HUYỀN THOẠI TỪ XÓM ĐỒNG HOANG: NGƯỜI CHIẾN SĨ LIÊN LẠC LÀM... CHỈ HUY ĐẠI ĐỘI

Câu chuyện về Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Như Hoạt không chỉ là một trang sử hào hùng của quân đội, mà còn là minh chứng cho bản lĩnh và trí tuệ của thế hệ thanh niên Việt Nam trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Sinh năm 1950 tại làng An Trụ, tỉnh Bắc Ninh, chàng trai trẻ Nguyễn Như Hoạt lên đường nhập ngũ năm 1967 khi vừa tròn 17 tuổi. Sau thời gian huấn luyện, ông được điều động về Đại đội 9, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 48, Sư đoàn 320 và hành quân vào mặt trận Quảng Trị đầy lửa đạn. Tại đây, một sự kiện "có một không hai" đã xảy ra, thay đổi hoàn toàn cuộc đời binh nghiệp của người chiến sĩ liên lạc trẻ tuổi.

Đầu tháng 5 năm 1968, tại xóm Đồng Hoang (nay thuộc TP Đông Hà, Quảng Trị), đơn vị của ông phải đối mặt với một cuộc tiến công quy mô lớn từ hai tiểu đoàn thủy quân lục chiến và một tiểu đoàn kỵ binh bay của Mỹ. Sáng ngày 5-5, trận địa rung chuyển bởi những loạt pháo từ Hạm đội 7 và những trận bom cày nát xóm nhỏ. Trong làn khói súng mịt mù, một tình huống ngặt nghèo đã xảy ra: Toàn bộ Ban chỉ huy Đại đội 9 người thì hy sinh, người bị thương nặng.

Giây phút định mệnh diễn ra khi Quyền Đại đội trưởng Yêm trúng mảnh pháo và ngã xuống lòng mương. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, anh chỉ kịp trao lại chiếc địa bàn, vỗ nhẹ vào ống nhòm trên ngực và thều thào căn dặn người chiến sĩ liên lạc thân cận: "Hoạt... cố gắng... chỉ huy...". Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, Nguyễn Như Hoạt, khi đó mới 18 tuổi, đã không hề nao núng. Nhờ thường xuyên đi cùng các chỉ huy, ông đã nắm vững phương án tác chiến và tình hình các trung đội.

Ông lập tức cầm súng, nhổm dậy hét lớn ra lệnh cho các tay súng B41 tập trung diệt xe tăng địch. Ngay sau đó, ông chạy về hầm chỉ huy, kết nối liên lạc với Tiểu đoàn trưởng Đỗ Văn Bằng để báo cáo tình hình: "Báo cáo thủ trưởng, tôi là Hoạt, chiến sĩ liên lạc Đại đội 9... Ban chỉ huy không còn ai nên vừa rồi tôi phải tạm chỉ huy". Nhận được sự tin tưởng tuyệt đối từ cấp trên, Hoạt quay lại chiến hào, vừa trực tiếp chiến đấu vừa chỉ huy đơn vị đánh lui nhiều đợt tiến công điên cuồng của địch.

Kết thúc đợt chiến đấu, người chiến sĩ liên lạc ấy không chỉ bảo vệ vững chắc trận địa mà còn lập nên kỳ tích cá nhân khi tiêu diệt 37 lính Mỹ, được tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ cấp ưu tú. Với chiến công đặc biệt xuất sắc này, từ một liên lạc viên, ông được phong thẳng chức Trung đội trưởng và đến năm 20 tuổi (năm 1970), ông vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau chiến tranh, người anh hùng xóm Đồng Hoang tiếp tục cống hiến và trưởng thành qua nhiều vị trí quan trọng như Tư lệnh Quân khu Thủ đô, Giám đốc Học viện Quốc phòng và được phong hàm Trung tướng. Chiếc địa bàn năm xưa nhận từ tay người chỉ huy quá cố đã được ông trang trọng trao lại cho Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam như một kỷ vật thiêng liêng về tình đồng chí và tinh thần bất khuất của người lính. Câu chuyện của Nguyễn Như Hoạt mãi là một biểu tượng rực rỡ của sự mưu trí, dũng cảm, khẳng định rằng trong gian khó, phẩm chất của người anh hùng sẽ luôn tỏa sáng.