Huyền thoại Cụm Tình báo H63: Nỗi niềm gạt tình riêng và niềm tin bất tử của Anh hùng Tư Cang

Đại tá Nguyễn Văn Tàu (biệt danh Tư Cang) - cụm trưởng cụm H63 Anh hùng cũng được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND. Họ là hai người đồng chí đã sát cánh bên nhau trong những lúc gian nan, ngặt nghèo nhất.

Mạng lưới A18 - H63 và quyết định khắt khe của một nhà tình báo

Đại tá tình báo Tư Cang nhận nhiệm vụ làm cụm trưởng cụm tình báo H63 từ năm 1962, là mạng lưới tình báo hậu thuẫn cho hoạt động của điệp viên Phạm Xuân Ẩn. Trước đó, H63 tên là A18. Việc đổi tên cụm là một cách để "cắt đuôi" sự theo dõi, nghi ngờ của tình báo địch.

Kể từ khi nhận nhiệm vụ, ông Tư Cang đã hy sinh rất nhiều tình cảm cá nhân:

• Năm 1954: Ông ra miền Bắc tập kết khi chưa từng một lần gặp mặt con gái. Tấm ảnh con gái do vợ gửi ra được ông nâng niu đến mức khi bơi qua sông né càn, ông một tay bơi, một tay giơ bọc vải chứa ảnh lên cao vì sợ hỏng.

Tư Cang từng tâm sự về lý do khắt khe với chính mình:

"Những tài liệu mà Phạm Xuân Ẩn mang về đều là những tài liệu có tầm chiến lược, có những thông tin ảnh hưởng lớn đến cuộc chiến của ta với Mỹ - ngụy tại miền Nam. Là người cụm trưởng, tôi hiểu tầm quan trọng của Phạm Xuân Ẩn như thế nào, nên việc bảo vệ sự an toàn cho Phạm Xuân Ẩn, với tôi cũng quan trọng như thế... Lưới tình báo H63 mà ông Mười Hương đã kỳ công gây dựng bằng việc bắt đầu cử Phạm Xuân Ẩn sang Mỹ học, coi như cũng đổ xuống sông xuống biển. Khi đó, tổ chức hỏi đến tôi, tôi làm sao gánh nổi trách nhiệm đó với tổ chức, với nhân dân, đất nước".

Tấm bảng lý lý lịch bỏ trống và mắt xích liên lạc đặc biệt

Sự cẩn trọng của ông đã được chứng minh vào ngày 30/4/1975. Khi đó, với tư cách Chính ủy lữ đoàn đặc công tiến đánh Bộ Tổng tham mưu địch, Tư Cang phát hiện một căn phòng tối mật dán lý lịch các cán bộ Cộng sản quan trọng. Bảng hồ sơ về ông ghi:

"Tư Cang, Phó Chính ủy tình báo Miền, người trắng trắng, cao cao, có đặc điểm bắn súng bằng hai tay rất giỏi, yêu thích văn nghệ. Quê quán: Chưa xác định. Gia đình: chưa xác định".

Chỗ dán ảnh của ông trên bảng là một khoảng trống. Mỹ - ngụy dù điên cuồng săn tìm thông tin về Phó Chính ủy Phòng Tình báo Miền nhưng hoàn toàn không biết gì về quê quán hay gia đình ông.

Để giữ bí mật tuyệt đối, ông chọn chính vợ mình làm người liên lạc. Vợ ông trở thành một mắt xích trong cụm H63. Ngay cả cô Tám Thảo — thành viên quan trọng của H63, con nhà tư sản giàu có nuôi giấu Tư Cang trong thành — cũng chỉ biết vợ ông là "bà đầu búi tóc" làm nhiệm vụ đưa thư. Có những lần vợ mang thư đến, hai vợ chồng nhìn nhau qua cánh cổng nhưng mặt không hề biểu lộ cảm xúc để bảo vệ sự an toàn chung.

Sự hy sinh của đồng đội và niềm tin đi ngược mọi nguyên tắc

Năm 2006, khi được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND, điều Đại tá Tư Cang nhớ nhất là 27 đồng đội đã hy sinh trong tổng số 45 người của Cụm tình báo H63. Lúc còn sống, nhà tình báo Phạm Xuân Ẩn vẫn luôn nói: "Nếu không có người liên lạc thì nhà tình báo cũng chẳng làm được gì".

Ký ức của Tư Cang ghi sâu câu chuyện về đồng chí Tư Lâm (người cùng đi đợt năm 1962 với ông). Trong một lần cùng cô Tám Kiên (liên lạc hỏa tốc) di chuyển, Tư Lâm bị địch bắt tại trạm khám xét vì lộ dấu vết đi rừng. Khi Tám Kiên hốt hoảng báo tin và giục di chuyển, Tư Cang đã quyết định ở lại, đặt cược mạng sống vào niềm tin dành cho đồng đội:

"Cô cứ đi đi, báo cho các mối giao thông liên lạc cứ hoạt động bình thường. Anh Tư ở đây. Anh Tư tin Tư Lâm sẽ không khai đâu. Bằng không nếu nó khai, nó dẫn địch về đây, anh Tư đã có 2 trái lựu đạn rồi. Một trái anh Tư chia với nó. Một trái anh Tư giết thêm vài tên địch".

Tư Cang kiên nhẫn chờ đợi 3 ngày đêm. Niềm tin của ông đã đúng: Tư Lâm không hề khai một chi tiết nào. Sau đó, Tư Lâm bị địch đày ra nhà tù Phú Quốc và bị bắn chết tại đây. Sau hòa bình, Đại tá Tư Cang đã ra Phú Quốc thắp hương cho người đồng đội ấy.

Ông cũng không bao giờ quên những năm tháng ở địa đạo Củ Chi cùng các chiến sĩ giao thông, điện đàm. Từng có người lính trẻ nằm trên nền đất ẩm uốc đã chột dạ so sánh chỗ ngủ của mình không bằng chuồng heo nhà giàu trong ấp chiến lược, hay một người lính trúng bom hấp hối trên tay ông chỉ khẽ dặn:

"Chú Tư đừng bảo với má tui là tui chết nghen chú Tư, má tui sẽ buồn lắm. Chú Tư cứ nói tui đi học để làm cán bộ, mấy bữa nữa về".

Những ám ảnh thời bình của người anh hùng

Hòa bình lập lại gần 40 năm, Đại tá Tư Cang trở thành một ông lão ngoài 80 tuổi nhưng những ký ức gian lao vẫn đọng lại sâu sắc. Có đêm ông mơ thấy bị mật thám chĩa súng khi hẹn gặp vợ, phản xạ vung tay đánh lại trong giấc mơ đã vô tình làm gãy mấy chiếc răng của vợ, khiến ông từ đó không dám ngủ chung giường vì sợ không kiểm soát được hành động lúc mộng mị.

Hay những đêm mơ thấy đồng đội đã khuất trở về hỏi: "Hòa bình rồi, chú Tư có vui không? Chú Tư đừng vì hạnh phúc riêng mà quên tụi tui nhé", ông tỉnh dậy với giọt nước mắt chảy tràn. Những ám ảnh ấy đã trở thành một phần cuộc đời của người anh hùng tình báo Tư Cang cho đến tận sau này.