Huyền Thoại Sống Về “Già Làng Ama Trang” Giữa Đại Ngàn Tây Nguyên

Trong những năm tháng khói lửa của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hình ảnh người cán bộ cách mạng kiên trung khoác áo bà ba đen bạc màu, sở hữu đôi mắt rực sáng niềm tin sắt đá đã trở thành biểu tượng thân thương đối với đồng bào các dân tộc vùng Nam Sông Ba. Người chiến sĩ ấy chính là Ama Trang – tên khai sinh là Phạm Thành Hân (sinh năm 1928, quê tại Quảng Nam), người đã dành trọn cả tuổi thanh xuân và nhiệt huyết để thắp lên ngọn lửa cách mạng giữa núi rừng đại ngàn.

Đầu thập niên 1960, trên bước đường hành quân vượt Trường Sơn hiểm trở vào chi viện cho chiến trường miền Nam, vết thương do đạn Pháp thời kháng chiến cũ bất ngờ tái phát khiến chân ông rỉ máu đau đớn. Đứng trước nguy cơ phải quay lại hậu phương theo yêu cầu của đơn vị, người thanh niên trẻ đã kiên quyết bày tỏ ý chí dấn thân, chấp nhận mọi gian khổ hy sinh vì sự nghiệp giải phóng quê hương. Nghị lực kiên cường cùng sự hỗ trợ của chiếc gậy mây và tình đồng chí đã đưa ông vượt qua vạn dặm đèo dốc để đặt chân lên đất mẹ Tây Nguyên.

Được phân công về Đắk Lắk, ông chủ động xung phong vào "vùng trắng" Nam Sông Ba – nơi phong trào cách mạng còn nhiều sơ khai và chịu sự đàn áp khốc liệt của kẻ thù. Để nhanh chóng hòa nhập, ông miệt mài học tiếng Ê Đê từng ngày, từ ghi chép ra bàn tay đến việc châm lửa đọc chữ trong đêm khuya. Giữa muôn vàn thiếu thốn, có những bữa ăn chỉ dám nhấm nháp từng hạt muối đọng trên lá chuối cũ để cầm cự cơn đói, nhưng nguồn động lực lớn nhất giúp ông vượt qua sự cô độc và cái lạnh của rừng già chính là tình cảm thiêng liêng gửi gắm về người con gái nhỏ tên Trang nơi quê nhà miền Bắc.

Gắn bó máu thịt với buôn làng, ông dạy chữ cho con trẻ, hướng dẫn bà con phương thức canh tác, chăn nuôi và phối hợp tổ chức các trận đánh phục kích bẻ gãy các đợt càn quét của địch. Tấm lòng chân thành cùng sự quả cảm của ông đã chinh phục trọn vẹn niềm tin của đồng bào, khiến bà con trìu mến tôn kính gọi ông là "già làng Ama Trang". Ngay cả những bản làng bị cô lập bởi căn bệnh phong mà quân địch khiếp sợ không dám bén mảng, ông vẫn tìm đến sẻ chia, gầy dựng cơ sở cách mạng và được chính những người dân nghèo khó ấy liều mình che chở, bảo vệ trước sự lùng sục ráo riết của đối phương.

Cuộc đời của Ama Trang còn trải qua những hy sinh thầm lặng đến thắt lòng. Trong một lần bị thương nặng được đưa ra Bắc an dưỡng, ông lặng người khi thấy bàn thờ của chính mình và người vợ vì ngỡ chồng đã hy sinh nên đã xây dựng hạnh phúc mới. Nén nỗi đau riêng, người chiến sĩ lại lặng lẽ khoác ba lô trở lại chiến trường tiếp tục cống hiến, từ vai trò người gây dựng phong trào đến vị trí Trạm trưởng trạm giao liên trọng yếu tại Đắk Lắk. Dù thời gian trôi qua, hình mẫu người cha kiên cường – nguyên mẫu trong tác phẩm "Tiếng cồng Ama" của nhà văn Dương Kiện – và danh xưng già làng Ama Trang vẫn sống mãi như một biểu tượng bất tử về thế hệ anh hùng của núi rừng Tây Nguyên.