HUYỀN THOẠI ĐỘI GIAO THÔNG VÀNG TRÊN CUNG ĐƯỜNG ĐÈO PHA ĐIN VÀ KỲ TÍCH GIỮ VỮNG MẠCH MÁU TIẾP TẾ QUA VÁCH ĐÁ TRONG MÙA LŨ RỪNG
Đèo Pha Din – cung đường độc đạo hiểm trở nối liền các vùng chiến khu Tây Bắc trong những năm tháng kháng chiến trường kỳ – là một trong những yết hầu giao thông khốc liệt bậc nhất, nơi gánh chịu hàng ngàn trận bom phá rải thảm của không quân địch nhằm chia cắt con đường chi viện ra tiền tuyến lớn. Những trận mưa lũ rừng đổ về dầm dề kéo dài suốt mùa mưa đã biến các vách taluy đất đỏ thành những điểm sạt lở khổng lồ, hàng vạn khối đất đá hộc sập xuống vực sâu chặn đứng lối đi của đoàn xe tải thồ chở vũ khí gạo muối của ta. Trước sự tàn phá điên cuồng của kẻ thù và thiên nhiên khắc nghiệt, "Đội giao thông vàng đèo Pha Din" – gồm những nam nữ thanh niên xung phong quả cảm địa phương – đã kiên cường bám trụ mặt đường, lập nên kỳ tích khơi thông mạch máu giao thông chỉ trong vòng ba mươi phút sau mỗi loạt bom tạ.
Toàn đội gồm những chàng trai, cô gái tuổi đời mười tám, đôi mươi tràn đầy sức trẻ, coi trận địa mặt đèo hiểm trở là nhà, tiếng búa đục vách đá là khúc ca tiến công ra trận. Phương tiện tác chuyển duy nhất của các anh chị giữa làn khói bom khét lẹt chỉ là những chiếc cuốc xẻng thô sơ, thanh xà-băng đòn bẩy thủ công và lòng yêu nước nồng nàn cháy bỏng trong lồng ngực.
Trong một đêm mưa bão rừng tầm tã, một đợt oanh tạc bằng bom phá tầm cao của máy bay địch đã làm sập sạt hoàn toàn một đoạn vách đá dốc cua đèo, đá hộc đổ ập xuống chặn ngang đường lăn bánh của đoàn xe tải chở pháo hạng nặng đang hỏa tốc ra mặt trận. Không một chút do dự nguy hiểm rình rập, ngay khi tiếng bom vừa dứt, chị đội trưởng đã phát lệnh cho toàn đội lao ra trận địa bám đường dưới trời đêm sương mù dày đặc dầm mưa buốt giá. Các anh gồng mình dùng xà-băng đòn bẩy bẩy những khối đá hộc sắc lẹm xuống vực sâu, các chị dùng vai gánh đất đổ gia cố những đoạn taluy sạt lở, dùng tay trần thu dọn bùn lầy khôi phục mặt đường phẳng phiu. Đúng thời gian quy định chiến dịch, cung đường dốc hiểm trở đã được khơi thông hoàn hảo, đưa đoàn xe tải chở pháo an toàn vượt đèo kịp thời nổ súng chi viện cho chiến trường trước khi trời sáng.
Tinh thần kiên cường, dũng cảm vô song và lòng xả thân vì đại nghĩa của Đội giao thông vàng đèo Pha Din đã viết nên một trang sử vàng chói lọi của lực lượng thanh niên xung phong Việt Nam. Sự hy sinh thầm lặng, mồ hôi và cả xương máu của các anh các chị đã chứng minh cho ý chí sắt đá "Đường chưa thông, không tiếc máu xương", góp phần vĩ đại vào chiến thắng lừng lẫy của dân tộc, giải phóng non sông.
Hôm nay, cung đường đèo Pha Din hiểm trở năm xưa nay đã được đầu tư nâng cấp phẳng phiu uốn lượn mềm mại giữa mây ngàn, kinh tế vùng cao đổi mới mạnh mẽ mang lại cuộc sống sung túc cho các bản làng dân tộc bản địa. Câu chuyện lịch sử năm xưa luôn là niềm tự hào lớn lao và là bài học sâu sắc giáo dục thế hệ trẻ hôm nay về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết toàn dân và ý thức trách nhiệm nỗ lực học tập để xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh, phồn vinh.
