Huyền Thoại "Sơn Dược" Và Đòn Trát Đất Trên Đỉnh Róc Bù
Huyền Thoại "Sơn Dược" Và Đòn Trát Đất Trên Đỉnh Róc Bù
Trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp, đèo Róc Bù (thuộc đường 13, nay là Quốc lộ 3) là một "tử địa" gập gềnh, trở ngại lớn cho những đoàn xe thồ chở gạo, muối từ hậu phương Thái Nguyên, Bắc Kạn ra chiến dịch. Không quân Pháp liên tục cắt bom, thả mìn lá nhằm phá nát từng mét đường.
Chốt giữ trọng điểm này là Đội Thanh niên xung phong 36, trong đó có chàng trai trẻ tên Nguyễn Văn Sơn (19 tuổi, quê Phú Thọ), vốn là học sinh chuyên hóa gác lại bút nghiên lên đường làm nhiệm vụ. Đồng đội thường gọi anh bằng cái tên thân thương: "Sơn Dược", bởi anh luôn mưu trí tìm ra những cách xử lý bom đạn độc đáo.
Đêm ngày 28 tháng 3 năm 1953, một đợt Oanh tặc tàn khốc dội xuống đỉnh Róc Bù. Địch trút xuống hàng loạt bom cháy napalm kết hợp mìn hẹn giờ thế hệ mới. Toàn bộ con đường bị cày xới, mù mịt khói độc và lửa cháy rừng rực. Đúng lúc đó, một đoàn xe thồ hàng trăm chiếc chở gạo và đạn pháo đang hối hả tiến lên dốc. Nếu không dập tắt ngọn lửa và rà phá mìn trước khi trời sáng, toàn bộ nguồn tiếp viện cho chiến dịch sẽ bị tắc nghẽn và làm mồi cho máy bay địch.
Nhận thấy mìn hẹn giờ nổ bằng cơ chế cảm ứng nhiệt và va chạm, anh Sơn đã nẩy ra một ý tưởng táo bạo: Dùng bùn nhão trộn với lá cây rừng tươi trát kín lên thân mìn để làm giảm nhiệt độ và cách ly chấn động.
Không một phút chần chừ, anh Sơn cùng 4 đồng đội trong tiểu đội cảm tử lao ra mặt đường ngập tràn khói độc. Họ dùng tay xới từng vốc bùn dưới suối, trộn với lá cây rồi dũng cảm tiến lại gần từng quả mìn đang tỏa nhiệt bốc khói. Bằng sự khéo léo và bình tĩnh tuyệt đối, anh Sơn nhẹ nhàng đắp từng lớp bùn dày bọc kín quả mìn, sau đó cẩn thận khiêng từng khối "mìn bọc bùn" thả xuống vực sâu an toàn.
Trận chiến dập lửa và phá mìn kéo dài suốt ba tiếng đồng hồ giữa đêm lạnh. Một quả mìn bất ngờ nổ sớm do chập nhiệt làm anh Sơn bị thương nặng ở tay và ngực. Thế nhưng, người lính trẻ vẫn cắn răng găm đau, dùng tay còn lại tiếp tục trát bùn xử lý quả mìn cuối cùng nằm chính giữa lòng đường.
Khi quả mìn cuối cùng được vô hiệu hóa cũng là lúc đoàn xe thồ chở lương thực rần rật vượt qua đỉnh Róc Bù an toàn trong tiếng reo hò của đồng đội. Sự mưu trí, gan dạ của "Sơn Dược" và những người lính trẻ năm ấy đã trở thành một giai thoại đẹp, khẳng định trí tuệ và ý chí không gì lay chuyển nổi của tuổi trẻ Việt Nam thời hoa lửa.
