nghiêm kỷ luật và nhanh chóng trở thành một tổ trưởng bộc phá tài ba.

Tháng 9 năm 1950, Trung ương Đảng và Bác Hồ quyết định mở Chiến dịch Biên giới, trong đó trận đánh mở màn có ý nghĩa quyết định là tiêu diệt cứ điểm Đông Khê (Cao Bằng) — một mắt xích then chốt trên Đường 4. Chiến sĩ La Văn Cầu được giao nhiệm vụ làm Tổ trưởng tổ bộc phá thuộc Đại đội 671, Tiểu đoàn 249, Trung đoàn 174, chịu trách nhiệm đánh phá các lô cốt cố thủ của địch.

Đêm 16 tháng 9 năm 1950, cuộc tiến công Đông Khê bắt đầu trong hỏa lực dữ dội của địch. Đơn vị của La Văn Cầu gặp phải sự kháng cự quyết liệt từ các hỏa điểm trên cao. Trong lúc ôm quả mìn nặng 12kg xông lên đánh lô cốt lớn của địch, ông bị đạn đối phương bắn trúng, làm gãy nát bàn tay và cánh tay phải, đồng thời trúng đạn ở má. Ông ngất đi vì đau đớn và mất máu.

Khi tỉnh lại, thấy trận đánh đang ở thời điểm quyết định nhưng bản thân không thể di chuyển vì cánh tay phải bị đứt nát đung đung vướng víu, La Văn Cầu đã nhờ đồng đội Nông Quốc Việt dùng dao chặt đứt đứt hẳn phần cánh tay bị thương của mình để khỏi vướng.

Gạt đi đau đớn gầm trời, ông tay trái ôm quả bộc phá 12kg, tiếp tục trườn lên áp sát mục tiêu và giật dây cháy chậm, giội hỏa lực phá tan lô cốt góc của địch. Hành động anh dũng này đã mở đường cho đơn vị xông lên tiêu diệt toàn bộ cứ điểm Đông Khê, góp phần làm nên chiến thắng lẫy lừng của Chiến dịch Biên giới 1950.

Năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, chiến sĩ La Văn Cầu vinh dự là một trong 7 người đầu tiên được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Anh hùng Lao động. Ông cũng nhiều lần vinh dự được gặp và nhận sự khen thưởng trực tiếp từ Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Sau chiến tranh, Đại tá La Văn Cầu tiếp tục cống hiến cho công tác quân đội, giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ trẻ trước khi nghỉ hưu. Cuộc đời ông — từ vết sẹo trên chiến trường Đông Khê cho đến lối sống giản dị, chân thành giữa đời thường — mãi là thiên anh hùng ca sống động về ý chí phi thường của con người Việt Nam.