Huyền thoại không quân
Trong lịch sử hào hùng của Không quân Nhân dân Việt Nam, Đại tá - Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (LLVTND) Nguyễn Văn Bảy là một huyền thoại sống mãi. Ông không chỉ là một trong mười phi công đạt đẳng cấp "Ách" (Ace - danh hiệu thế giới dành cho phi công bắn rơi từ 5 máy bay địch trở lên) mà còn là biểu tượng của tinh thần quả cảm, sự mưu trí và nét chân chất, mộc mạc của người chiến sĩ miền Nam tập kết.
Anh hùng Nguyễn Văn Bảy (1936-2019) tại vùng đất Lai Vung, Sa Đéc (nay là tỉnh Đồng Tháp). Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo giàu truyền thống cách mạng, ngay từ nhỏ, dòng máu yêu nước đã chảy trong lòng cậu bé Bảy. Năm 17 tuổi, do không chịu khuất phục trước sự o ép của gia đình về việc lập gia đình sớm, ông đã trốn nhà để đi theo cách mạng, tham gia vào lực lượng bộ đội địa phương.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông tập kết ra Bắc. Với tinh thần học hỏi không ngừng và một thể lực tuyệt vời của người con vùng sông nước miền Tây, năm 1960, ông vinh dự được chọn vào lớp phi công quân sự khóa đầu tiên của Việt Nam, được cử sang Trung Quốc đào tạo.
Đối với một người chưa học hết tiểu học, việc tiếp thu lý thuyết hàng không phức tạp bằng tiếng nước ngoài là một thử thách cực kỳ gian khổ. Người ta vẫn thường kể lại câu chuyện ông và các đồng đội phải học văn hóa theo kiểu "bổ túc cấp tốc", vừa học chữ, vừa học lái máy bay. Bằng ý chí sắt đá, ông đã vượt qua tất cả để làm chủ chiếc tiêm kích MiG-17 – loại máy bay lúc bấy giờ đã bị coi là lép vế hơn nhiều so với những "Thần sấm" (F-105) hay "Con ma" (F-4) hiện đại của Không quân Mỹ.
Nghệ thuật tác chiến "Đánh úp" và 7 lần bắn rơi máy bay Mỹ
Trở về nước, phi công Nguyễn Văn Bảy tham gia chiến đấu trong đội hình của Trung đoàn Không quân tiêm kích 923. Trên bầu trời miền Bắc, ông được mệnh danh là một tay lái xuất sắc với lối đánh áp sát, bất ngờ và đầy quyết đoán. Vì trong trung đoàn có nhiều người tên Bảy, ông là người thứ nhất nên được anh em gọi thân thương là "Bảy A".
Trong giai đoạn từ năm 1965 đến năm 1967, phi công Nguyễn Văn Bảy đã trực tiếp xuất kích hàng chục lần, tổ chức tiến công và bắn rơi 7 máy bay Mỹ thuộc nhiều loại khác nhau, bao gồm:
· 2 chiếc F-105 (Thần sấm)
· 1 chiếc F-4C (Con ma)
· 2 chiếc F-8 (Thập tự quân)
· 2 chiếc F-4B
Một chiến công vang dội: Ngày 21 tháng 9 năm 1966, trên vùng trời Chí Linh (Hải Dương), biên đội MiG-17 gồm 2 chiếc do Nguyễn Văn Bảy và đồng đội điều khiển đã đối đầu với hơn 10 chiếc F-4 và F-105 hiện đại của Mỹ. Bằng chiến thuật cơ động khôn khéo, tận dụng tối đa khả năng lượn vòng hẹp của MiG-17, ông đã áp sát và bắn hạ liên tiếp 1 chiếc F-4 và 1 chiếc F-105, bẻ gãy hoàn toàn trận địa phục kích của địch, đưa biên đội hạ cánh an toàn.
Điều đặc biệt trong lối đánh của Nguyễn Văn Bảy là tinh thần "quyết chiến quyết thắng" và cự ly bắn nổ súng cực gần. Ông thường đợi đến khi mục tiêu lọt thỏm vào kính ngắm, ở khoảng cách chỉ từ 100m đến 200m – khoảng cách nguy hiểm mà mảnh vỡ máy bay địch có thể văng ngược lại làm hỏng máy bay mình – mới bóp cò. Lối đánh "giáp lá cà trên không" này đã khiến các phi công Mỹ vốn dày dạn kinh nghiệm cũng phải khiếp sợ.
Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, ngày 1 tháng 1 năm 1967, phi công Nguyễn Văn Bảy đã vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Khi đó, ông mang quân hàm Thượng úy, Đại đội trưởng Đại đội 1 thuộc Trung đoàn 923. Ông cũng là một trong những phi công được gặp Bác Hồ nhiều lần nhất và luôn được Bác dành cho những tình cảm nồng hậu, ấm áp.
Chiến công của ông không chỉ làm nức lòng quân dân cả nước mà còn khiến các phi công Mỹ nể phục. Sau khi chiến tranh kết thúc, trong các cuộc gặp gỡ cựu chiến binh hai nước, những phi công Mỹ từng đối đầu với ông trên bầu trời Bắc Việt đã bày tỏ sự ngưỡng mộ sâu sắc trước tài năng thiên bẩm và lòng quả cảm của người phi công MiG-17 mang số hiệu 3020 này. Họ gọi ông là một "huyền thoại thực sự".
Sau ngày đất nước thống nhất, Đại tá Nguyễn Văn Bảy tiếp tục giữ nhiều chức vụ quan trọng trong Quân chủng Không quân như Phó Tham mưu trưởng Quân chủng, Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 372. Dù ở cương vị nào, ông vẫn giữ nguyên vẹn phẩm chất giản dị, liêm khiết và hết lòng vì thế hệ trẻ.
Năm 1990, sau khi nghỉ hưu, ông quyết định rời thành phố để trở về quê nhà tại ấp Hậu Thành, xã Hòa Thành, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp. Tại đây, người anh hùng từng lẫy lừng trên bầu trời lại trở về làm một "lão nông tri điền" thực thụ:
· Ông tự tay đào ao nuôi cá, trồng cây ăn trái.
· Ông mặc áo bà ba, đi chân đất, đội nón lá, sống cuộc đời an yên, tự tại bên ruộng đồng.
· Ông luôn tích cực tham gia các hoạt động xã hội tại địa phương, là chỗ dựa tinh thần cho bà con chòm xóm.
Hình ảnh một Đại tá Không quân, một Anh hùng LLVTND quay về với cuộc sống thuần hậu, vui thú điền viên đã trở thành một biểu tượng đẹp về nhân cách cao thượng của Bộ đội Cụ Hồ – cống hiến hết mình cho Tổ quốc khi có chiến tranh và sống giản dị, khiêm nhường khi hòa bình lập lại.
Khép lại một hành trình, sống mãi một huyền thoại
Ngày 22 tháng 9 năm 2019, Anh hùng Nguyễn Văn Bảy đã trút hơi thở cuối cùng tại Bệnh viện Quân y 175 (TP.HCM), hưởng thọ 83 tuổi. Sự ra đi của ông đã để lại niềm tiếc thương vô hạn cho gia đình, đồng đội và nhân dân cả nước.
Tấm gương của Anh hùng LLVTND Nguyễn Văn Bảy là bài học sâu sắc về lòng yêu nước, ý chí vượt khó và tinh thần dũng cảm vô song. Câu chuyện về người phi công huyền thoại xuất thân từ lưng trâu, dùng chiếc máy bay thế hệ cũ bắn rơi những siêu tiêm kích hiện đại bậc nhất thế giới sẽ mãi là niềm tự hào, là nguồn cảm hứng to lớn cho các thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay và mai sau trên hành trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.



