HUYỀN THOẠI MƯỜI CÔ GÁI NGÃ BA ĐỒNG LỘC
Trong những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, có một tọa độ lửa đã trở thành biểu tượng kinh hoàng của bom đạn nhưng cũng là nơi ngời sáng của ý chí gang thép con người, đó chính là Ngã ba Đồng Lộc. Nằm trên tuyến đường huyết mạch Trường Sơn thuộc địa phận tỉnh Hà Tĩnh, eo nút giao thông này là yết hầu chiến lược mà kẻ thù quyết tâm san phẳng nhằm cắt đứt sự viện trợ từ hậu phương miền Bắc cho tiền tuyến miền Nam. Giữa một vùng đất mà "đá cũng phải nát, sỏi cũng phải mềm" vì hàng ngàn tấn bom cày xới mỗi ngày, có những bông hoa trinh nữ đã hiến dâng trọn vẹn tuổi thanh xuân của mình để giữ vững mạch máu giao thông cho những chuyến xe qua, viết nên một trong những trang sử bi tráng và xúc động nhất của tinh thần dân tộc.
Họ là tiểu đội 4 thuộc Đại đội 552, tổng đội Tây Nam kiên cường, gồm mười cô gái tuổi đời còn rất trẻ, phần lớn chỉ mới mười tám, đôi mươi. Sống và chiến đấu trong hang đá, dưới hầm sâu, công việc hằng ngày của các cô là rà phá bom nổ chậm, đo đạc các hố bom và san lấp mặt đường ngay sau khi máy bay địch vừa oanh tạc. Đối mặt với tử thần trong từng gang tấc, tiếng bom gầm và khói thuốc súng dường như đã trở thành một phần cuộc sống của họ. Thế nhưng, vượt lên trên nỗi sợ hãi thông thường, ở những người con gái ấy luôn tràn đầy tinh thần lạc quan cách mạng. Tiếng cười, tiếng hát của các cô vẫn vang lên rộn rã giữa những khoảng lặng hiếm hoi của bom đạn, thể hiện một khát vọng sống mãnh liệt và một niềm tin sắt đá vào ngày chiến thắng của đất nước.
Vào cái ngày định mệnh của tháng 7 năm 1968, khi mặt trời bắt đầu ngả bóng, một trận bom phản kích dữ dội bất ngờ ập xuống trận địa. Như một thói quen dũng cảm, mười cô gái nhanh chóng lao ra trận địa để kịp thời giải tỏa đường cho đoàn xe quân sự sắp đi qua. Giữa lúc họ đang miệt mài cuốc đất, vác đá, một loạt bom bầy từ máy bay phản lực của địch đã trút xuống ngay sát vị trí của tiểu đội. Khói bụi mù trời, đất đá bị hất tung che lấp cả một khoảng trời chiều. Khi khói bom vừa dứt, đồng đội lao ra tìm kiếm thì hầm trú ẩn của các cô đã bị sập hoàn toàn. Mười bông hoa Đồng Lộc đã ngã xuống cùng một lúc, máu của các chị hòa vào lòng đất mẹ Nghệ Tĩnh khi tuổi đời còn xanh tóc và bao ước mơ hạnh phúc lứa đôi còn dang dở.
Sự hy sinh anh dũng của mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc đã trở thành một cú hích tinh thần cực kỳ to lớn, thổi bùng ngọn lửa căm thù và quyết tâm chiến đấu của toàn thể quân dân trên khắp các mặt trận. Tên tuổi của các chị không bị lãng quên mà đã hóa thân vào từng tấc đất, từng ngọn cỏ nơi dải đất miền Trung nắng gió. Hình ảnh những người con gái tay cuốc, tay xẻng kiên cường đứng dưới mưa bom bão đạn đã trở thành tượng đài bất tử trong lòng người hâm mộ và trong các tác phẩm văn học nghệ thuật nước nhà. Các chị đã sống và chết như những người anh hùng, để lại cho thế hệ mai sau bài học sâu sắc về lòng trung thành vô hạn với Tổ quốc và sự hy sinh cao cả vì độc lập tự do.
Nửa thế kỷ đã trôi qua, chiến trường xưa nay đã màu xanh của sự sống và hòa bình đã mỉm cười trên những hố bom năm cũ. Thế nhưng, mỗi khi nhắc đến Ngã ba Đồng Lộc, người dân Việt Nam vẫn không khỏi bồi hồi, xúc động trước huyền thoại về mười cô gái kiên cường. Sự hy sinh của các chị là minh chứng hùng hồn cho sức mạnh vĩ đại của người phụ nữ Việt Nam trong thời đại bão táp. Tinh thần Đồng Lộc sẽ mãi là ngọn hải đăng sáng soi, nhắc nhở thế hệ hôm nay và mai sau luôn biết ơn, trân trọng giá trị của cuộc sống yên bình và tiếp tục cống hiến sức trẻ để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
