Huyền thoại những cọc tiêu sống trên sông Lam

Người kể: Bà Võ Thị Tân (Cựu đội trưởng Đội thanh niên xung phong 551, Hà Tĩnh)Bến phà địa ngục – đó là cái tên mà chúng tôi đặt cho bến phà Linh Cảm vượt sông Lam những năm 1968. Nơi đây là nút giao thông đường thủy huyết mạch để chuyển lương thực, vũ khí từ hậu phương ra tiền tuyến. Chính vì vậy, không quân Mỹ quyết tâm biến khúc sông này thành một bãi lầy không thể qua lại. Chúng thả xuống lòng sông hàng nghìn quả bom từ trường, bom nổ chậm giấu mình dưới làn nước sâu, sẵn sàng kích nổ khi có tàu thuyền hoặc phà chở hàng đi qua.Đội thanh niên xung phong của chúng tôi ngày ấy gồm toàn những cô gái tuổi mười tám đôi mươi, quê ở Hà Tĩnh, Nghệ An. Nhiệm vụ của chúng tôi là rà phá bom mìn và làm "cọc tiêu sống" để hướng dẫn cho các đoàn phà chở vũ khí vượt sông an toàn trong đêm tối. Các bạn hãy tưởng tượng, giữa đêm đen kịt, không một ánh đèn vì sợ máy bay phát hiện, lòng sông rộng mênh mông và đầy rẫy bom đạn chết người, nếu không có người dẫn đường, phà sẽ đâm vào bãi nổ ngay lập tức.Tôi nhớ nhất đêm ngày 20 tháng 10 năm 1968, một đoàn phà chở 20 tấn đạn xích lại gần bến. Đúng lúc đó, máy bay Mỹ thả pháo sáng rực trời và ném bom bi dọc hai bên bờ sông. Nước sông Lam cuộn sóng, chảy xiết dữ dội. Hệ thống phao tiêu bằng tre, gỗ đã bị bom đánh tan nát từ chiều. Không còn cách nào khác, mười hai cô gái trong đội của tôi đã mặc áo phao trắng, ôm theo những tấm xốp lớn, lao mình xuống dòng nước lạnh ngắt của sông Lam.Chúng tôi dàn thành một hàng dọc thẳng tắp giữa lòng sông, đứng cách nhau khoảng mười mét. Chiếc áo phao trắng chúng tôi mặc trên người chính là những "cọc tiêu" di động. Trong ánh sáng nhạt nhòa của pháo sáng địch, người lái phà cứ nhìn theo những bóng áo trắng nhấp nhô trên mặt nước mà điều khiển phà tiến lên, tránh xa các tọa độ bom nổ chậm. Bom nổ bên trái, sóng đánh lật úp chúng tôi xuống nước, chúng tôi lại ngoi lên, bám trụ vị trí. Bom nổ bên phải, mảnh bom sượt qua vai, máu chảy ra hòa vào nước sông, nhưng không một ai rời bỏ hàng lối. Chúng tôi đứng đó, làm những hàng rào sống bằng xương bằng thịt giữa dòng sông gầm rú. Đêm đó, toàn bộ đoàn phà đã vượt sông an toàn, vào đến bờ Nam. Nhưng đổi lại, hai chị trong đội của tôi đã vĩnh viễn bị dòng nước sông Lam cuốn trôi sau một loạt bom nổ gần. Sự hy sinh của các chị lặng lẽ, bình dị nhưng cao cả như chính dòng sông quê hương.