HUYỀN THOẠI ĐỘI GIAO THÔNG VÀNG VÀ KỲ TÍCH KHƠI THÔNG TUYẾN ĐƯỜNG ĐỘC ĐẠO QUA ĐÈO ĐÁ ĐẼO TRONG LỬA BOM TẠ ĐỊCH TẤN CÔNG
Đèo Đá Đẽo thuộc địa phận tỉnh Quảng Bình trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước là một trong những yết hầu giao thông hiểm trở, khốc liệt nhất trên tuyến đường chiến lược chi viện hỏa tốc cho tiền tuyến miền Nam ruột thịt. Đế quốc Mỹ đã tập trung hỏa lực khổng lồ từ các phi đội máy bay chiến lược ném bom rải thảm tọa độ liên tục ngày đêm nhằm san phẳng các khúc cua hẹp, vách đất độc đạo, chặn đứng dòng chảy hàng hóa cơ sở của ta ra mặt trận tiền tuyến. Để đối phó giữ vững mạch máu thông thương, một đơn vị đặc biệt mang tên "Đội giao thông vàng đèo Đá Đẽo" – gồm những nam nữ thanh niên xung phong địa phương – đã kiên cường bám trụ mặt đường, thực hiện kỳ tích san lấp hố bom khơi thông đường cho xe tải vượt qua chỉ trong vòng ba mươi phút sau mỗi đợt oanh tạc điên cuồng của giặc.
Toàn đội gồm những cô gái, chàng trai tuổi đời mười tám, đôi mươi dạn dày sương gió bão đạn, hầu hết đều viết đơn tình nguyện ra mặt trận bằng máu của chính mình, coi trận địa mặt đường vách đá là nhà. Công việc hằng ngày diễn ra trong làn khói bom khét lẹt và nguy cơ bom nổ chậm ẩn mình dưới lòng đất có thể phát nổ bất cứ lúc nào nguy hiểm rình rập suốt ngày đêm liên tục.
Trong một đêm bão rừng tầm tã cắt da thịt, một phi đội máy bay địch trút hàng chục tấn bom phá xuống đoạn cua hẹp nguy hiểm nhất trên đỉnh dốc đèo, làm sạt lở hàng nghìn khối đất đá hộc chặn đứng đoàn xe tải chở đạn pháo đang nối đuôi nhau chờ vượt vách dốc núi nguy hiểm. Ngay khi tiếng gầm rú của máy bay giặc vừa dứt, toàn đội giao thông vàng đã lập tức lao ra trận địa dưới sự chỉ huy chỉ đạo trực tiếp của chị đội trưởng quả cảm. Không có máy ủi cơ giới, các chị dùng vai gánh đất, các anh dùng xà-băng đòn bẩy bẩy từng tảng đá hộc sắc lẹm ném xuống vực sâu giải phóng mặt đường phẳng phiu cho bánh xe lăn. Dưới ánh sáng yếu ớt của những ngọn đuốc ngụy trang bảo mật, cả đội đã hoàn thành khối lượng công việc khổng lồ phi thường, khơi thông mặt đường đúng thời gian quy định, đưa đoàn xe tải an toàn vượt dốc hướng về phía Nam trước khi trời rạng đông.
Tinh thần kiên cường, dũng cảm và lòng xả thân cao cả của Đội giao thông vàng đèo Đá Đẽo đã viết nên một trang sử vàng chói lọi của lực lượng thanh niên xung phong Việt Nam anh hùng. Các anh các chị đã chứng minh cho ý chí sắt đá "Tim có thể ngừng đập nhưng mạch máu giao thông không thể tắc", góp phần vĩ đại vào ngày hội thống nhất non sông, đất nước trọn niềm vui khải hoàn vĩ đại.
Hôm nay, cung đường đèo Đá Đẽo khốc liệt năm xưa nay đã thay da đổi thịt trở thành con đường lịch sử quốc gia trang nghiêm xanh mướt bóng cây rừng đại ngàn, những chuyến xe vận tải bon bon chạy an toàn trong không khí hòa bình, phát triển kinh tế xã hội trù phú ấm no. Ký ức về những đêm phá bom mở đường năm xưa luôn là tấm gương sáng ngời soi lối cho thế hệ trẻ hôm nay về lòng yêu nước, ý thức tự lực tự cường và khát vọng cống hiến sức trẻ xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh, phồn vinh văn minh.
