"Huyền thoại đóa hoa thép: Người bác sĩ gieo sự sống trên vùng đất chết"
Trong những thước phim khốc liệt của chiến tranh, người ta thường nhớ về những vị tướng tài ba, những người lính cầm súng xông lên phía trước. Nhưng có một định nghĩa khác về sự vĩ đại, được viết nên bởi một người phụ nữ nhỏ bé mang trên mình chiếc áo blouse trắng nhuốm màu đất đỏ. Đó là câu chuyện về Liệt sĩ, Bác sĩ Đặng Thùy Trâm – người đã dùng tình yêu thương bao la và lý tưởng sống rực rỡ để thắp lên một ngọn lửa bất diệt giữa vùng đất chết.
Từ nếp nhà bình yên đến "túi bom" tuyến lửa
Sinh ra và lớn lên trong một gia đình trí thức giữa lòng Thủ đô Hà Nội, tuổi trẻ của Đặng Thùy Trâm lẽ ra sẽ là những tháng ngày êm đềm với những bản nhạc giao hưởng, những vần thơ lãng mạn và một tương lai xán lạn ở một bệnh viện tuyến trung ương. Thế nhưng, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, cô sinh viên trường Y vừa tốt nghiệp đã gác lại tất cả để tình nguyện bước vào cuộc trường chinh gian khổ.
Nơi chị đặt chân đến là Đức Phổ, Quảng Ngãi – vùng đất được mệnh danh là "chảo lửa", nơi ranh giới giữa sự sống và cái chết mỏng manh như một sợi chỉ. Giữa sự tàn phá điên cuồng của đạn bom, người con gái Hà thành ấy đã kiên cường bám trụ, trở thành thiên thần hộ mệnh của những người lính thương binh.
Căn hầm phẫu thuật và thứ vũ khí mang tên tình người
Tại bệnh xá dã chiến ẩn sâu dưới tán rừng nhiệt đới, công việc hàng ngày của Bác sĩ Đặng Thùy Trâm không chỉ đòi hỏi sức lực mà còn vắt kiệt cả tinh thần.
Đó là những ca phẫu thuật diễn ra ngay dưới lòng đất chật hẹp, thiếu thốn ánh sáng, chỉ leo lét ngọn đèn dầu giữa tiếng máy bay gầm rú trên đầu. Đó là những khoảnh khắc quặn lòng khi thuốc mê, thuốc tê đã cạn kiệt, chị phải cắn răng phẫu thuật sống cho thương binh. Để xoa dịu nỗi đau thể xác tột cùng ấy, chị chỉ có thể dùng đôi bàn tay ân cần, ánh mắt xót xa và trái tim của một người chị, người mẹ. Không ít lần, khi bệnh nhân nguy kịch vì mất máu, chị đã không ngần ngại rút chính những giọt máu trong cơ thể mình để truyền trực tiếp, giành giật lại từng nhịp thở cho đồng đội.
Giây phút sinh tử và sự hy sinh kiêu hãnh
Ngày 22 tháng 6 năm 1970, một trận càn quét khốc liệt của quân đội Mỹ đổ ập xuống khu vực bệnh xá. Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, Bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã đưa ra một quyết định mang tính biểu tượng: chị kiên quyết không rút lui mà ở lại để bảo vệ và tổ chức di tản cho các thương binh nặng không thể tự di chuyển.
Để câu giờ cho đồng đội an toàn, người phụ nữ mang sứ mệnh cứu người ấy đã buộc phải cầm lấy khẩu súng SKS, đơn độc chiến đấu để cản bước tiến của kẻ thù. Viên đạn nghiệt ngã đã xuyên qua vầng trán tuổi 28, khép lại một cuộc đời rực rỡ nhưng mở ra một huyền thoại. Tất cả thương binh hôm ấy đều sống sót nhờ sự hy sinh kiêu hãnh của chị.
Phép màu từ hai cuốn sổ tay nhỏ
Câu chuyện có lẽ đã chìm vào quên lãng dưới những tầng tầng lá mục Trường Sơn nếu không có một phép màu xảy ra ngay sau đó. Frederic Whitehurst, một sĩ quan quân đội Mỹ, đã thu được hai cuốn sổ tay nhỏ của chị sau trận đánh.
Theo quy định quân sự, mọi tài liệu không có giá trị khai thác đều phải bị thiêu hủy. Tuy nhiên, khi Frederic chuẩn bị quăng những cuốn sổ vào ngọn lửa, người thông dịch viên đã cản ông lại với một câu nói làm thay đổi lịch sử:
"Fred, đừng đốt cuốn sổ này. Bản thân trong đó đã có lửa rồi!"
Chính "ngọn lửa" ấy – ngọn lửa của tình yêu thương con người, khát vọng hòa bình và lý tưởng sống cao đẹp được viết nắn nót trong từng trang giấy – đã đánh gục hoàn toàn người lính bên kia chiến tuyến. Frederic đã mang báu vật ấy về Mỹ, trân trọng cất giữ suốt 35 năm ròng rã, để rồi thực hiện một hành trình kỳ diệu: đưa cuốn nhật ký vượt nửa vòng trái đất trở về với gia đình liệt sĩ tại Việt Nam.
Cuốn nhật ký không chỉ là di vật vô giá của một người con dâng hiến trọn đời cho Tổ quốc, mà còn trở thành bức thông điệp về tính bản thiện của con người. Người bác sĩ ấy đã chứng minh cho cả thế giới thấy rằng: giữa sự tàn bạo của chiến tranh, tình yêu thương và lòng nhân đạo vẫn luôn tồn tại và có sức mạnh cảm hóa lớn hơn mọi loại vũ khí hủy diệt nào trên thế giới.
