Huyền thoại "Cánh đồng hoang" và nhịp võng giữa đầm sen

Đồng Tháp Mười mùa nước nổi năm 1970 là một túi bom thực sự. Trực thăng "Cá mập" và "Thần sấm" của Mỹ quần thảo suốt ngày đêm, sẵn sàng nã đạn vào bất cứ thứ gì di động trên mặt nước. Giữa mênh mông sông nước ấy, gia đình anh Ba và chị Sáu sống trên một chiếc xuồng ba lá mỏng manh.

Nhìn bề ngoài, họ chỉ là đôi vợ chồng nông dân nghèo đi hái sen, bắt cá. Nhưng dưới sạp thuyền, sau lớp lưới và cá tươi là những hòm đạn, những khẩu AK bọc trong nilon kín mít. Đứa con trai chưa đầy tuổi của họ, cu Tí, nằm trong chiếc nôi tre treo giữa xuồng, hồn nhiên ngủ dưới cái nắng chói chang của miền Tây.

Một buổi trưa, khi xuồng đang lách qua những bụi điên điển, tiếng động cơ trực thăng gầm rú sát sàn sạt. Chị Sáu biến sắc: "Anh ơi, tụi nó tới!". Anh Ba bình tĩnh điều khiển xuồng lao vào giữa đầm sen rộng lớn. Theo ám hiệu, chị Sáu nhanh chóng dìm chiếc xuồng xuống mặt nước bằng cách đổ đầy bùn và nước vào khoang, chỉ để lộ một phần mui che cho con.

Hai vợ chồng ngụp lặn dưới nước, tay bám vào thân sen, dùng ống thở bằng sậy để tồn tại. Chiếc nôi của cu Tí được anh Ba dùng tay nâng nhẹ từ dưới nước, che chắn bằng những lá sen khổng lồ để máy bay không phát hiện ra. Thằng bé bỗng thức giấc, nó bắt đầu mếu máo. Tiếng khóc của đứa trẻ giữa không gian vắng lặng có thể là bản án tử hình cho cả gia đình và cả chuyến hàng.

Chị Sáu từ dưới nước, đưa tay lên vỗ nhẹ vào nôi, miệng thầm thì câu hát ru nhỏ đến mức chỉ mình chị nghe thấy. Kỳ diệu thay, đứa trẻ nín bặt, đôi mắt tròn xòe nhìn những giọt nước đọng trên lá sen như những viên kim cương lấp lánh. Trên cao, bọn lính Mỹ xả súng đại liên xuống những lùm cây nghi vấn, đạn cày nát mặt nước chỉ cách chiếc xuồng vài mét.

Khi tiếng máy bay xa dần, anh Ba ngoi lên, gương mặt đầy bùn đất nhưng nụ cười rạng rỡ. Anh nhìn vợ, nhìn con rồi nhìn những bông sen hồng vẫn hiên ngang vươn cao. Chiến tranh có thể làm cháy rụi rừng tràm, nhưng không thể nhấn chìm được nhịp võng của người mẹ miền Nam. Chuyến hàng ấy đã đến được căn cứ an toàn vào đêm đó, tiếp thêm lửa cho chiến dịch mùa khô. Hình ảnh gia đình anh Ba đã trở thành biểu tượng về sức sống mãnh liệt của con người trên "Cánh đồng hoang".