HUYỀN THOẠI NHỮNG ĐOÀN XE THỒ TRÊN ĐỈNH ĐÈO PHA ĐIN
Để chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ, một trong những bài toán hóc búa nhất của bộ chỉ huy quân sự ta là làm sao cung cấp hàng vạn tấn lương thực, vũ khí cho một mặt trận nằm sâu giữa vùng núi rừng Tây Bắc hiểm trở, cách xa hậu phương hàng trăm cây số. Trong khi thực dân Pháp tự tin rằng quân ta không thể giải quyết được vấn đề hậu cần và sẽ tự rút lui, thì quân và dân ta đã tạo nên một kỳ tích có một không hai trong lịch sử chiến tranh thế giới bằng những "Binh đoàn xe thồ" thô sơ. Trên đỉnh đèo Pha Đin mịt mù sương phủ, hàng vạn dân công hỏa tuyến đã ngày đêm chở gạo, tải đạn vượt qua bom đạn, viết nên huyền thoại về ý chí tự lực tự cường vĩ đại.
Những chiếc xe đạp thồ thực chất là những chiếc xe đạp thô sơ được người dân cải tiến một cách thông minh. Để xe có thể chở được trọng tải từ hai trăm đến hơn ba trăm kilôgam, người ta đã gia cố thêm các thanh gỗ, tre dọc theo khung xe, dùng các miếng săm cũ bọc chặt lấy xích và lốp xe để tăng độ bền. Hành trình vượt đèo Pha Đin – con đèo dài và nguy hiểm bậc nhất Tây Bắc với những khúc cua tay áo bên bờ vực thẳm – là một thử thách nghiệt ngã đối với sức chịu đựng của con người. Ngày cũng như đêm, dưới làn mưa phùn trơn trượt và những loạt bom oanh tạc liên tục của máy bay Pháp nhằm cắt đứt đường tiếp tế, những đoàn xe thồ vẫn lặng lẽ, kiên cường nối đuôi nhau vượt đèo hướng về mặt trận.
Mỗi chuyến xe thồ là một cuộc đấu trí và đấu lực cam go. Khi lên dốc cao, người dân công phải gồng hết sức lực, hai tay bám chặt vào ghi-đông, chân bấm sâu vào bùn đất để đẩy xe nhích từng mét một. Khi xuống dốc dài, họ phải dùng các cành cây buộc vào sau xe để làm phanh phụ, giữ cho xe không bị lao xuống vực sâu. Gian khổ là thế, ăn uống chỉ là những nắm cơm vắt chấm muối vừng, ngủ sương nằm đất bên lề đường, nhưng ở họ luôn tràn đầy một tinh thần lạc quan cách mạng. Tiếng cười, tiếng hò gọi nhau vang vọng giữa đại ngàn đã xua tan đi nỗi mệt mỏi và nỗi sợ hãi cái chết, biến những con người bình dị thành những dũng sĩ hậu cần kiên cường.
Sức mạnh của những đoàn xe thồ thô sơ đã chiến thắng hoàn toàn phương tiện vận tải cơ giới hiện đại của quân đội Pháp. Khối lượng lương thực, đạn dược khổng lồ được vận chuyển an toàn lên Điện Biên Phủ đã bảo đảm cho quân ta có đủ sức mạnh để chiến đấu liên tục suốt năm mươi sáu ngày đêm cho đến ngày toàn thắng. Chiến công ấy chứng minh cho thế giới thấy rằng khi lòng dân đã đồng lòng đứng lên vì độc lập dân tộc, mọi giới hạn về vật chất đều có thể bị phá vỡ bởi sức mạnh của tinh thần đoàn kết và sự sáng tạo độc đáo của chiến tranh nhân dân.
Ngày nay, đèo Pha Đin đã được mở rộng và thảm nhựa phẳng phiu, trở thành một trong những cung đường đẹp thu hút đông đảo du khách đến chiêm ngưỡng cảnh quan hùng vĩ của núi rừng Tây Bắc. Thế nhưng, ký ức về những đoàn xe thồ năm xưa vẫn luôn sống mãi trong lịch sử và tâm khảm người dân Việt Nam như một biểu tượng kiêu hãnh của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Câu chuyện là bài học sâu sắc cho thế hệ trẻ hôm nay về ý chí vượt khó, tinh thần tự lực tự cường và ý thức trách nhiệm đối với xã hội, nhắc nhở tuổi trẻ nỗ lực cống hiến sức trẻ để xây dựng đất nước ngày càng văn minh, giàu mạnh.
