Huyền thoại trên bến phà Xuân Sơn

Huyền thoại trên bến phà Xuân Sơn

Võ Thế Chơn (sinh năm 1944) là một trong những biểu tượng sáng ngời về lòng quả cảm của Bộ đội Trường Sơn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Sinh ra tại miền biển xã Hải Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, cuộc đời và binh nghiệp của ông gắn liền với bến phà Xuân Sơn huyền thoại, nơi ông được đồng đội và nhân dân trìu mến dành tặng biệt danh “Cá kình sông Son” hay “Con cá kình trên bến phà Xuân Sơn”.

Tháng 12 năm 1965, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, Võ Thế Chơn lên đường nhập ngũ và được biên chế về Đại đội 16 công binh (C16), Binh trạm 14, Đoàn 559. Nhiệm vụ của đơn vị ông là chốt giữ và bảo đảm giao thông tại bến phà Xuân Sơn – điểm nút giao thông vượt sông Son vô cùng quan trọng trên tuyến đường Hồ Chí Minh.

Lúc bấy giờ, bến phà Xuân Sơn bị không quân Mỹ đánh phá ác liệt cả ngày lẫn đêm và được ví như “túi bom” của vùng chảo lửa Trường Sơn. Để cắt đứt mạch máu giao thông chi viện cho miền Nam, máy bay địch đã rải thảm hàng loạt bom nổ chậm, thủy lôi và đặc biệt là bom từ trường xuống lòng sông, khiến hàng trăm chuyến xe chở quân, vũ khí và lương thực bị kìm chân, ngưng trệ.

Trước tình thế cấp bách, khi các phương án rà phá bom từ trường đều không mang lại hiệu quả cao hoặc gây thương vong lớn, Võ Thế Chơn (khi đó là Tiểu đội trưởng Tiểu đội ca nô / Hạ sĩ) đã đề xuất một phương án vô cùng táo bạo: dùng ca nô lai dắt phà 90 mã lực mở hết tốc lực chạy ngang qua bãi bom để tạo luồng xung kích từ trường, kích nổ bom.

Biết rõ đây là một nhiệm vụ “cảm tử” mang rủi ro cực kỳ cao, trước khi ông bước xuống ca nô thực thi nhiệm vụ vào tháng 5 năm 1968, đơn vị đã tổ chức một “lễ truy điệu sống” cho ông ngay bên bờ sông Son.

Ngồi trên chiếc ca nô có gắn thanh kim loại phía sau, Võ Thế Chơn nổ máy, bình tĩnh và dũng cảm lao vút ra giữa dòng sông ngắm thẳng vào tọa độ có bom. Vòng thứ nhất, vòng thứ hai trôi qua trong im lặng. Đến khi ông quay ca nô lại, hàng loạt quả bom từ trường nằm dưới đáy sông đã nối đuôi nhau phát nổ, xé toang mặt nước thành những cột nước bốc cao hàng chục mét ngay sát mũi ca nô. Dù cái chết treo lơ lửng, ông vẫn kiên cường cầm chắc tay lái, quần thảo với bãi bom cho đến khi bến sông hoàn toàn sạch bóng tử thần.

Nhờ hành động xả thân “mở đường máu” của ông, bến phà Xuân Sơn lại được thông suốt. Ngay trong đêm hôm đó, hơn 300 lượt xe đã vượt sông Son an toàn để kịp thời chi viện cho chiến trường miền Nam – một kỷ lục chuyển tải chưa từng có lúc bấy giờ.

Phần thưởng cao quý và cuộc sống bình dị Ngay sau chiến công vang dội này, Võ Thế Chơn được phong quân hàm vượt cấp từ Hạ sĩ lên Thượng sĩ. Đặc biệt, ông vinh dự được Bác Hồ gửi tặng Huy hiệu, được Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi tặng một chiếc đồng hồ Liên Xô và được biểu dương tại Đại hội mừng công của Đoàn 559. Chiến công của ông đã đi vào thơ ca lưu truyền trong nhân dân: “Ai về thăm động Phong Nha

Thăm đèo Đá Đẽo qua phà Xuân Sơn

Ở đây có Võ Thế Chơn

Cùng đoàn dũng sĩ phá bom từ trường”.

Sau ngày đất nước thống nhất (1976), ông tiếp tục chiến đấu tại miền Nam và thực hiện nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia, góp phần đánh tan chế độ diệt chủng Pol Pot và được Chủ tịch nước Campuchia tặng Huân chương bảo vệ Tổ quốc. Trong suốt quá trình công tác, ông được Đảng và Nhà nước trao tặng vô số phần thưởng cao quý: 2 Huân chương Chiến công hạng Nhất, 4 hạng Hai, 3 hạng Ba cùng nhiều Huân chương Chiến sĩ vẻ vang, Huân chương Kháng chiến.

Năm 1995, ông Võ Thế Chơn nghỉ hưu với quân hàm Trung tá, nguyên là Chủ nhiệm Công binh Quân khu 9, và trở về sống cuộc đời bình dị tại quê nhà Lý Hòa (Hải Trạch, Quảng Bình). Cuộc đời và những cống hiến to lớn của anh hùng Võ Thế Chơn mãi là một bản hùng ca bất diệt về ý chí kiên cường, sẵn sàng hi sinh thân mình để nối liền mạch máu giao thông vì độc lập, tự do của dân tộc.