HUYỀN THOẠI ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN: NGƯỜI ANH HÙNG LÁI XE "GAN VÀNG DẠ NGỌC" TRÊN TUYẾN LỬA

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đường Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh là tuyến hành lang chiến lược quyết định sự sống còn của toàn bộ chiến trường. Để ngăn chặn sự chi viện từ hậu phương miền Bắc, không quân Mỹ đã biến dãy Trường Sơn thành một túi bom khổng lồ. Chúng rải thảm từ bom phá, bom từ trường cho đến bom nổ chậm hòng cắt đứt mọi lối mòn, biến các đèo cao, vực sâu thành những điểm nghẽn không thể vượt qua.

Giữa những năm tháng ngột ngạt khói bom ấy, thế hệ những người lính lái xe Trường Sơn đã xuất hiện như những huyền thoại sống. Trong số đó có chiến sĩ Cao Xuân Thọ, người con của vùng đất Thanh Hóa. Nhập ngũ và tham gia vào lực lượng TNXP, rồi chuyển sang đơn vị công binh, lái xe vận tải thuộc Đoàn 559, ông Thọ đã có mặt tại những cung đường khốc liệt nhất như Cua chữ A, đèo Phu La Nhích, ngã ba Lùm Bùm.

Nhiệm vụ của ông và các đồng đội không chỉ là điều khiển những chiếc xe vận tải không kính, bật đèn gầm bò qua làn bom đạn trong đêm, mà còn là trực tiếp đối mặt với thứ vũ khí nguy hiểm bậc nhất: bom nổ chậm do máy bay B-52 ném xuống rải rác trên mặt đường.

Phá bom nổ chậm để thông đường là một công việc đòi hỏi tinh thần dũng cảm đến mức liều mình và một cái đầu cực kỳ tỉnh táo. Chỉ cần một cái rùng mình, một tiếng động nhỏ hay một sai sót trong việc tính toán thời gian ngòi nổ, người chiến sĩ sẽ tan xương nát thịt ngay lập tức. Nhưng với Cao Xuân Thọ, mỗi lần nhìn thấy những đoàn xe chở đầy vũ khí, lương thực phải dừng lại xếp hàng dài bên vách đá vì vướng bom, lòng ông lại nóng như lửa đốt.

Ông Thọ nhớ lại, có những quả bom tấn găm sâu vào lòng đường, ngòi nổ từ trường thông minh có thể kích nổ bất cứ lúc nào khi có tiếng động cơ xe đi qua. Không quản ngại nguy hiểm, ông thường xung phong một mình tiếp cận quả bom. Với chiếc xẻng nhỏ và bộ dụng cụ thô sơ, ông tỉ mẩn gạt từng lớp đất, định vị ngòi nổ rồi dùng thuốc nổ để kích nổ chủ động, hoặc trực tiếp tháo ngòi nổ bằng tay trần.

Có lần, một quả bom nổ chậm bất ngờ phát nổ khi ông vừa rút lui được vài mét. Sức ép kinh hoàng hất tung ông xuống vực sâu, đất đá lấp kín. Đồng đội tưởng ông đã hy sinh, vội vã chạy đến đào bới thì thấy ông vẫn thoi thóp thở, tay vẫn nắm chặt chiếc kìm chuyên dụng. Chính vì tinh thần kiên cường, coi thường cái chết ấy, đồng đội đã trìu mến phong tặng cho ông biệt danh người chiến sĩ có “gan vàng dạ ngọc”.

Suốt những năm tháng bám trụ Trường Sơn, một mình ông Cao Xuân Thọ đã trực tiếp phát hiện và phá hủy hơn 100 quả bom các loại, giải phóng đường cho hàng ngàn chuyến xe an toàn ra tiền tuyến. Những đóng góp thầm lặng nhưng vĩ đại của ông đã góp phần giữ vững mạch máu giao thông chiến lược thông suốt trong những thời điểm ngặt nghèo nhất của cuộc chiến. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc ấy, ông đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Chiến tranh lùi xa, người anh hùng "gan vàng dạ ngọc" trở về với cuộc sống đời thường, giản dị và khiêm nhường. Cho đến những ngày cuối đời, ông vẫn giữ vẹn nguyên tác phong của một người lính Trường Sơn năm xưa: kỷ luật, lạc quan và luôn tràn đầy tình yêu thương đồng chí. Câu chuyện về người chiến sĩ phá bom Cao Xuân Thọ mãi mãi là một nốt nhạc bi tráng trong bản anh hùng ca về đường Trường Sơn huyền thoại, một đóa hoa lửa rực sáng giữa núi rừng đại ngàn.