Huyền thoại "Tay chèo, tay súng" - Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy
Đây không chỉ là một cá nhân, mà là một tập thể những người con gái vùng cát trắng Lệ Thủy đã làm nên kỳ tích khiến quân đội Mỹ phải kinh ngạc.
1. Sự ra đời lịch sử (21/11/1967)
Giữa lúc cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ vào miền Bắc đang ở giai đoạn khốc liệt nhất, tại xã Ngư Thủy (huyện Lệ Thủy, Quảng Bình), một đơn vị đặc biệt đã được thành lập. Đó là Đại đội nữ pháo binh dân quân Ngư Thủy, gồm 37 cô gái tuổi đời chỉ từ 16 đến 22, vốn là những cô gái dân chài hiền lành, quanh năm chỉ biết tay lưới, tay chèo.
2. Những kỳ tích trên biển
Dù vóc dáng nhỏ bé, nhưng những cô gái Ngư Thủy đã điều khiển những khẩu pháo mặt đất 85mm nặng hàng tấn. Họ không quản ngại nắng cháy, cát lún, tự tay kéo pháo băng qua những đồi cát mênh mông để tiếp cận mục tiêu.
Trận đánh đầu tiên (07/02/1968): Chỉ sau một thời gian ngắn huấn luyện, đơn vị đã bắn cháy tàu chiến Mỹ lần đầu tiên.
Tổng cộng: Trong suốt quá trình chiến đấu, đại đội đã 5 lần bắn cháy tàu chiến Mỹ (thuộc Hạm đội 7), bảo vệ vững chắc vùng biển quê hương. Đây là một thành tích vô tiền khoáng hậu đối với một đơn vị pháo binh dân quân nữ.
3. Biểu tượng của vẻ đẹp và lòng dũng cảm
Hình ảnh những cô gái tóc dài, đầu đội mũ tai bèo, hiên ngang bên nòng pháo khổng lồ đã trở thành biểu tượng của "Phụ nữ Việt Nam trung hậu, đảm đang, bất khuất, anh hùng". Nhà nhiếp ảnh nổi tiếng Chu Chí Thành đã ghi lại những khoảnh khắc lịch sử này, và bộ phim tài liệu "Trở lại Ngư Thủy" sau này đã lấy đi nước mắt của rất nhiều khán giả khi kể về cuộc đời của các bà, các mẹ sau chiến tranh.
4. Vinh danh
Năm 1970, Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Bác Hồ đã gửi thư khen ngợi và tặng huy hiệu của Người cho các chiến sĩ trong đơn vị.
Một chi tiết xúc động về người chỉ huy:
Đại đội trưởng đầu tiên là bà Trần Thị Thản. Bà và các đồng đội của mình đã sống những năm tháng thanh xuân đẹp nhất giữa bom đạn. Sau chiến tranh, các bà lại trở về với đời thường, làm những người mẹ, người bà giản dị, nhưng hào quang về những "cô gái thép" bên bờ biển Quảng Bình thì vẫn luôn sống mãi.
