Huyền thoại Bông Văn Dĩa và những "con tàu không số" mở đường Hồ Chí Minh trên biển

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của quân và dân ta, bên cạnh Đường Hồ Chí Minh trên dãy Trường Sơn vĩ đại, còn có một con đường huyền thoại khác rực sáng tinh thần quả cảm và trí tuệ Việt Nam — Đường Hồ Chí Minh trên biển. Và người được mệnh danh là "linh hồn", người mở đường cho tuyến vận tải chiến lược trên sóng nước ấy chính là Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Bông Văn Dĩa (bí danh Ba Dĩa).

​1. Người con của xứ biển Rạch Gốc

​Sinh năm 1905 tại vùng đất mũi Tân Ân, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau, ông Bông Văn Dĩa gắn bó cả tuổi trẻ với sông nước, rạch lách và biển cả. Sự am hiểu sâu sắc về luồng lách, con nước, hướng gió cùng bản lĩnh gan góc của người ngư dân vùng Đất Mũi đã rèn giũa nên một tài năng quân sự tài ba trên biển sau này.

​2. Chuyến vượt biển dò đường huyền thoại (1961)

​Giữa lúc chiến trường Miền Nam đang khát vũ khí để đối phó với các chiến lược quân sự của kẻ thù, giữa năm 1961, Trung ương quyết định tìm phương án mở đường vận tải chiến lược trên biển. Ông Bông Văn Dĩa nhận nhiệm vụ cùng đồng đội chỉ huy chiếc thuyền gỗ thô sơ rẽ sóng từ Rạch Gốc vượt qua hàng ngàn cây số hải trình dày đặc tàu tuần tra của địch để ra Bắc báo cáo tình hình và nhận chỉ thị.

​Chuyến đi thành công không chỉ chứng minh tính khả thi của tuyến đường biển mà còn đặt nền móng quan trọng cho sự ra đời của Đoàn 125 — đơn vị "Tàu không số" huyền thoại.

​3. Thuyền trưởng chuyến "Tàu không số" đầu tiên (10/1962)

​Ngày 11 tháng 10 năm 1962, chiếc tàu gỗ gắn máy mang tên Phương Đông 1 chở 30 tấn vũ khí do thuyền trưởng Bông Văn Dĩa chỉ huy lặng lẽ rời bến Bính động (Hải Phòng) hướng về miền Nam.