HUYỀN THOẠI ĐOÀN VẬN TẢI THỒ SÔNG KỲ CÙNG VÀ CHIẾN CÔNG TIẾP TẾ LƯƠNG THỰC QUA GHỀNH ĐÁ TRONG MƯA LŨ CHIẾN DỊCH BIÊN THÙY
Dòng sông Kỳ Cùng chảy qua địa phận tỉnh Lạng Sơn trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp trường kỳ là một tuyến đường thủy hậu cần chiến lược đặc biệt quan trọng, nơi trung chuyển hàng vạn tấn vũ khí, lương thực từ hậu phương chiến khu chi viện cho các cánh quân chủ lực ta đánh trận tiền tuyến. Tuy nhiên, đây cũng là dòng sông vô cùng hiểm trở với hướng chảy ngược độc đáo và những con ghềnh đá to lớn đứng tim, nước cuộn sóng dữ dội vào mùa mưa lũ rừng đổ về. Để vận chuyển hàng ngàn tấn gạo, muối hỏa tốc ra mặt trận, đoàn vận tải thồ bằng mảng nứa già của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng địa phương đã lập nên một dòng chảy hậu cần huyền thoại, vượt qua sự phong tỏa gắt gao của thiên nhiên và đồn bốt địch giặc phá hoại.
Đoàn vận tải thồ gồm hàng trăm tay chèo dạn dày kinh nghiệm sông nước quê hương, tự nguyện hiến dâng sức người sức của kết những chiếc mảng nứa chắc chắn dài hàng chục mét để thồ hàng hóa vũ khí chi viện cho chiến dịch lớn. Mỗi chuyến đi vượt ghềnh thác dữ trên dòng sông Kỳ Cùng vào mùa mưa lũ cuộn là một cuộc đấu trí nghẹt thở với tử thần: nước bắn tung bọt trắng xóa, mảng nứa chao đảo chực tan vỡ nếu người cầm lái lơ là mất phương hướng chỉ một giây đồng hồ.
Trong một đợt vận chuyển lương thực vũ khí khẩn cấp phục vụ chiến dịch phản công quy mô lớn, khi đoàn mảng vừa tiến đến khúc ghềnh đá hiểm trở nhất thì trời đổ mưa giông lớn, nước sông dâng cao cuộn xiết dữ dội làm dòng chảy chao đảo nguy hiểm. Bằng bản lĩnh kiên cường dũng cảm và lòng yêu nước nồng nàn cháy bỏng, các chiến sĩ dân công hỏa tuyến đã nhanh chóng dùng những sợi dây mây bện chặt dặn dày nối các mảng nứa lại với nhau thành một bè mảng trường lũy vững chắc để tăng sức chịu lực chống chọi sóng dữ thiên nhiên. Những người đàn ông khỏe mạnh dũng cảm lao mình xuống dòng nước buốt giá, dùng hai vai gồng mình giữ mạn mảng vượt qua các rặng đá ngầm sắc nhọn an toàn. Dòng chảy tiếp tế thầm lặng mà dũng mãnh ấy đã vượt qua mạng lưới ghềnh thác dữ an toàn, đưa hàng trăm tấn lương thực cập bến trung chuyển nguyên vẹn, bảo đảm đầy đủ vật chất cho quân chủ lực ta chắc tay súng chiến đấu giành thắng lợi hoàn toàn, giải phóng dải biên thùy Tổ quốc.
Chiến công của đoàn vận tải thồ sông Kỳ Cùng là biểu tượng sáng ngời cho tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc và ý chí kiên cường dời non lấp bể của quân và dân vùng biên cương anh hùng chịu thương chịu khó. Sự hy sinh thầm lặng, mồ hôi và cả xương máu của những người dân công chân đất đã góp phần quan trọng viết nên khúc tráng ca khải hoàn vĩ đại của dân tộc, khẳng định sức mạnh vô địch của lòng dân.
Hôm nay, dòng sông Kỳ Cùng năm xưa nay đã thanh bình hiền hòa trôi chảy, những cây cầu bê tông đúc sừng sững hiện đại nối liền đôi bờ vui, thành phố Lạng Sơn vươn mình mạnh mẽ thành một đô thị cửa ngõ biên giới năng động, phát triển kinh tế thương mại trù phú sầm uất.
