Bài viết

HUYỀN THOẠI ĐẶC CÔNG "XUẤT QUỶ NHẬP THẦN" TRÊN SÔNG ĐỒNG NAI

Câu chuyện về trận đánh sập cầu Ghềnh năm 1954 của Đội du kích mật Biên Hòa, một chiến công vang dội lật nhào sự kiêu ngạo của quân viễn chinh Pháp ngay tại cửa ngõ đầu não Sài Gòn.

Đồng Nai10/06/2026Cao Xuân Nhật (Đoàn xã Định Quán)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong những năm cuối của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, cầu Ghềnh bắt qua sông Đồng Nai (Biên Hòa) là tuyến giao thông mang tính chiến lược tối quan trọng. Đây là huyết mạch duy nhất đón các đoàn tàu quân sự chở vũ khí, lương thực và binh lính từ Sài Gòn chi viện cho các chiến trường miền Đông và Tây Nguyên. Chính vì thế, quân Pháp tổ chức bảo vệ cầu Ghềnh cực kỳ cẩn mật. Chúng lập các tháp canh 24/24, rọi đèn pha công suất lớn quét dọc mặt nước, thả rào kẽm gai ngầm dưới sông và bố trí các toán lính tuần tra liên tục để ngăn chặn mọi sự xâm nhập của Việt Minh.

Nhiệm vụ đánh sập cầu Ghềnh được giao cho Trần Công An — một người con của đất Đồng Nai, người được mệnh danh là "ông tổ" của lối đánh đặc công miền Đông. Nhận nhiệm vụ, ông Hai Cà trầm ngâm: "Địch canh gác nghiêm ngặt, nếu đánh trực diện bằng lực lượng lớn thì chẳng khác nào nướng quân. Muốn thắng, phải dùng mưu, lấy ít địch nhiều, lấy tinh nhuệ thắng bạo tàn".

Đầu năm 1954, ông Hai Cà cùng hai chiến sĩ đặc công tinh nhuệ nhất bắt đầu kế hoạch bí mật. Để làm quen với dòng nước xiết và né tránh đèn pha của địch, suốt nhiều tuần liền, cứ đêm xuống là ba thầy trò lại bôi sình lầy đầy người, ngậm ống đu đủ rỗng ruột để lặn sâu dưới lòng sông Đồng Nai lạnh buốt. Họ phải tính toán chi tiết từng giây đèn pha quét qua, từng nhịp chảy của con nước ròng, nước lớn để tiếp cận chân cầu mà không để lại một gợn sóng.

Đêm ngày 19 tháng 2 năm 1954, thời cơ đã đến. Trời tối đen như mực, dòng sông Đồng Nai chảy xiết dữ dội. Ông Hai Cà cùng đồng đội mang theo hai khối bộc phá áp định hướng, kéo lê dưới nước, lẳng lặng thả mình trôi theo dòng nước về phía chân cầu Ghềnh.

Khi áp sát vào trụ cầu chính, tiếng giày đinh của lính Pháp đi tuần ngay trên đầu nghe rõ mồn một. Ánh đèn pha từ tháp canh quét qua sát sạt, chỉ cách đầu ông vài mươi xăng-ti-mét. Giữa lằn ranh sinh tử, nhịp tim của người chỉ huy vẫn phẳng lặng như tờ. Ông ra hiệu cho đồng đội giữ chặt khối thuốc nổ, tự tay ông trèo lên các thanh tà vẹt dầm cầu, dùng dây định vị ép chặt khối bộc phá vào vị trí hiểm yếu nhất của cấu trúc thép.

Sau khi cài xong kíp nổ hẹn giờ, ông Hai Cà phát lệnh rút lui. Ba người chiến sĩ thả mình chìm sâu xuống đáy sông, xuôi theo dòng nước xiết ra xa.

Đúng 2 giờ sáng, một tiếng nổ long trời lở đất vang lên xé toạc màn đêm Biên Hòa. Sóng nước sông Đồng Nai cuộn cao hàng mét. Cả một nhịp cầu Ghềnh bằng thép kiên cố đổ sụp xuống lòng sông sâu, kéo theo hệ thống đường ray và cắt đứt hoàn toàn tuyến giao thông huyết mạch của địch. Hệ thống còi báo động của quân Pháp rú lên điên cuồng, chúng bắn đạn vạch đường đỏ rực cả bầu trời nhưng tất cả đã quá muộn. Ba chiến sĩ đặc công đã rút về căn cứ ven rừng sác an toàn trong sự chào đón nghẹn ngào của đồng đội.

Vĩ thanh

Chiến công đánh sập cầu Ghềnh năm 1954 của Trần Công An và đồng đội đã giáng một đòn chí mạng vào khả năng hậu cần của quân Pháp, góp phần phối hợp lửa với chiến trường Điện Biên Phủ đang rực cháy ở miền Bắc. Trận đánh này đã trở thành một bài học kinh điển trong nghệ thuật tác chiến của lực lượng Đặc công nước Việt Nam.

Với những cống hiến kiệt xuất và lòng dũng cảm phi thường, ông Trần Công An đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Người anh hùng "Hai Cà" năm xưa nay đã đi vào lịch sử, nhưng câu chuyện về những bóng đen xuất quỷ nhập thần dưới dòng sông Đồng Nai vẫn mãi là niềm tự hào kiêu hãnh của người dân miền Đông Nam Bộ — nơi mà mỗi tấc đất, mỗi dòng sông đều thấm đẫm hào khí kiên cường của những con người quả cảm.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn