HUYỀN THOẠI TÀU KHÔNG SỐ VÀ NGƯỜI THUYỀN TRƯỞNG QUẢ CẢM NGUYỄN PHAN VINH
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, bên cạnh tuyến đường bộ xẻ dọc Trường Sơn, dân tộc ta còn làm nên một kỳ tích vĩ đại: Tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển. Nơi ấy có những "con tàu không số" thoắt ẩn thoắt hiện, băng qua bão giông và sự phong tỏa gắt gao của kẻ thù để chi viện vũ khí cho miền Nam. Gắn liền với bản hùng ca ấy là tên tuổi của liệt sĩ, người thuyền trưởng anh hùng Nguyễn Phan Vinh.
Nguyễn Phan Vinh sinh năm 1933 tại Điện Bàn, Quảng Nam – một mảnh đất kiên cường ở miền Trung. Sớm mang trong mình tình yêu Tổ quốc, anh nhập ngũ và trở thành một người lính hải quân dạn dày sóng gió. Với bản lĩnh vững vàng, anh được giao trọng trách làm Thuyền trưởng Tàu 235 (thuộc Đoàn 125 Hải quân) – một trong những con tàu không số mang sứ mệnh vận chuyển vũ khí tuyệt mật.
Rạng sáng ngày 1 tháng 3 năm 1968, một sự kiện bi tráng đã diễn ra. Tàu 235 do thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh chỉ huy đang trên đường vận chuyển hàng trăm tấn vũ khí vào bến Hòn Hèo (Khánh Hòa) thì bị địch phát hiện. Quân thù lập tức huy động nhiều tàu chiến hiện đại, máy bay và hỏa lực mạnh mẽ bao vây hòng bắt sống hoặc tiêu diệt con tàu.
Giữa vòng vây hiểm nghèo, thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh vẫn giữ thái độ bình tĩnh lạ thường. Anh khéo léo lèo lái con tàu len lỏi qua các làn đạn, đồng thời chỉ huy anh em thủy thủ đoàn kiên cường đánh trả. Khi biết không thể thoát khỏi vòng vây và để bảo vệ bí mật tuyệt đối của tuyến đường biển, Nguyễn Phan Vinh đã đưa ra một quyết định lịch sử: Cho tàu lao về phía bờ để sơ tán thương binh, sau đó đích thân anh cùng thợ máy ở lại điểm hỏa khối thuốc nổ hủy tàu.
Một tiếng nổ rúng động cả vùng biển Hòn Hèo. Con tàu 235 vỡ tan, mang theo hàng chục tên địch cùng vũ khí của chúng xuống lòng đại dương. Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh và nhiều đồng đội đã anh dũng hy sinh, hòa dòng máu nóng của mình vào sóng nước quê hương. Khí phách của anh đã khiến kẻ thù cũng phải bàng hoàng, khiếp sợ.
Sự hy sinh của Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh đã trở thành một biểu tượng bất tử của Hải quân nhân dân Việt Nam. Để ghi nhớ công ơn của người anh hùng tuổi 35, tên của anh đã được trân trọng đặt cho một hòn đảo tiền tiêu của Tổ quốc – Đảo Phan Vinh, thuộc quần đảo Trường Sa.
Ngày nay, câu chuyện về người thuyền trưởng tàu không số không chỉ nằm trong những trang sử vàng mà còn như những lớp sóng vỗ mãi vào bến bờ thời gian. Đó là bài học sâu sắc về lòng quả cảm, đức hy sinh và tình yêu biển đảo thiêng liêng, tiếp thêm ngọn lửa tự hào để thế hệ trẻ tiếp tục giữ gìn và bảo vệ từng tấc đất, sải biển của quê hương.
