HUYỀN THOẠI MẸ SUỐT VÀ CHUYẾN ĐÒ BẤT TỬ TRÊN DÒNG NHẬT LỆ

Giữa những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước khốc liệt, dòng sông Nhật Lệ đã chứng kiến một huyền thoại sống động mang tên Nguyễn Thị Suốt. Sinh năm 1906 tại làng chài bãi ngang Phú Mỹ (thuộc xã Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình), tuổi thơ của mẹ là chuỗi ngày cơ cực, phải đi làm thuê, ở đợ để mưu sinh qua ngày.

Khi chiến tranh bùng nổ, bến phà Nhật Lệ nhanh chóng trở thành tuyến giao thông huyết mạch nối liền tiền tuyến với hậu phương. Lúc bấy giờ, dù đã bước sang tuổi lục tuần, mẹ vẫn kiên quyết tình nguyện xung phong làm nhiệm vụ chèo đò đưa bộ đội, thương binh, chở vũ khí và lương thực vượt sông ra trận. Dưới những trận mưa bom bão đạn trút xuống từ máy bay Mỹ, người phụ nữ tuổi xế chiều ấy vẫn dũng cảm bám bến, đưa đón trót lọt hàng ngàn lượt chiến sĩ qua sông. Không chỉ là người lái đò quả cảm, mẹ còn là điểm tựa tinh thần ấm áp của hậu phương khi luôn ân cần dặn dò, dúi vội cho các anh giải phóng quân vài củ khoai, miếng bánh hay gói cơm lót dạ trước lúc xông pha.

Với những chiến công phi thường và khí phách kiên trung, ngày 1 tháng 1 năm 1967, mẹ vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Thế nhưng, sự khốc liệt của chiến tranh đã đòi hỏi những hy sinh tột cùng. Ngày 11 tháng 10 năm 1968, trong một trận không kích dữ dội của kẻ thù, mẹ Nguyễn Thị Suốt đã anh dũng ngã xuống ngay trên khúc sông thân thuộc khi đang làm nhiệm vụ.

Sự hy sinh vĩ đại của mẹ đã trở thành biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, làm lay động triệu con tim và đi vào những vần thơ rực lửa của nhà thơ Tố Hữu. Để tri ân người mẹ anh hùng, năm 2003, bức tượng đài bằng đồng cao 7 mét do nhà điêu khắc Phan Đình Tiến sáng tác đã được dựng lên trang trọng ngay bên bờ sông Nhật Lệ. Tượng đài tạc dáng mẹ ngẩng cao đầu, tay cầm chắc mái chèo hướng về phía trước, mãi mãi là minh chứng lịch sử cho ý chí bất khuất và niềm tin chiến thắng sắt đá của dân tộc Việt Nam.