HUYỀN THOẠI MAI VĂN CƯƠNG - NGƯỜI KHIẾN 8 CHIẾN ĐẤU CƠ MỸ KHÔNG THỂ TRỞ VỀ

Mai Văn Cương sinh ngày 2/2/1941 tại xã Hoằng Đạo, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Sinh ra trên vùng đất giàu truyền thống cách mạng và yêu nước, ông sớm nuôi dưỡng khát vọng cống hiến cho Tổ quốc.

Ngày 28/3/1959, khi mới 18 tuổi, Mai Văn Cương nhập ngũ và được biên chế vào Sư đoàn 304. Những năm đầu trong quân đội, ông học chuyên ngành quân y và từng đảm nhiệm công việc y tá đơn vị. Tuy nhiên, bước ngoặt lớn của cuộc đời người thanh niên xứ Thanh đã đến khi ông được tuyển chọn vào lực lượng không quân.

Năm 1961, Mai Văn Cương được cử sang Liên Xô đào tạo phi công tiêm kích MiG-17. Đây là giai đoạn Không quân Nhân dân Việt Nam đang xây dựng lực lượng phi công phản lực đầu tiên nhằm bảo vệ vùng trời miền Bắc trước nguy cơ chiến tranh ngày càng gia tăng.

Sau khi hoàn thành khóa đào tạo, ông trở về nước và được biên chế vào Trung đoàn Không quân 921 Sao Đỏ – đơn vị tiêm kích chủ lực đầu tiên của Không quân Nhân dân Việt Nam. Không lâu sau đó, ông tiếp tục được cử sang Liên Xô học chuyển loại máy bay MiG-21, loại tiêm kích hiện đại nhất mà Việt Nam sở hữu thời điểm bấy giờ.

Từ năm 1966, Mai Văn Cương chính thức bước vào những trận không chiến khốc liệt trên bầu trời miền Bắc. Đối thủ của ông là Không lực Hoa Kỳ với ưu thế vượt trội về số lượng máy bay, trang bị kỹ thuật và kinh nghiệm tác chiến hiện đại.

Trong hoàn cảnh đầy thử thách ấy, bằng bản lĩnh vững vàng, kỹ năng điều khiển máy bay điêu luyện cùng khả năng xử lý tình huống xuất sắc, Mai Văn Cương nhanh chóng khẳng định tài năng của mình.

Trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông trực tiếp bắn hạ 8 máy bay chiến đấu của Hoa Kỳ. Thành tích này đưa ông trở thành phi công có số chiến công cao thứ hai của Không quân Nhân dân Việt Nam, chỉ sau Anh hùng LLVTND Nguyễn Văn Cốc.

Với 8 chiến công xuất sắc, Mai Văn Cương được xếp vào nhóm những phi công "Ách" của thế giới – danh hiệu dành cho các phi công bắn hạ từ 5 máy bay đối phương trở lên trong chiến đấu.

Những chiến thắng của ông không chỉ mang ý nghĩa về mặt quân sự mà còn góp phần khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và nghệ thuật tác chiến của Không quân Nhân dân Việt Nam trước một đối thủ có tiềm lực quân sự hàng đầu thế giới.

Trong những năm tháng chiến tranh trên không diễn ra ác liệt nhất, các phi công MiG Việt Nam thường phải đối mặt với lực lượng đối phương đông hơn, sở hữu công nghệ hiện đại hơn và có nhiều ưu thế về trang bị. Tuy nhiên, bằng chiến thuật linh hoạt, khả năng tận dụng địa hình cùng tinh thần chiến đấu quả cảm, Mai Văn Cương và đồng đội đã tạo nên nhiều chiến công vang dội, góp phần bảo vệ vững chắc bầu trời miền Bắc.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, năm 1969, Mai Văn Cương được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và phát triển lực lượng không quân Việt Nam.

Từ một phi công chiến đấu xuất sắc, Mai Văn Cương lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy quan trọng như Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 927, Phó Tư lệnh Sư đoàn Không quân 370, Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 371, Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân, Phó Tư lệnh Quân chủng Không quân và Phó Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân.

Tháng 4/1998, ông được Đảng và Nhà nước phong quân hàm Thiếu tướng.

Trong suốt quá trình chiến đấu và công tác, Mai Văn Cương được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Huân chương Quân công hạng Ba, nhiều Huân chương Chiến công các hạng, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Huân chương Chiến sĩ vẻ vang, Huy chương Quân kỳ Quyết thắng cùng 8 Huy hiệu Bác Hồ tương ứng với 8 chiến công bắn hạ máy bay đối phương.

Không chỉ là một phi công xuất sắc, Thiếu tướng Mai Văn Cương còn là một nhà chỉ huy giàu kinh nghiệm, người đã góp phần quan trọng trong công tác đào tạo, xây dựng và phát triển lực lượng Không quân Nhân dân Việt Nam trong thời bình.

Từ một chiến sĩ quân y trở thành phi công tiêm kích, rồi vươn lên hàng tướng lĩnh của Quân đội Nhân dân Việt Nam, cuộc đời và sự nghiệp của Thiếu tướng Mai Văn Cương là minh chứng sinh động cho ý chí, bản lĩnh và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc.

Tên tuổi của ông sẽ mãi được nhắc nhớ như một trong những phi công huyền thoại đã viết nên những trang sử hào hùng trên bầu trời Việt Nam trong thế kỷ XX.

Hạ Uy (tổng hợp)