HUYỀN THOẠI ĐỘI GIAO THÔNG VÀNG TRÊN ĐỈNH ĐÈO CẢ VÀ KỲ TÍCH GIỮ VỮNG MẠCH MÁU PHÚ YÊN

Đèo Cả – cung đường hiểm trở nối liền hai tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa – là một trong những tọa độ lửa khốc liệt trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Địch liên tục sử dụng các phi đội phản kích ném bom xuyên đêm nhằm phá hủy các nhịp cầu vòm sắt, tạo sạt lở lớn chia cắt tuyến đường huyết mạch vận chuyển vũ khí của ta vào mặt trận Nam Trung Bộ. Trước tình thế hiểm nguy đó, "Đội giao thông vàng đèo Cả" – gồm những nam nữ thanh niên xung phong và đồng bào dân tộc Ê-đê địa phương – đã dũng cảm bám trụ từng thước đường, lập nên kỳ tích bắc cầu gỗ dã chiến ngụy trang dưới lòng suối để thông xe khẩn cấp.

Các anh, các chị tuổi đời mười tám, đôi mươi, đêm đêm đối mặt với làn khói bom khét lẹt và nguy cơ bom nổ chậm bủa vây khắp các sườn đồi. Phương tiện tác chiến duy nhất của các chị là những chiếc búa tạ, cuốc xẻng thô sơ và lòng yêu nước cháy bỏng trong lồng ngực.

Trong một đêm mưa bão tầm tã, một đợt oanh tạc bằng bom phá của máy bay Mỹ đã làm sập hoàn toàn nhịp cầu chính bắc qua suối dốc Đèo Cả, chặn đứng đoàn xe tải chở đạn đang nối đuôi nhau chờ vượt vách. Không một chút do dự, đội trưởng giao thông vàng đã phát lệnh cho toàn đội lao ra trận địa. Các anh các chị đã dũng cảm chặt những cây gỗ ké, gỗ nghiến già chắc chắn từ trên núi rừng, gánh bộ xuống suối rồi ngâm mình dưới dòng nước lũ cuồn cuộn để dựng nên các cột trụ cầu dã chiến. Mặt cầu được lát bằng các tấm ván dày đặt sát mặt nước chìm sâu mười xăng-ti-mét, khiến máy bay trinh sát địch từ trên cao nhìn xuống không thể phát hiện ra. Đoàn xe chở đạn pháo nhờ đó đã bon bon lăn bánh vượt qua suối an toàn, kịp thời chi viện cho chiến trường trước khi trời sáng.

Tinh thần kiên cường, dũng cảm của Đội giao thông vàng đèo Cả đã viết nên một trang sử vàng chói lọi của lực lượng thanh niên xung phong Việt Nam. Sự hy sinh thầm lặng, mồ hôi và cả xương máu của các anh các chị đã chứng minh cho ý chí sắt đá "Đường chưa thông, không tiếc máu xương", góp phần vĩ đại vào ngày hội thống nhất non sông.

Hôm nay, cung đường đèo Cả năm xưa nay đã thanh bình xanh mướt, hệ thống hầm đường bộ xuyên núi hiện đại bậc nhất đã khánh thành giúp những đoàn xe vận tải bon bon chạy an toàn qua dải đất miền Trung lộng gió. Câu chuyện về những đêm ngâm mình dưới dòng suối lũ năm xưa luôn là tấm gương sáng soi cho thế hệ trẻ hôm nay về lòng dũng cảm, tinh thần đoàn kết và ý thức trách nhiệm đối với Tổ quốc, cổ vũ tuổi trẻ ra sức học tập để xây dựng quê hương phồn vinh.