HUYỀN THOẠI ĐỒNG ĐEN: NGƯỜI CON ƯU TÚ CỦA ĐẤT THÉP VĨNH LỘC

Xã Vĩnh Lộc, huyện Bình Chánh từ lâu đã được biết đến là một “Địa chỉ đỏ” về lòng yêu nước, nơi thấm đẫm tinh thần “thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước”. Chính từ mảnh đất bất khuất ấy, năm 1939, người con ưu tú Nguyễn Văn Kịp đã chào đời. Lớn lên trong khói lửa chiến tranh, tháng 8 năm 1958, ông chính thức nhập ngũ và bắt đầu hành trình trở thành một huyền thoại với bí danh Đồng Đen. Suốt cuộc đời binh nghiệp từ khi nhập ngũ đến lúc hy sinh, ông liên tục hoạt động trong nội thành Sài Gòn dưới màu áo Biệt động Sài Gòn.

Đồng Đen nổi tiếng với lối đánh “xuất quỷ nhập thần”, là nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với quân địch trong suốt thập niên 60 của thế kỷ XX. Trong vòng 9 năm chiến đấu liên tục, ông đã trực tiếp tham gia 83 trận đánh, diệt 153 tên địch, phá hủy 25 máy bay và 15 xe quân sự. Tài năng quân sự của ông không chỉ nằm ở lòng dũng cảm mà còn ở sự mưu trí, kiên nhẫn hiếm có. Trước mỗi trận đánh lớn, ông thường tự mình đi trinh sát, có khi chịu trận muỗi và kiến đốt sần người suốt nhiều giờ để vẽ lại từng sơ đồ bãi xe, kho xăng trong trí nhớ. Những chiến công lẫy lừng như trận tập kích bãi xe quân sự ngã tư Bảy Hiền hay trận pháo kích sân bay Tân Sơn Nhất lần thứ nhất đã minh chứng cho bản lĩnh thép của người chiến sĩ này.

Sự mưu trí của Đồng Đen còn được lưu truyền qua những giai thoại đầy kịch tính. Đêm đầu thu năm 1966, khi bị địch lùng sục gắt gao bằng chó béc-giê tại sân bay Tân Sơn Nhất, ông cùng đồng đội đã nhanh trí lặn xuống mương nước để cắt dấu vết mùi hương. Khi trời sáng, trong tình thế tiến thoái lưỡng nan, ông đã thực hiện một hành động vô cùng táo bạo: đột nhập vào nhà và khống chế một sĩ quan kỹ thuật không quân địch. Với giọng đanh thép, ông buộc người này phải dùng xe riêng đưa mình và đồng đội thoát khỏi sân bay an toàn dưới danh nghĩa “đưa chiến hữu đi ăn sáng”. Sự quyết đoán và khí phách của ông đã khiến viên sĩ quan kia phải nể sợ và tuân lệnh.

Trận đánh tiêu biểu nhất ghi dấu tên tuổi Đồng Đen là cuộc tập kích sân bay Tân Sơn Nhất lần thứ hai vào ngày 21-11-1966. Với tư cách là cán bộ tiểu đoàn, ông trực tiếp dẫn tổ trinh sát nắm tình hình và chỉ huy đơn vị tấn công chớp nhoáng bằng thủ pháo và súng liên thanh. Trận đánh khiến 3 kho bom lớn bị phá hủy, 74 máy bay tan tành và hàng trăm tên địch bị tiêu diệt. Khắp sân bay lửa cháy ngút trời, giáng một đòn sấm sét vào nhuệ khí chiến đấu của quân đội đối phương lúc bấy giờ. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ông đã được tặng thưởng nhiều Huân chương Chiến công và 8 lần đạt danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ”.

Người anh hùng ấy đã vĩnh viễn hiến dâng tuổi thanh xuân cho Tổ quốc vào chiều tối ngày 26-9-1967. Trong một lần xuống cơ sở nắm tình hình tại ấp Tân Hòa 2, xã Vĩnh Lộc, hầm bí mật của ông bị địch phát hiện. Mặc dù bị thương nặng và chứng kiến đồng đội hy sinh dưới làn lựu đạn của kẻ thù, Thượng úy, Cụm trưởng Đồng Đen vẫn kiên cường tung nắp hầm xông lên chiến đấu, tiêu diệt thêm 11 tên địch trước khi trút hơi thở cuối cùng. Sự hy sinh quả cảm của ông là biểu tượng rực rỡ cho tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".

Để vinh danh những cống hiến vô bờ bến, ngày 6-11-1978, Nhà nước đã truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Ngày nay, tên của ông được đặt cho một con đường sầm uất tại quận Tân Bình và nhiều ngôi trường tại quê hương Bình Chánh. Hình tượng của ông cũng sống mãi trong lòng công chúng qua vở kịch “Điểm hẹn vùng ven” hay ấn phẩm lịch sử “Anh hùng Đồng Đen - Rạng danh Vĩnh Lộc”. Câu chuyện về Đồng Đen không chỉ là một trang sử vàng, mà còn là niềm tự hào vĩnh cửu của mỗi người dân thành phố mang tên Bác.