Huyền thoại du kích Kòn Trô của người Chơ Ro

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Điểu Cải (1948–1969), tên thật là Điểu Văn Cải, người dân tộc Chơ Ro, sinh tại xã Túc Trưng, khu vực Định Quán (nay thuộc Thành phố Đồng Nai). Bà con buôn làng thường gọi ông bằng cái tên trìu mến là 'Kòn Trô' (nghĩa là chú bé tí hon).

1. Chú bé liên lạc tí hon của núi rừng Túc Trưng

Từ khi mới 12 tuổi, cậu bé Điểu Cải đã lanh lẹ băng rừng làm liên lạc đưa thư mật cho bộ đội ta ở Chiến khu Đ. Dù vóc dáng nhỏ bé, nhưng Kòn Trô lại có đôi mắt tinh tường và bước chân thoăn thoắt như con sóc rừng, nhiều lần thoát hiểm thần kỳ trước các đợt phục kích của quân Mỹ.

2. Người Xã đội trưởng dũng mãnh bắn rơi máy bay trực thăng

Năm 18 tuổi, Điểu Cải được cử làm Xã đội trưởng du kích xã Túc Trưng. Ông đã chỉ huy đội du kích Chơ Ro tổ chức hàng chục trận đánh phục kích đường thủy và đường bộ. Trong một trận càn quét bằng chiến thuật 'trực thăng vận' của quân đội Mỹ vào căn cứ Túc Trưng năm 1968, Điểu Cải đã bình tĩnh tựa súng trường vào chạc cây rừng, đón lõng chiếc trực thăng vũ trang Mỹ đang hạ thấp độ cao.

Bằng một phát đạn chính xác phi thường trúng thẳng vào buồng lái, ông đã bắn rơi tại chỗ chiếc máy bay trực thăng địch, làm nức lòng toàn thể quân dân miền Đông. Trong trận chiến đấu bảo vệ căn cứ năm 1969, ông đã dũng cảm chỉ huy đồng đội đánh lui nhiều đợt phản kích của địch và anh dũng ngã xuống ở tuổi 21.

3. Tấm gương kiên trung của tuổi trẻ Chơ Ro

Năm 1978, liệt sĩ Điểu Cải được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên của ông mãi mãi là biểu tượng của tinh thần quật khởi của người Chơ Ro và tuổi trẻ Thành phố Đồng Nai.