Bài viết

Huyền thoại đội quân tóc dài

"Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vùng đất cù lao Bến Tre đã khai sinh ra một ""binh chủng"" đặc biệt chưa từng có trong lịch sử chiến tranh thế giới: Đội quân tóc dài. Dưới sự lãnh đạo của bà Nguyễn Thị Định, hàng ngàn phụ nữ tay không tấc sắt nhưng với lòng dũng cảm phi thường đã đối đầu trực diện với xe tăng, đại bác. Kỷ niệm về sự mưu trí: Có những lần, để ngăn chặn những trận càn quét của địch vào xóm làng, hàng trăm bà mẹ, người chị đã mặc quần áo bà ba đen, quấn khăn r

Quảng Ninh03/07/2026Nguyễn Thị Thiên Thảo (LCĐ Khoa sư phạm Trường Đại học Hạ Long)2 lượt xem0 lượt chia sẻ
Đội quân tóc dài – Bản hùng ca của những người phụ nữ Bến Tre

Bối cảnh

Đầu những năm 1960, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt, phong trào cách mạng ở miền Nam phát triển mạnh mẽ. Trên quê hương Bến Tre, dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Thị Định, một lực lượng đặc biệt đã ra đời – Đội quân tóc dài.

Đây không phải là một đơn vị quân sự theo nghĩa thông thường. Thành viên của đội quân là những người mẹ, người chị, những cô gái nông dân chân chất. Họ không mang quân phục, không được trang bị vũ khí hiện đại, nhưng lại sở hữu một "vũ khí" vô cùng mạnh mẽ: lòng yêu nước, sự mưu trí, lòng dũng cảm và tinh thần bất khuất.

Nội dung câu chuyện

Những người phụ nữ Bến Tre ban ngày vẫn là những người mẹ chăm con, người vợ tảo tần trên đồng ruộng, nhưng khi Tổ quốc cần, họ sẵn sàng trở thành những chiến sĩ cách mạng. Họ tham gia đưa thư, vận chuyển lương thực, che giấu cán bộ, làm giao liên, đấu tranh chính trị và trực tiếp đối mặt với quân địch để bảo vệ quê hương.

Có một lần, quân địch mở cuộc càn quét lớn vào một vùng căn cứ cách mạng. Xe bọc thép, lính bộ binh cùng vũ khí hạng nặng tiến vào làng. Nếu cuộc càn quét diễn ra, nhiều người dân vô tội sẽ bị bắt bớ, nhà cửa bị đốt phá và cơ sở cách mạng có nguy cơ bị xóa sổ.

Ngay khi nhận được tin báo, hàng trăm phụ nữ trong làng nhanh chóng tập hợp. Họ mặc những bộ bà ba đen quen thuộc, quấn khăn rằn, nhiều người còn bế theo con nhỏ trên tay. Không ai cầm súng hay giáo mác. Họ bước thẳng ra con đường nơi đoàn xe quân sự đang tiến đến.

Đứng trước họ là những họng súng, những chiếc xe bọc thép và những người lính được trang bị đầy đủ. Nhưng không một ai lùi bước.

Các mẹ, các chị đồng loạt giơ cao biểu ngữ, cất tiếng nói phản đối chiến tranh, yêu cầu quân địch không bắn vào dân thường. Họ dùng những lời lẽ chân thành để lay động lương tri của những người lính bên kia chiến tuyến.

Có người mẹ ôm đứa con còn đỏ hỏn vào lòng rồi nói:

"Các anh cũng có mẹ, có vợ, có con. Xin đừng nổ súng vào những người dân vô tội."

Không khí trở nên căng thẳng. Hai bên đối diện nhau trong im lặng. Những người lính lúng túng trước hình ảnh những người phụ nữ tay không nhưng ánh mắt đầy kiên định. Họ không thể dễ dàng bóp cò trước những bà mẹ đang bế con và những cô gái chỉ mang theo khát vọng hòa bình.

Cuộc đấu tranh kéo dài nhiều giờ. Cuối cùng, đoàn quân buộc phải thay đổi hướng tiến quân, cuộc càn quét bị hạn chế, nhiều người dân và cán bộ cách mạng được bảo vệ an toàn.

Đó chỉ là một trong rất nhiều cuộc đấu tranh của Đội quân tóc dài. Có khi họ tổ chức biểu tình hàng nghìn người, có khi bao vây đồn bốt, đấu tranh đòi thả người bị bắt, phản đối các cuộc càn quét hoặc bảo vệ mùa màng của nhân dân. Họ kết hợp khéo léo giữa đấu tranh chính trị, đấu tranh binh vận và công tác dân vận, tạo nên một phương thức đấu tranh độc đáo mà quân địch gặp rất nhiều khó khăn khi đối phó.

Dưới sự lãnh đạo của bà Nguyễn Thị Định, Đội quân tóc dài ngày càng lớn mạnh, trở thành lực lượng nòng cốt trong phong trào đấu tranh của phụ nữ miền Nam. Không chỉ góp phần làm nên thắng lợi của phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre, họ còn trở thành nguồn cảm hứng cho phụ nữ ở nhiều địa phương khác đứng lên tham gia cách mạng.

Sau này, khi nhắc đến Đội quân tóc dài, nhiều người không chỉ nhớ đến lòng dũng cảm mà còn nhớ đến trí thông minh, sự mềm dẻo và bản lĩnh của những người phụ nữ Việt Nam. Họ đã chứng minh rằng sức mạnh không chỉ đến từ súng đạn mà còn đến từ lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và niềm tin vào chính nghĩa.

Ý nghĩa

Đội quân tóc dài là biểu tượng đặc sắc của nghệ thuật đấu tranh cách mạng Việt Nam. Những người phụ nữ bình dị đã biến sự mềm mại thành sức mạnh, biến lòng nhân hậu thành "vũ khí" để bảo vệ quê hương và đồng bào.

Câu chuyện về Đội quân tóc dài khẳng định vai trò to lớn của phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Họ không chỉ là hậu phương vững chắc mà còn trực tiếp góp phần làm nên thắng lợi của cách mạng bằng trí tuệ, bản lĩnh và lòng yêu nước.

Ngày nay, tinh thần ấy vẫn là nguồn động lực để thế hệ trẻ, đặc biệt là phụ nữ Việt Nam, tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, đoàn kết, sáng tạo và cống hiến trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Lưu ý về tư liệu lịch sử: Đội quân tóc dài là lực lượng có thật, ra đời trong phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre dưới sự lãnh đạo của bà Nguyễn Thị Định. Tuy nhiên, câu nói: "Phụ nữ chúng tôi không có súng lớn, nhưng chúng tôi có trái tim yêu nước cháy bỏng..." thường được lan truyền trên báo chí và mạng xã hội nhưng chưa có nguồn tư liệu gốc xác nhận là phát ngôn nguyên văn của bà Nguyễn Thị Định. Vì vậy, khi thuyết trình hoặc dự thi, không nên dẫn câu nói này như một trích dẫn lịch sử đã được kiểm chứng.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn