Bài viết

HUYỀN THOẠI HANG DÂN QUÂN TỨC DỤP

An Giang17/08/2026Xã Mường Xén (Đoàn xã Mường Xén)4 lượt xem0 lượt chia sẻ

Nằm soi bóng bên dãy Phụng Hoàng Sơn hùng vĩ, ngọn đồi Tức Dụp (thuộc xã An Tức, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang) theo tiếng Khmer có nghĩa là "nước chảy trong đêm". Ngọn đồi cao chỉ vỏn vẹn hơn ba trăm mét nhưng lại sở hữu một cấu trúc địa chất vô cùng kỳ vĩ: hàng ngàn tảng đá vôi khổng lồ chồng chất lên nhau, tạo thành một hệ thống hang động chằng chịt, lắt léo tựa như một trận đồ bát quái tự nhiên giữa đại ngàn Bảy Núi.

Chính nhờ địa hình hiểm trở ấy, trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, Tức Dụp trở thành "trái tim" căn cứ cách mạng của Tỉnh ủy An Giang và Huyện ủy Tri Tôn. Từ đây, các luồng tiếp tế vũ khí, lương thực từ biên giới được đưa về thấu khắp vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Mùa khô năm 1968, phát hiện ra sự tồn tại của căn cứ trọng yếu này, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 4 địch phối hợp với cố vấn Mỹ đã mở chiến dịch "Bình định Tức Dụp". Tên tướng chỉ huy địch huênh hoang tuyên bố trước giới báo chí Sài Gòn: "Sẽ san bằng đồi Tức Dụp trong vòng hai tuần lễ, biến ngọn đồi này thành vôi vụn!"

Sáng ngày 17 tháng 11 năm 1968, bão lửa chính thức dội xuống Tức Dụp. Kẻ thù huy động hàng trăm lượt máy bay B-52, máy bay thần sấm, trực thăng vũ trang phối hợp với các trận địa pháo hạng nặng từ Chi khu Tri Tôn liên tục trút mưa bom, đạn pháo và bom phốt-pho xuống ngọn đồi.

Khói bom đen kịt bao phủ Tức Dụp. Mùa khô Tây Nam Bộ nắng như rực lửa, nay càng thêm ngột ngạt bởi mùi thuốc súng và khói độc phốt-pho. Những rặng cây cổ thụ bị đánh bật gốc, đá vôi bị nung chảy vỡ vụn từng mảng lớn.

Thế nhưng, sâu dưới hàng trăm ngách hang đá đen thẫm ấy, Lực lượng Dân quân du kích Tri Tôn và các chiến sĩ Huyện đội – trong đó có những người con gái kiên cường như chị Nguyễn Thị Bốn (Sáu Bốn) – vẫn bình tĩnh bám trụ.

Hệ thống hang Tức Dụp được chia thành nhiều khu vực đặc biệt: Hang C Cán bộ, Hang Quân y, Hang Ban Chỉ huy, Hang Phụ nữ... Giữa lòng đá lạnh lẽo, các chiến sĩ phải sống trong điều kiện khắc nghiệt ngoài sức tưởng tượng. Ánh sáng duy nhất là ngọn đèn dầu chập chờn hay dải ánh sáng yếu ớt lọt qua khe đá. Nước uống kiệt cùng, các chiến sĩ phải hứng từng giọt nước rỉ ra từ kẽ đá vôi, nhường nhau từng hớp nước để dành rửa vết thương cho đồng chí bị nạn.

Trận chiến bước sang tháng thứ hai, rồi tháng thứ ba.

Sau những đợt trút bom thảm, giặc Pháp và Mỹ bắt đầu tung các đại đội biệt kích "Sư đoàn 9" và lính thủy quân lục chiến tràn lên dốc đồi. Chúng dùng súng phun lửa bắn thẳng vào các cửa hang, thả hơi độc và lựu đạn cay xuống các khe đá nhằm tiêu diệt lực lượng ta.

Nằm nấp sau gờ đá hẹp ở miệng Hang C4, chị Sáu Bốn cùng 4 chiến sĩ du kích nín thở. Nước mắt chị cay xè vì hơi độc phốt-pho, chiếc khăn rằng quàng cổ nhuốm đen bụi đá. Nhưng bàn tay chị vẫn gìm chặt khẩu súng tiểu liên AK.

"Mấy anh em chú ý!" – Chị Sáu Bốn thì thầm qua làn khói – "Kẻ thù cậy quân đông, nhưng chúng sợ bóng tối hang đá. Hãy để chúng tiến thật gần, đánh áp sát!"

Khi toán lính biệt kích địch dò dẫm từng bước chân run rẩy tiến vào cách cửa hang chưa đầy mười mét, chị Sáu Bốn phát lệnh.

TẠCH! TẠCH! TẠCH!...

Tiếng súng AK nổ giòn giã dội lại giữa bốn bề vách đá. Lựu đạn gang được các chiến sĩ quăng chính xác vào đội hình địch. Bị tấn công bất ngờ từ những "hốc đá biết nói", lính giặc hoảng loạn tháo chạy tháo thân xuống chân đồi, bỏ lại nhiều xác chết và vũ khí.

Không chỉ phòng thủ, đêm đêm, các đội du kích Tức Dụp lại mưu trí chui ra khỏi hang. Họ dùng những quả mìn đá tự chế, luồn lách qua các khe núi để tập kích vào các trận địa pháo và đồn bốt dã chiến của địch dưới chân núi, khiến kẻ thù ăn không ngon, ngủ không yên.

Trận chiến kéo dài ròng rã 128 ngày đêm (từ tháng 11/1968 đến tháng 3/1969). Kẻ thù đã trút xuống ngọn đồi nhỏ bé này hơn 140.000 tấn bom đạn, tiêu tốn hơn 2 triệu đô-la Mỹ (chính vì vậy Tức Dụp sau này còn được mệnh danh là ngọn đồi "2 triệu đô"), nhưng hoàn toàn thất bại. Lá cờ đỏ sao vàng vẫn tung bay kiêu hãnh trên đỉnh đồi Tức Dụp trong sự bàng hoàng và khiếp sợ của bộ máy quân sự Mỹ - Ngụy.

Chiến công 128 ngày đêm bảo vệ đồi Tức Dụp đã đi vào lịch sử như một thiên hùng ca bất tử của quân dân An Giang và Nam Bộ. Tức Dụp trở thành biểu tượng ngời sáng cho tinh thần "Lấy ít địch nhiều, lấy thô sơ thắng hiện đại", khẳng định một sự thật: Không một sức mạnh bom đạn nào có thể khuất phục được lòng yêu nước và ý chí quật cường của dân tộc Việt Nam.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ thời hoa lửa ấy. Đồi Tức Dụp hôm nay đã trở thành Khu Di tích Lịch sử Quốc gia thiêng liêng và là một điểm đến du lịch sinh thái nổi tiếng. Màu xanh của cây lá, màu đỏ của hoa phượng đã phủ kín những vết thương bom đạn năm xưa trên vách đá.

Nhưng mỗi lần bước chân vào không gian mát lạnh, thẫm đầm ký ức của những hang đá Tức Dụp, thế hệ hôm nay lại nghiêng mình ghi nhớ công ơn của chị Sáu Bốn và biết bao anh hùng, liệt sĩ đã dâng hiến tuổi thanh xuân cho đất nước. Tinh thần Tức Dụp năm xưa mãi là ngọn đuốc thắp sáng lòng tự hào dân tộc, nhắc nhở tuổi trẻ hôm nay luôn trân trọng giá trị vô giá của hòa bình và không ngừng nỗ lực xây dựng quê hương Việt Nam ngày càng giàu đẹp.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
HUYỀN THOẠI HANG DÂN QUÂN TỨC DỤP | Câu chuyện thời hoa lửa