Huyền thoại nữ anh hùng Ngô Thị Tuyển
Ngô Thị Tuyển (1946–2026) là nữ dân quân Việt Nam, sau này mang quân hàm Trung tá Quân đội Nhân dân Việt Nam, được biết đến nhiều nhất qua những hành động dũng cảm trong cuộc chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng ở Thanh Hóa trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Bà trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu về lòng dũng cảm của phụ nữ Việt Nam khi từng mang hai hòm đạn có tổng trọng lượng khoảng 98 kg – hơn gấp đôi trọng lượng cơ thể – dưới bom đạn của máy bay địch. Với những thành tích trong chiến đấu, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
Thành tích tiêu biểu
Đầu tháng 4 năm 1965, khu vực cầu Hàm Rồng ở Thanh Hóa phải hứng chịu những cuộc không kích dữ dội của máy bay Mỹ do cây cầu có vị trí chiến lược quan trọng. Ngày 4 tháng 4, khi đang làm nhiệm vụ trong lực lượng dân quân địa phương Nam Ngạn, Ngô Thị Tuyển tham gia vận chuyển đạn dược cho các đơn vị phòng không.
Trong lúc vận chuyển, hai hòm đạn bị nối với nhau và không thể tách rời. Thay vì bỏ lại một hòm, bà đã quyết định mang cả hai hòm, với tổng trọng lượng khoảng 98 kg, vượt qua địa hình nguy hiểm để đưa đạn đến kịp thời cho lực lượng chiến đấu. Hình ảnh và những câu chuyện về hành động này sau đó đã trở thành biểu tượng lâu dài về ý chí, nghị lực và lòng dũng cảm của phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.
Quá trình công tác và những thành tựu
Sau chiến tranh, Ngô Thị Tuyển tiếp tục công tác trong quân đội, đảm nhiệm các vị trí liên quan đến công tác chính trị, chính sách tại Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thanh Hóa trước khi nghỉ hưu với quân hàm Trung tá.
Ngày 1 tháng 1 năm 1967, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân cùng nhiều phần thưởng, huân chương và huy chương quân sự khác. Trong thời gian hoạt động, bà cũng từng được Chủ tịch Hồ Chí Minh biểu dương, ghi nhận những đóng góp và thành tích trong chiến đấu.
Di sản
Sau khi nghỉ công tác, Ngô Thị Tuyển vẫn tham gia nhiều hoạt động kỷ niệm, giáo dục truyền thống và gặp gỡ thế hệ trẻ để chia sẻ những câu chuyện về cuộc đời, chiến đấu và những năm tháng lịch sử của mình.
Câu chuyện về bà thường được nhắc đến như một minh chứng cho lòng yêu nước, ý chí kiên cường và sự đóng góp to lớn của phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh. Hình ảnh người nữ dân quân nhỏ bé nhưng kiên cường mang gần 100 kg đạn dưới bom đạn đã trở thành một phần đáng nhớ trong ký ức lịch sử về cuộc chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng.
Bà qua đời vào tháng 7 năm 2026, hưởng thọ 81 tuổi. Sự ra đi của bà để lại niềm tiếc thương và những lời tri ân từ nhiều cơ quan, tổ chức ở Trung ương và địa phương, đồng thời khép lại cuộc đời của một người phụ nữ đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm và tinh thần cách mạng trong lịch sử Việt Nam hiện đại.
