Bài viết

HUYỀN THOẠI BÊN MÂM CƠM TRỐNG ——

Lịch sử Việt Nam không chỉ được viết bằng những chiến công hiển hách, những tiếng súng rền vang trên chiến trường, mà còn được chứng cất từ những nỗi đau âm thầm, từ đôi mắt mờ đục vì khóc con của những người mẹ hậu phương. Có một thời đại mà mỗi tấc đất đều thấm đẫm máu và hoa, nơi cái chết trở nên nhẹ nhàng tựa lông hồng trước khát vọng độc lập. Trong dòng chảy hào hùng ấy, cái tên Nguyễn Thị Thứ đã không còn là tên của 1 cá nhân, mà đã trở thành 1 danh từ riêng viết bằng sự hy sinh tận cùng,

Tây Ninh02/07/2026Nguyễn Việt Hà (ĐOÀN THANH NIÊN XÃ TẦM VU)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

n HUYỀN THOẠI BÊN MÂM CƠM TRỐNG ——

​. KHÚC VĨ THANH CỦA MỘT THỜI ĐỎ LỬA

​Lịch sử Việt Nam không chỉ được viết bằng những chiến công hiển hách, những tiếng súng rền vang trên chiến trường, mà còn được chứng cất từ những nỗi đau âm thầm, từ đôi mắt mờ đục vì khóc con của những người mẹ hậu phương. Có một thời đại mà mỗi tấc đất đều thấm đẫm máu và hoa, nơi cái chết trở nên nhẹ nhàng tựa lông hồng trước khát vọng độc lập. Trong dòng chảy hào hùng ấy, cái tên Nguyễn Thị Thứ đã không còn là tên của 1 cá nhân, mà đã trở thành 1 danh từ riêng viết bằng sự hy sinh tận cùng, 1 tượng đài bằng xương bằng thịt đại diện cho linh hồn vĩnh cửu của đất nước Việt Nam.

​BẢN TRƯỜNG CA VỀ SỰ HY SINH VÔ HẠN

​1/ Chín lần tiễn con đi, mười một lần nhận tin dữ

​Người ta thường nói, hạnh phúc nhất của người phụ nữ là được thấy con cái khôn lớn, trưởng thành. Nhưng với mẹ Thứ, hạnh phúc ấy là 1 điều xa xỉ. Mẹ có 12 người con (11 con trai và 1 con gái), nhưng lịch sử nghiệt ngã đã buộc mẹ phải thực hiện 1 sứ mệnh phi thường: Chín lần tiễn con lên đường theo tiếng gọi của Tổ quốc.

​Mỗi lần tiễn 1 người con đi, là 1 lần mẹ giấu nỗi lo vào trong những nếp nhăn hằn sâu trên trán. Để rồi, chín lần hy vọng là chín lần mẹ nhận về mảnh giấy báo tử lạnh lùng. Có nỗi đau nào xé tâm can hơn thế? Có sự mất mát nào lớn lao hơn khi người đầu bạc phải tiễn kẻ đầu xanh? Nhưng không chỉ có chín người con trai, cả người con rể và đứa cháu ngoại yêu quý cũng lần lượt ngã xuống.

​Mười một người thân yêu nhất đã hóa thành mây trắng, hóa thành phù sa bồi đắp cho dải đất hình chữ S. Nếu nỗi đau có thể đong đếm thì vừa mang nỗi sầu vạn cổ. Thế nhưng, giữa sự tàn khốc của định mệnh, mẹ không gục ngã. Mẹ đã nén nỗi đau vào đất, biến nó thành sức mạnh để tiếp tục trở thành điểm tựa cho những người con khác của đất nước.

​2/ Ngôi nhà của những “đứa con” không bao giờ về

​Khu vườn của mẹ ở xã Điện Thắng Trung (Điện Bàn, Quảng Nam) không chỉ có cây trái, mà còn có những “pháo đài lòng dân”. Dưới gốc cây, dưới hiên nhà là 5 hầm bí mật mà mẹ và người con gái duy nhất đã bí mật đào để nuôi giấu cán bộ. Giữa vòng vây của kẻ thù, nơi mà tiếng giày đinh và họng súng đen ngỏm của giặc luôn chực chờ, mẹ vẫn bình thản canh giữ giấc ngủ cho bộ đội.

​Mẹ Thứ không chỉ là mẹ của chín người liệt sĩ, mẹ là mẹ của cả 1 đoàn quân. Đêm đêm, mẹ thắp ngọn đèn dầu bên cửa sổ như một tín hiệu dẫn đường cho các chiến sĩ. Bát cơm của mẹ lúc nào cũng sẵn sàng, dù đó là cơm độn ngô, độn sắn nhưng nồng đượm tình mẫu tử. Hình ảnh mẹ ngồi bên mâm cơm với nhiều bộ bát đũa vây quanh đã trở thành 1 chi tiết nghệ thuật đầy ám ảnh. Mẹ dọn bát đũa ra như 1 nghi lễ của tình yêu: mẹ tin rằng các con chưa bao giờ mất, các anh chỉ đang đi đâu đó thật xa và sẽ trở về bất cứ lúc nào khi nghe tiếng gọi của mẹ. Những bát cơm trắng ấy chính là nhịp cầu kết nối giữa người sống và người đã khuất, giữa hiện tại hòa bình và quá khứ đỏ lửa.

​CHÍN KHÚC CƠM CHIỀU, CHÍN KHÚC RUỘT ĐAU.

​Trách nhiệm của thế hệ trẻ: Độc lập không phải là điều nghiễm nhiên. Mỗi chúng ta phải là một “người lính” trên mặt trận tri thức, mang kiến thức để xây dựng quê hương, để sự hy sinh của các anh, của mẹ Thứ không trở nên vô nghĩa.

​. MẸ - NGỌN LỬA KHÔNG BAO GIỜ TẮT

​Mẹ Thứ đã thanh thản ra đi vào 1 ngày cuối năm 2010, hưởng thọ 106 tuổi. Mẹ về với các con của mẹ, về với thế giới không còn tiếng bom rơi đạn lạc. Nhưng, trong tâm khảm của dân tộc, mẹ vẫn ngồi đó, bên hiên nhà Quảng Nam nắng cháy, dõi theo từng bước đi của đất nước.

​Bài viết này là một nén tâm nhang em xin gửi đến mẹ và các anh hùng liệt sĩ. “Câu chuyện thời hoa lửa” về cuộc đời mẹ sẽ mãi là ngọn đuốc thắp sáng tâm hồn em, nhắc nhở em rằng: Hãy sống sao cho xứng đáng với dòng máu anh hùng đang chảy trong huyết quản, sống để viết tiếp những trang sử vàng của dân tộc Việt Nam trong thời đại mới.

​. THƠ

​Mười một lần đau, mẹ nín thinh

Dâng trọn máu xương cho hòa bình

Tượng đài sừng sững cùng năm tháng

Tạc bóng mẹ hiền giữa hiển vinh.

​Nguồn: * Sách: Huyền thoại các bà mẹ Việt Nam anh hùng – NXB chính trị quốc gia, báo điện tử: báo quân đội nhân dân (qdnd.vn) và Báo chính phủ (baochinhphu ​(Lưu ý: Phần chữ ở trang này được viết theo chiều ngược/xoay 180 độ trong ảnh gốc)

​3/ Tượng đài từ đá và tượng đài trong lòng người

​Khi đứng trước Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại tỉnh Quảng Nam – Công trình lấy nguyên mẫu từ hình ảnh mẹ Thứ - em đã thực sự bị choáng ngợp. Một khối đá khổng lồ mang hình hài người mẹ với đôi tay dang rộng như ôm trọn các con vào lòng. Nhưng có lẽ, tượng đài vĩ đại nhất không nằm ở những khối đá hoa cương lạnh lẽo, mà nằm trong trái tim của mỗi người dân Việt Nam.

​Mẹ Thứ chính là hiện thân của “đất nước” – một đất nước không bao giờ khuất phục trước bão giông. Sự hy sinh của mẹ đã dạy cho chúng em hiểu rằng: Cái giá của sự bình yên hôm nay được đánh đổi bằng sự trống vắng của những ngôi nhà không có tiếng cười của cha, của con.

​KẾT NỐI THỰC TIỄN: NGỌN LỬA TRUYỀN THỪA

Chiến tranh đã lùi xa vào dĩ vãng, những vết thương lòng của những người mẹ như mẹ Thứ sẽ mãi mãi là một phần của lịch sử. Là một học sinh dưới mái trường THCS Tầm Vu, em cảm thấy mình thật nhỏ bé trước sự vĩ đại của thế hệ cha ông.

​. BÀI HỌC RÚT RA CHO BẢN THÂN:

​Sống có chiều sâu và lòng biết ơn: Câu chuyện của mẹ Thứ giúp em nhận ra mình đang sống trong 1 thời đại vô cùng hạnh phúc. Sự biết ơn không chỉ thể hiện qua những đóa hoa đặt trên mộ liệt sĩ, mà phải thể hiện qua cách em trân trọng từng phút giây được sống, được học tập.

​Biến nỗi đau thành hành động: Mẹ Thứ đã biến những nỗi đau mất mát thành hành động bảo vệ cách mạng. Em học được rằng, khi đối mặt với khó khăn, thay vì than vãn, mình phải tìm cách vượt qua và cống hiến.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
HUYỀN THOẠI BÊN MÂM CƠM TRỐNG —— | Câu chuyện thời hoa lửa