Huyền thoại "Bẫy đá đèo Gia Mố" và trí tuệ thiên bẩm của Anh hùng Pi Năng Tắc

Đồng chí Pi Năng Tắc sinh năm 1910, là người dân tộc Raglai, quê ở xã Phước Bình, huyện Bác Ái, tỉnh Ninh Thuận. Trong những năm tháng chống Mỹ, vùng căn cứ Bác Ái thường xuyên bị địch càn quét dữ dội. Thiếu thốn vũ khí đạn dược, bộ đội và du kích chủ yếu dùng cung nỏ, chông mìn nhưng hiệu quả ngăn chặn những cuộc hành quân quy mô lớn của địch chưa cao.

Từ sự trăn trở đó, Pi Năng Tắc đã nghiên cứu địa hình hiểm trở của đèo Gia Mố và sáng tạo ra một loại vũ khí có một không hai: Bẫy đá.

Trận địa của thiên nhiên và sức người Thiết kế bẫy đá của ông rất mưu trí. Ông chỉ huy du kích âm thầm vác hàng chục tấn đá lớn nhỏ lên các vách núi sừng sững dọc theo con đường độc đạo. Đá được xếp gọn vào các dàn gỗ kiên cố, liên kết với nhau bằng một hệ thống dây rừng đan chéo phức tạp. Chỉ cần một người nấp trên cao chặt đứt sợi dây chốt, toàn bộ hệ thống dàn gỗ sẽ bung ra, tạo thành một trận "lở núi" nhân tạo.

Trận đánh lịch sử năm 1961 Vũ khí này đã phát huy sức mạnh kinh hoàng vào một ngày giữa năm 1961. Khi một tiểu đoàn địch lọt vào trận địa phục kích tại đèo Gia Mố, Pi Năng Tắc dõng dạc ra lệnh chặt dây chốt.

Hàng chục tấn đá từ trên các vách núi ầm ầm đổ xuống như thác lũ, quét sạch đội hình địch. Trận đánh diễn ra chớp nhoáng, quân ta không tốn một viên đạn nhưng đã tiêu diệt hơn 100 tên địch, số còn lại hoảng loạn tháo chạy thục mạng.

Khúc vĩ thanh Chiến thắng đèo Gia Mố đã gây chấn động, biến "bẫy đá Pi Năng Tắc" thành nỗi khiếp đảm của quân địch mỗi khi bước vào rừng núi. Sáng kiến này ngay sau đó được nhân rộng ra khắp các chiến trường miền Nam.

Với những đóng góp to lớn và sự sáng tạo kiệt xuất, năm 1965, Pi Năng Tắc vinh dự được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông mất năm 1987, nhưng câu chuyện về người Anh hùng Raglai biết "gọi đá đứng lên đánh giặc" vẫn mãi mãi là một thiên anh hùng ca bất tử.