HUYỀN THOẠI VỀ 108 LIỆT SĨ ĐẶC CÔNG.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, Sư đoàn 320, Trung đoàn 48 và chính quyền địa phương đã nhiều lần tìm kiếm hài cốt các chiến sĩ đặc công nhưng không được. Anh Trần Công Phán, Chủ tịch UBND huyện Cam Lộ kể, riêng huyện đã tổ chức 3 đợt tìm kiếm quy mô lớn nhưng không xác định ra vị trí. Chi khu Cam Lộ cũ nằm ngay Quốc lộ 9, nay là trung tâm thị trấn huyện. Cách đây 2 năm, chính quyền địa phương đã cho dựng một nhà bia ghi danh 108 liệt sĩ, để ngày giỗ các anh (2/2/1968) cán bộ và nhân dân đến dâng hương tưởng nhớ. Nhà bia đó chỉ cách nơi các anh nằm khoảng 50 mét.Trưởng phòng Nội vụ, lao động và thương binh xã hội huyện Cam Lộ Trần Anh Tuấn, sụt cân hẳn sau một tuần "nằm hầm" cùng các liệt sĩ. "Tin tìm thấy hài cốt liệt sĩ Trung đoàn 48 đã làm cho cả huyện Cam Lộ xôn xao. Bà con ở rất xa cũng đến tận miệng hầm, thắp hương viếng các anh, ngày nào cũng đông nghìn nghịt. Họ sụt sùi khóc vì thương các anh, rồi mừng vì cuối cùng đã tìm thấy các anh".UBND Cam Lộ đã huy động lực lượng tối đa để khai quật cái hố có độ sâu 2m, rộng 40m2, đưa toàn bộ các anh lên. Quảng Trị cuối tháng 5 nắng như đổ lửa, hàng chục bộ đội cùng nhân dân cẩn thận xới từng nắm đất tìm kiếm phần hài cốt và di vật của các anh còn sót lại. Mồ hôi trộn cùng nước mắt. Các anh còn quá trẻ, hầu hết tuổi 20, có những người mới 17 tuổi. Tên các anh thì đầy đủ, nhưng không thể phân biệt từng người. Chỉ có thể đưa các anh về nghĩa trang, trong một ngôi mộ chung. Các anh sẽ giữ nguyên đội hình như khi chiến đấu giữa hàng vạn đồng đội liệt sĩ và trong tình thương yêu, tri ân của đồng bào, đồng chí.Lễ truy điệu 108 liệt sĩ vừa được tổ chức trọng thể hôm 26-5 trước sự xót thương của hàng ngàn cán bộ, nhân dân địa phương. Một bà lão vừa hóa vàng cho liệt sĩ, vừa khóc: "Mấy chú ở với bầy tui mấy chục năm ni, đêm mô tui cũng hương khói khấn xin chỉ chỗ, rứa mà đến chừ mấy chú mới về đó". Ông Dương Xuân Phượng ở khóm 1, thị trấn Cam Lộ kể: "Thỉnh thoảng người nhà tui nằm mơ thấy có rất nhiều bộ đội chạy rầm rập quanh nhà mà tui không tin. Té ra mấy chú ở trong vườn mấy chục năm ni rồi mà không biết". Ông Phượng chính là người đã đào móng xây nhà và phát hiện ra dấu vết hài cốt liệt sĩ.Hôm đưa tiễn các anh trên Nghĩa trang quốc gia Đường 9, cả ngàn người đã lặng đi. Và khi khúc Hồn tử sĩ vừa dứt, không gian đang thinh lặng thì bỗng nhiên có hai người phụ nữ áo, nón tả tơi chạy ào qua hàng quân, xoài mình trên sáu cỗ quan tài lớn đựng hài cốt 108 liệt sĩ: "Anh Cung ơi! Anh Cung ơi! Anh ở đâu? Em là bé Bảy của anh đây! Các chú, các anh ơi, chỉ giùm anh Cung cho nhà cháu với!". Tiếng kêu xé lòng khiến chẳng ai cầm được nước mắt. Nhưng cả ngàn người đây, ai có thể giúp chị tìm ra anh trai mình trong số 108 liệt sĩ đó?Người phụ nữ đó là chị Vũ Thị Bảy, quê ở thôn Nam Phán, xã Đông Các, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình. Chị có ba người anh đi bộ đội. Lần nào tiễn các anh đi, họ đều vuốt tóc em gái gửi gắm mẹ già và hẹn ngày đoàn tụ. Rồi chiến tranh kết thúc, trai làng lục tục trở về, riêng ba người anh của chị Bảy thì không. Mỗi đêm nhớ con, mẹ già chỉ biết ra sân quay mặt về phương Nam mà vái. May nhờ có tin báo, chiều qua chị Bảy lên xe khách chạy cả đêm, 4 giờ sáng nay kịp có mặt để tiễn chân anh trai. Anh trai chị là một trong 108 liệt sĩ - chuẩn úy Vũ Xuân Cung, Chính trị viên phó Đại đội 1.Nghe chị Bảy khóc, một bà cụ ngoài 70 tuổi an ủi: "Chị thế là còn phúc, còn được tiếng khóc. Tôi đây 30 năm tìm chồng, gần đất xa trời rồi mà nào đã thấy đâu". Rồi cụ òa khóc: "Tôi 73 tuổi rồi, sợ không còn sức mà đi tìm chồng nữa. Không tìm được ông mà chết thì tôi biết lối đâu mà cùng về với ông đây, ông ơi". Đó là cụ Nguyễn Thị Dòn, ở xã Vũ Lạc, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Năm nào cụ cũng cầm tờ giấy báo tử "Hy sinh ở mặt trận phía Nam" khăn gói vào các tỉnh miền Nam để tìm chồng. Ở đâu có tin tìm thấy hài cốt liệt sĩ là cụ đến. Hy vọng, trông chờ, rồi thất vọng. Nhưng cụ vẫn đi, vẫn tìm, vẫn hy vọng. Hy vọng cho đến khi nhắm mắt xuôi tay...Hoa PhượngTHANH NIÊN ONLINE(Ngày 26/5, Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Quảng Trị cùng Sư đoàn 320 Quân đội Nhân dân Việt Nam đã tổ chức trọng thể lễ truy điệu hài cốt liệt sỹ vừa tìm thấy ở một hố chôn tập thể tại thị trấn Cam Lộ, huyện Cam Lộ ( Quảng Trị) ngày 16/5.Hố chôn liệt sỹ này được tìm thấy trong khi người dân đào móng xây dựng nhà ở, nằm cách bia tưởng niệm 108 chiến sĩ đặc công thuộc Tiểu đoàn 1 – Trung đoàn 48, Sư 320 hy sinh trong trận đánh chiếm Chi khu Cam Lộ ngày 2/2/1968 khoảng 50 m. Sau gần 10 ngày khai quật, tìm kiếm đến chiều ngày 25/5, Đoàn 584 Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị - đơn vị trực tiếp khai quật hầm mộ tập thể - đã quy tập được 90 hộp xương sọ, nhiều xương ống tay chân, 60 đôi giày và nhiều vật dụng cá nhân khác. Hiện trường khai quật và di vật tìm thấy hoàn toàn khớp đúng với hồ sơ do cơ quan chức năng và các nhân chứng kể lại: Địch đã dùng máy ủi đào sâu một đường hào, cho xe húc đưa thi hài các chiến sĩ xuống hào rồi dùng xăng bột phun đốt và lấp ủi; và đây chính là hố chôn hài cốt của các chiến sĩ có tên trong bia tưởng niệm tại Cam Lộ, những người lính đặc công ở các tỉnh miền Bắc như Thái Bình, Thanh Hoá, Nam Định, Hải Hưng…Thi hài các liệt sỹ đã được đưa về cải táng trong một ngôi mộ tập thể tại Nghĩa trang đường 9 trong sự đón tiếp ân tình và ấm áp của quân dân Quảng Trị và đống đội Sư 320.)