HUYỀN THOẠI ĐOÀN XE THỒ CHIẾN DỊCH VÀ CHIẾN CÔNG VẬN CHUYỂN PHÁO QUA ĐÈO LŨNG LÔ
Đèo Lũng Lô – cung đường nối liền hai tỉnh Yên Bái và Sơn La – là một trong những yết hầu giao thông chiến lược then chốt trên tuyến đường tiếp tế cho chiến dịch Điện Biên Phủ. Nhận rõ tầm quan trọng của con đèo này, thực dân Pháp đã tập trung không quân đánh phá điên cuồng, biến nơi đây thành một biển lửa ngập tràn bom đạn hòng cắt đứt dòng chảy vũ khí của quân ta. Trong tình thế mặt đường bị cày xới nát tan, xe cơ giới không thể lưu thông, đoàn xe đạp thồ của đồng bào dân công đã lập nên một kỳ tích phi thường: tháo rời và vận chuyển các bộ phận của khẩu cao xạ pháo vượt đèo an toàn dưới làn mưa bom.
Đoàn xe thồ gồm hàng ngàn người dân lao động tự nguyện đóng góp phương tiện và sức lực cho tiền tuyến. Những chiếc xe đạp mộc mạc được gia cố thêm khung gỗ, tay ngai để có thể chở được khối lượng hàng hóa nặng hàng trăm kilôgam. Khi có lệnh vận chuyển khẩn cấp một đại đội pháo phòng không vượt đèo Lũng Lô để kịp giờ nổ súng, các chiến sĩ công binh đã phối hợp với dân công tháo rời nòng pháo, càng pháo và hộp đạn, chằng buộc cẩn thận lên khung xe đạp thồ.
Hành trình vượt đèo Lũng Lô là một cuộc đấu trí, đấu lực gian khổ tột cùng. Đường đèo dốc đứng trơn trượt sau những trận mưa, các chiến sĩ dân công phải hai ba người chung sức đẩy một chiếc xe thồ nhích từng bước một qua những khúc cua tay áo bên bờ vực sâu. Khi máy bay giặc lao xuống bắn phá, các anh các chị không màng đến tính mạng của mình, liền lập tức nằm đè lên khung xe để che chắn cho các linh kiện pháo không bị hư hỏng do mảnh bom găm vào. Sự kiên trì và lòng dũng cảm của họ đã đưa toàn bộ đại đội pháo cao xạ vượt đèo thành công, lắp ráp hoàn chỉnh ngay tại trận địa tiền phương để nổ súng bắn rơi máy bay địch ngay trận đầu.
Chiến công của đoàn xe thồ vượt đèo Lũng Lô đã chứng minh sức mạnh vô địch của chiến tranh nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ. Khi lòng dân đã đồng thuận và ngập tràn tinh thần yêu nước, những phương tiện thô sơ nhất cũng có thể tạo nên những kỳ tích phi thường, đập tan mọi kế hoạch quân sự hiện đại của đội quân thực dân xâm lược, làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lẫy lừng năm châu.
Hôm nay, đèo Lũng Lô đã trở thành một cung đường giao thông thênh thang rực rỡ sắc hoa, đôi bờ là những bản làng trù phú của đồng bào các dân tộc vùng cao đang phát triển kinh tế mạnh mẽ. Câu chuyện về những chiếc xe đạp thồ chở pháo năm xưa vẫn luôn vẹn nguyên giá trị giáo dục, là bài học sâu sắc cho thế hệ trẻ hôm nay về tinh thần đoàn kết toàn dân tộc, lòng biết ơn cha ông và ý thức trách nhiệm đối với Tổ quốc, cổ vũ tuổi trẻ nỗ lực học tập để đóng góp sức trẻ vào công cuộc xây dựng đất nước phồn vinh.
