HUYỀN THOẠI PHÁ BOM MỞ ĐƯỜNG NGUYỄN TIẾN TUẪN: SẮT ĐÁ CŨNG PHẢI NGHIÊNG MÌNH TRƯỚC TUỔI TRẺ
Nguyễn Tiến Tuẫn sinh ra và lớn lên tại Hà Tĩnh – khúc ruột miền Trung gánh chịu nhiều đau thương, mất mát nhất trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Năm 1965, khi cuộc chiến bước vào giai đoạn khốc liệt nhất, nghe theo tiếng gọi của Đoàn Tây Trường Sơn, ông đã xung phong gia nhập lực lượng TNXP, đảm nhận vai trò Đại đội trưởng Đại đội 25, Đội 25 thuộc Ban bảo đảm giao thông Trường Sơn.
Địa bàn hoạt động của đơn vị ông là những trọng điểm như đèo Khế, trọng điểm 050, ngã ba Đồng Lộc – nơi được mệnh danh là "rốn bom", "túi hứng đạn" của không quân Mỹ. Địch rải thảm bom liên tục bất kể ngày đêm nhằm biến những con đường mòn thành những vực sâu, chia cắt hoàn toàn nguồn chi viện cho miền Nam.
Nhiệm vụ của Nguyễn Tiến Tuẫn và các đồng đội là phải có mặt ngay sau khi bom vừa dứt, nhanh chóng san lấp hố bom, rà phá bom nổ chậm để giữ cho mạch máu giao thông không một giờ bị tắc nghẽn.
Trong vô vàn chiến công của ông, người ta vẫn nhắc mãi về sự sáng tạo kiên cường của người đội trưởng trong những đêm đen mịt mù:
Làm cọc tiêu sống: Để bảo đảm bí mật, các đoàn xe vận tải quân sự chiến lược phải tắt đèn hoàn toàn khi đi qua các trọng điểm. Trong đêm tối, đường lại bị bom cày xới, tài xế rất dễ lao xe xuống vực. Nguyễn Tiến Tuẫn đã có một quyết định táo bạo: Ông mặc chiếc áo màu trắng (hoặc dùng tấm vải ngụy trang màu sáng), hiên ngang đứng sát mép vực, sát hố bom chưa lấp kịp để làm "cột mốc sống". Nhìn thấy bóng áo trắng của ông, các tài xế vững tâm nhấn ga vượt qua hiểm nguy.
Mưu trí đối đầu với bom nổ chậm: Khi có những quả bom nổ chậm nằm chình ình giữa tim đường, không kịp chờ công binh đến, ông đã tự mình ôm khối bộc phá, bò sát vào thân bom để kích nổ. Hàng chục lần bị sức ép của bom hất tung, máu chảy từ tai và mũi, nhưng chỉ cần tỉnh lại là ông lại lao ra đường.
Lời thề trên đỉnh Trường Sơn: "Máu có thể đổ, tim có thể ngừng đập, nhưng mạch máu giao thông thì không bao giờ được tắc!" Khẩu hiệu ấy đã trở thành lẽ sống của Nguyễn Tiến Tuẫn và hàng vạn cựu TNXP ngày ấy.
Với những cống hiến quên mình và thành tích đặc biệt xuất sắc, góp phần giữ vững mạch máu giao thông chiến lược, ông Nguyễn Tiến Tuẫn đã vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào năm 1967.
Sau ngày giải phóng, người cựu TNXP ấy trở về quê hương với cơ thể mang đầy thương tích và những mảnh đạn còn găm trong da thịt mỗi khi trái gió trở trời. Ông sống một cuộc đời vô cùng giản dị, cống hiến cho công tác xã hội tại địa phương. Đối với ông, phần thưởng lớn nhất không phải là danh hiệu, mà là việc được nhìn thấy đất nước hòa bình, những con đường Trường Sơn năm xưa giờ đã trở thành đại lộ thênh thang, hiện đại.
Câu chuyện của cựu TNXP Nguyễn Tiến Tuẫn là một mảnh ghép rực rỡ trong bức tranh huyền thoại về một thế hệ thanh niên Việt Nam "vàng mười". Họ đã đi qua chiến tranh không phải bằng những bộ giáp kiên cố, mà bằng trái tim rực lửa và một lòng yêu nước nồng nàn, biến tuổi xuân của mình thành những viên gạch lát đường cho ngày độc lập của dân tộc.
